logo

фарҳанг

КИНО. ЗАМИНАИ МУҲИМИ ПЕШРАФТ ГУЗОШТА ШУД

Кино ҷузъи муҳимтарини ҳаёти фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад. Дар ин замина Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқоти имсолаи хеш бо зиёиёни мамлакат таъкид доштанд, ки синамогарони тоҷик бояд дар мавзӯъҳои таърихӣ, ватандӯстӣ, худшиносӣ ва мушкилоти замони муосир филмҳои хуб ба навор гиранд. «Чунонки мебинем, аксари филмҳо ба завқи тамошобини имрӯза мувофиқ нестанд», - иброз доштанд дар ин вохӯрӣ Пешвои миллат.
Дар заминаи мулоқоти Сарвари давлат бо зиёиёни кишвар ва таваҷҷуҳи ӯ ба ин соҳаи муҳим суҳбате оростем бо Саъдулло Раҳимов, доктори илмҳои фалсафа, киношинос.
- Кинои тоҷик баъди соҳибистиқлолӣ аслан се марҳиларо паси сар намуд, ки ҳар кадоми он мушкилоти худро дошт. Биёед суханро аз ҳамин марҳилаҳо оғоз намоем.  Чуноне ки медонем, марҳилаи якум солҳои аввали соҳибистиқлолиро дар бар мегирад. Вазъи кино дар ин солҳо чӣ гуна буд?
- Ҳамин давра якчанд филмҳои миллии сатҳи олӣ аз ҷониби Бахтиёр Худойназаров «Падари маҳтобӣ», «Қош ба қош» ва Ҷамшед Усмонов «Фариштаи дасти рост» ба навор гирифта шуданд. Ногуфта намонад, ки «Тоҷикфилм» дар ҳамин солҳо аз уҳдаи истеҳсоли филмҳои сатҳи олӣ баромада тавонист, яъне филмҳо кам бошанд ҳам, хуб буданд.

- Марҳилаи дуюм солҳои баъдиҷангӣ ба шумор меравад. Дар ин давра, аз набудани бозори дохилӣ филмҳои тоҷикӣ ва ҷаҳонӣ ба тамошобинони ватанӣ сари вақт пешниҳод карда нашуданд. Сабаб дар чӣ буд?
- Миникинотеатрҳо аз ҷониби ҷавонон ташкил шуданд, ки тавассути видео ба муштариён филм намоиш медоданд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рушди кино» ба тасвиб расид. Дар он гуфта мешуд, ки ҳар кас метавонад ба истеҳсоли филм даст занад. Соҳа аз монополияи ягонаи киностудияи «Тоҷикфилм» баромад. Дӯстдорони санъат аз фурсати муносиб истифода бурда, ба таъсиси студияҳои хусусӣ даст заданд. Ҳар нафаре, ки идея ва хостаҳои худро дошт, бо камераҳои дастӣ ба истеҳсоли кино даст мезад.
Студияҳои нави «Синамо», «Танин», «Мерос», «Таманно», «Насиҳат», «Аҳмади Садр», «Истиқлол», «Чеҳра», «Ҳамсадо», «Нурангез» созмон ёфтанд. Филмсозони ҷавон М. Исмоилов, А. Зокиров, Ш. Арабова,  Р. Шоазимов, Д. Султонов, Н. Абдуҷалилов филмҳои шавқовару ҷолиб таҳия намуданд. Якчанд филми касбие, ки аз ҷониби кинематографистон истеҳсол шуд, ба монанди «Қиёми рӯз» ва «Муаллим» - и Носир Саидов, дар синамобазмҳои байналмилалӣ соҳиби шоҳҷоиза шуданд. Аз ҷониби синамогарон ва Иттифоқи кинематографистон пешниҳод шуд, ки соҳаи кино сохтори алоҳида шавад.

- Аммо, он замон барои ташкил намудани сохтори алоҳида мувофиқ набуд. Бо ташаббуси Пешвои миллат моҳи майи соли 2015 Шӯрои ҳукуматӣ доир ба рушди кинематография барои ду сол таъсис дода шуд. Ба андешаи Шумо шӯрои мазкур дар рушди кино чӣ нақше гузошт?
- Барои амалӣ намудани ин барномаҳо киностудияи «Тоҷикфилм» якчанд ҷавони лаёқатмандро барои омӯзиш ба хориҷа фиристод, то омада ба истеҳсоли кинои касбӣ пардозанд. Аз ҷумла, Р. Шоазимов дар Русия, Ш. Арабова дар Ҳиндустон таълим гирифтанд.  Онҳо ба Тоҷикистон омада дар киностудияи «Тоҷикфилм» машғули коранд. Ҳастанд ҷавонони фарҳангдӯсте, ки тамоми қувваи худро барои истеҳсоли кинои миллӣ сарф мекунанд ба монанди Т. Муқимов, Н. Пирматов, М. Ҷӯраев. Имрӯз ҷавонони фаъоли соҳаи синамо, ки алҳол кам нестанд, метавонанд дар ин амали хайру шоиста минбаъд низ ҳиссаи худро гузошта, ба хотири густаришу тавсеаи бештари тафаккури ҷомеа ҷидду ҷаҳд намоянд. Онҳо ҳамчун неруи пешқадам дар раванди таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ ва ободиву пешрафти кишвар талоши худро дареғ надоранд. Онҳоро метавон ба ин кори хайр роҳнамоӣ намуд, то ин ки навигарие, ки дар соҳаи кино ҳаст, ба роҳ монанд. Аз ин сабаб, Роҳбари давлат соли ҷориро Соли ҷавонон эълон намуданд, то барои дастгирии эҷодгарони ҷавон кӯшиш намоем.
Албатта, соҳаи кино бояд хеле пештар  аз соҳаи телевизион ҷудо мешуд, аммо он замон барои татбиқи барномаи рушди кинои миллӣ мувофиқ набуд. Зеро ҳам аз ҷиҳати молиявӣ ва ҳам аз ҷиҳати кадрӣ имконият набуд. Имрӯз, ки вақту замонаш омад, аз ҷониби Сарвари давлат он дастгирӣ ёфт. Ин амал метавонад барои рушди кинои касбӣ заминаи муҳиме гардад. Кинои тоҷик метавонад боз оламшумул шавад. Барои дастёбӣ ба ин мақсад бояд роҳҳои сармоягузориро пайдо намуд. Зеро кино индустрияе мебошад, ки маблағҳои калонро гирди худ мечархонад. Он дар оянда метавонад боиси рушди кишвар низ гардад.
Шаҳбоз АБРОР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.05.2017    №: 100    Мутолиа карданд: 552

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед