logo

сиёсат

1997 СОЛИ СУЛҲ ВА ТУЛӮИ ОФТОБ

Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон аз лиҳози аҳамияти фавқулодаи худ бо Эъломияи истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар як радиф меистад. Агар Эъломия ба Тоҷикистон ба таври расмӣ истиқлол ва соҳибихтиёрӣ ато карда бошад, пас Созишнома сулҳу суботро дар сарзамини мо таъмин сохт.
 Эмомалӣ РАҲМОН


27-уми июни соли 2017 аз имзои санади басо муҳими таърихӣ ва барои миллату давлати мо тақдирсоз - Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон бист сол пур мешавад: бист соли эҳёи миллӣ, бист соли баҳамоӣ, бист соли худсозӣ ва худшиносиву худогоҳӣ, бист соли сулҳу субот ва оромӣ, бист соли наҷоти миллат аз парокандагӣ ва бист соли наҷоти Ватан аз нобудӣ.

Воқеан, мардуми ғамзадаю парешон ва азобу машаққаткашидаро ба ҳам овардану дар мазраи дилҳояшон донаи умед коштан кори саҳлу осон набуд. Вале талошҳои пайгирона, бедорхобию азхудгузаштанҳо, ҷон дар кафи даст ба минтақаҳои хатарнок сафаркарданҳои Сарвари муаззами кишвар ба хотири наҷоти миллат дар он марҳалаи бениҳоят ҳассос барабас нарафтанд.
Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон муждаи сулҳро нахуст дар арафаи соли нави мелодии 1997 ба сокинони мамлакат расонда буданд. Зеро 23 декабри соли 1996 миёни Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва роҳбари Иттиҳоди мухолифони тоҷик созишномае ба имзо расид, ки бар асоси он дар тамоми муддати музокироти байни тоҷикон оташбас ва қатъи амалҳои душманона эълон карда шуд.
Ин паёми умедбахш мардуми аз даргириҳои бемаънии дохилӣ хасташударо хушҳолу рӯҳбаланд гардонд. Дар дили ҳамватанони бар асари даргириҳо хонаю дари худро партофта, ба Афғонистон ва дигар кишварҳо фироркардаю азоби ғарибӣ кашидаамон шуълаи умед афрӯхт. Суханони Сарвари давлат, ки «имрӯз оғӯши гарми Ватан, чеҳраи пурмеҳри ҳар як шаҳрванди мамлакат интизори баргашти ҳамватанони фирорист», қомати хамгаштаашонро рост, қалбҳои ранҷурашонро дармон бахшиданд. Онҳо ин хабарро ба ҳамдигар расонда, хушҳолӣ мекарданд. Президенти мамлакат ба мардуми шарафманди тоҷик муроҷиат карда, гуфтанд: «Биёед ин ҳадяи таърихӣ ва ин имконияти хубро, ки бо кумаки Созмони Милали Муттаҳид, кишварҳои нозир имконпазир гардид, барои ваҳдати ҷовидонаи ҳамдиёрони азиз пурсамар истифода барем. Мо дар остонаи асри 21- марҳалаи навини таърихи инсоният қарор дорем. Дар пешорӯи сарзамини муқаддас ва покизаи мо - Тоҷикистон низ уфуқҳои наву тоза боз мешаванд. Бигзор, ин уфуқҳо софу беғубор, рангину нуронӣ ва сафеду покиза бошанд».
Дар мулоқоти 23 декабр, ҳамчунин, Муроҷиатномаи муштарак қабул гардид, ки дар он, аз ҷумла омадааст: «Ватан - Модар якто, Тоҷикистон - якто. Онро наметавон қисмат намуд. Онро бояд дӯст дошт ва обод кард!».
Зиндаёд Лоиқ Шералӣ, Шоири халқии Тоҷикистон, ба ифтихори ин созишномаи сулҳу оштӣ бо номи «Сулҳ муборак!» шеъре навишта буд:
Чу донистанд, к-андар паҳнаи гетӣ,
Кӣ будасту кӣ дод ин ҷангро таҳрик
Бародарвор роҳи нурро ҷустанд,
Ки фардоро раҳонанд аз шаби торик.
Кунун, к-оғози сулҳ асту рафоҳи халқ,
Бувад ояндаи пурнурамон наздик.
Ба ин азми қавию аҳди мардона,
Имоми ду тарафро мекунам табрик!
Хабарнигори «Российская газета» Борис Филиппов 18 январи соли 1997 дар суҳбат бо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пурсида буд: «Оё дилпурӣ ҳаст, ки ҳуҷҷатҳои 23 декабри соли гузашта имзошуда аз ҷониби мухолифин иҷро мешаванд?». Сарвари давлат дар ҷавоб гуфта буданд: «Дилпурам, ки созишномаи 23 декабр нисбат ба созишномаҳои пешина самарабахштар амалӣ мегардад».
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва роҳбари Иттиҳоди мухолифони тоҷик 16 -18 майи соли 1997 дар пойтахти Ҷумҳурии Қирғизистон - шаҳри Бишкек перомуни масъалаҳое, ки мебоист дар ҷараёни музокироти тоҷикон мавриди баррасӣ қарор гиранд, табодули афкор намуданд. Сарвари давлат таъкид карданд, ки мо ба мақсади наҷибонаи худ хоҳем расид. Барои ин, ҷиҳати барқарор намудани сулҳу оромӣ дар мамлакатамон, боз як қадами дигар гузоштан лозим асту бас.
Баъди бозгашт аз шаҳри Бишкек зимни мулоқот бо ҷавонони кишвар, 23 майи соли 1997, Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон бо эътимоди комил таъкид карданд: «Хушбахтона, имрӯз раванди расидан ба оштии миллӣ ба фарҷоми мантиқии худ расид. Дар шаҳри Бишкек ҳуҷҷатҳое ба имзо расиданд, ки ба ҳалли мушкилтарин масъалаҳо хотима бахшиданд». Сарвари давлат бо дилпурӣ зикр намуданд, ки акнун ҷараёни нобоварию мухолифат ба марҳалаи ҳамкорӣ дар роҳи бунёди давлати демократӣ дар Ватани азизамон табдил ёфт.
Намояндаи махсуси Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид дар Тоҷикистон Герд Меррем дар матлабе таҳти унвони «Роҳи пешрафти Тоҷикистон», ки дар рӯзномаи «Ҷумҳурият», 25 июни соли 1997, № 32 нашр шудааст, навишта буд: «Тоҷикистон, ки соли 1992 ҷанги даҳшатноки дохилӣ ва чор соли задухӯрдҳои мусаллаҳонаро аз сар гузарондааст, ба марҳалаи тақдирсози таърихи худ қадам мениҳад. 27 июни соли равон дар Маскав созишномаи умумии сулҳ имзо хоҳад шуд, ки ба ҷараёни ниҳоят тӯлонӣ ва душвори музокироти сиёсии таҳти васояти СММ моҳи апрели соли 1994 шурӯъшуда нуқтаи таммат мегузорад».
Ба қавли намояндаи махсуси Дабири кулли СММ дар Тоҷикистон, муваффақияти музокирот аз бисёр ҷиҳат ба шарофати сиёсати хирадмандонаю дурандешонаи Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва дастгирии намояндагони мамлакатҳои нозир, аз ҷумла кишварҳои минтақа ва созмонҳои байналмилалӣ, махсусан Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо ва Созмони Конфронси исломӣ ба даст омад. Аз моҳи декабри соли 1996 ҷанг дар тамоми қаламрави Тоҷикистон қатъ гардид. Ин дастоварди муҳимтарини ҷараёни истиқрори сулҳ маҳсуб меёбад.
Ниҳоят 27 июн дар пойтахти Федератсияи Русия - шаҳри Маскав Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид.  Ба бахти халқи тоҷик, шаби ғаму ғусса ва ноумедиҳо поён ёфт, субҳи сулҳу сафо  дамид.
Бо ҳамин музокироти байни тоҷикон, ки 5 апрели соли 1994 дар шаҳри Маскав шурӯъ шуда буд, 27 июн дар ҳамин шаҳр анҷом ёфт. Ҳашт даври музокирот, бисту як вохӯрии расмӣ ва даҳҳо мулоқоти ғайрирасмӣ, ки қариб чор сол давом карданд, самараи дурахшон ба бор оварданд.
Ҳарчанд ки гузашти солҳо моро аз он рӯзи таърихӣ - ба имзо расидани Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон - ин санади тақдирсози миллат, дур мебарад, аҳамияти ҳаётӣ ва қадру қимати он торафт меафзояд. Дар шуури мардуми кишвар зарурати ҳифзи оромӣ ва суботи ҷомеа, ки асос ва сарчашмаи пешрафту тараққиёти ҳар давлату миллат мебошад, сол ба сол амиқтар ҷой мегирад ва барои аҳли ҷомеа аз сулҳу субот неъмати азизтар ва бузургтаре вуҷуд надорад. Халқи тоҷик бо имзои Созишномаи сулҳ бори дигар ба аҳли олам собит сохт, ки сулҳу дӯстию ваҳдат ва эҳтиром ба якдигар дар ҷавҳари ҷисму ҷонаш нуҳуфтааст ва он аз суннатҳои волои чандҳазорсола бархӯрдор аст. Муҳимтар аз ҳама, созишномаи сулҳи тоҷикон аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамчун падидаи олии ваҳдати миллӣ ва намунаи ибрат барои кишварҳои дар ҳоли даргир қарордошта ба сифати як мактаби сабақомӯзӣ эътироф гардид. Ваҳдат ва истиқлолият имрӯз дар фарози Тоҷикистони озод, обод ва шукуфон чун хуршед медурахшанд ва роҳи халқи эҷодкору тамаддунофарамонро ба сӯи пешрафту тараққиёт ва ояндаи неку дурахшон мунаввар менамоянд.
Додоҷон РӮЗИЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.05.2017    №: 97-98    Мутолиа карданд: 557

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед