logo

фарҳанг

КИНО. ЗАМИНАИ МУҲИМИ ПЕШРАФТ ГУЗОШТА ШУД

Кино ҷузъи муҳимтарини ҳаёти фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад. Дар ин замина Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқоти имсолаи хеш бо зиёиёни мамлакат таъкид доштанд, ки синамогарони тоҷик бояд дар мавзӯъҳои таърихӣ, ватандӯстӣ, худшиносӣ ва мушкилоти замони муосир филмҳои хуб ба навор гиранд. «Чунонки мебинем, аксари филмҳо ба завқи тамошобини имрӯза мувофиқ нестанд», - иброз доштанд дар ин вохӯрӣ Пешвои миллат.
Дар заминаи мулоқоти Сарвари давлат бо зиёиёни кишвар ва таваҷҷуҳи ӯ ба ин соҳаи муҳим суҳбате оростем бо Саъдулло Раҳимов, доктори илмҳои фалсафа, киношинос.
- Кинои тоҷик баъди соҳибистиқлолӣ аслан се марҳиларо паси сар намуд, ки ҳар кадоми он мушкилоти худро дошт. Биёед суханро аз ҳамин марҳилаҳо оғоз намоем.  Чуноне ки медонем, марҳилаи якум солҳои аввали соҳибистиқлолиро дар бар мегирад. Вазъи кино дар ин солҳо чӣ гуна буд?
- Ҳамин давра якчанд филмҳои миллии сатҳи олӣ аз ҷониби Бахтиёр Худойназаров «Падари маҳтобӣ», «Қош ба қош» ва Ҷамшед Усмонов «Фариштаи дасти рост» ба навор гирифта шуданд. Ногуфта намонад, ки «Тоҷикфилм» дар ҳамин солҳо аз уҳдаи истеҳсоли филмҳои сатҳи олӣ баромада тавонист, яъне филмҳо кам бошанд ҳам, хуб буданд.

- Марҳилаи дуюм солҳои баъдиҷангӣ ба шумор меравад. Дар ин давра, аз набудани бозори дохилӣ филмҳои тоҷикӣ ва ҷаҳонӣ ба тамошобинони ватанӣ сари вақт пешниҳод карда нашуданд. Сабаб дар чӣ буд?
- Миникинотеатрҳо аз ҷониби ҷавонон ташкил шуданд, ки тавассути видео ба муштариён филм намоиш медоданд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рушди кино» ба тасвиб расид. Дар он гуфта мешуд, ки ҳар кас метавонад ба истеҳсоли филм даст занад. Соҳа аз монополияи ягонаи киностудияи «Тоҷикфилм» баромад. Дӯстдорони санъат аз фурсати муносиб истифода бурда, ба таъсиси студияҳои хусусӣ даст заданд. Ҳар нафаре, ки идея ва хостаҳои худро дошт, бо камераҳои дастӣ ба истеҳсоли кино даст мезад.
Студияҳои нави «Синамо», «Танин», «Мерос», «Таманно», «Насиҳат», «Аҳмади Садр», «Истиқлол», «Чеҳра», «Ҳамсадо», «Нурангез» созмон ёфтанд. Филмсозони ҷавон М. Исмоилов, А. Зокиров, Ш. Арабова,  Р. Шоазимов, Д. Султонов, Н. Абдуҷалилов филмҳои шавқовару ҷолиб таҳия намуданд. Якчанд филми касбие, ки аз ҷониби кинематографистон истеҳсол шуд, ба монанди «Қиёми рӯз» ва «Муаллим» - и Носир Саидов, дар синамобазмҳои байналмилалӣ соҳиби шоҳҷоиза шуданд. Аз ҷониби синамогарон ва Иттифоқи кинематографистон пешниҳод шуд, ки соҳаи кино сохтори алоҳида шавад.

- Аммо, он замон барои ташкил намудани сохтори алоҳида мувофиқ набуд. Бо ташаббуси Пешвои миллат моҳи майи соли 2015 Шӯрои ҳукуматӣ доир ба рушди кинематография барои ду сол таъсис дода шуд. Ба андешаи Шумо шӯрои мазкур дар рушди кино чӣ нақше гузошт?
- Барои амалӣ намудани ин барномаҳо киностудияи «Тоҷикфилм» якчанд ҷавони лаёқатмандро барои омӯзиш ба хориҷа фиристод, то омада ба истеҳсоли кинои касбӣ пардозанд. Аз ҷумла, Р. Шоазимов дар Русия, Ш. Арабова дар Ҳиндустон таълим гирифтанд.  Онҳо ба Тоҷикистон омада дар киностудияи «Тоҷикфилм» машғули коранд. Ҳастанд ҷавонони фарҳангдӯсте, ки тамоми қувваи худро барои истеҳсоли кинои миллӣ сарф мекунанд ба монанди Т. Муқимов, Н. Пирматов, М. Ҷӯраев. Имрӯз ҷавонони фаъоли соҳаи синамо, ки алҳол кам нестанд, метавонанд дар ин амали хайру шоиста минбаъд низ ҳиссаи худро гузошта, ба хотири густаришу тавсеаи бештари тафаккури ҷомеа ҷидду ҷаҳд намоянд. Онҳо ҳамчун неруи пешқадам дар раванди таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ ва ободиву пешрафти кишвар талоши худро дареғ надоранд. Онҳоро метавон ба ин кори хайр роҳнамоӣ намуд, то ин ки навигарие, ки дар соҳаи кино ҳаст, ба роҳ монанд. Аз ин сабаб, Роҳбари давлат соли ҷориро Соли ҷавонон эълон намуданд, то барои дастгирии эҷодгарони ҷавон кӯшиш намоем.
Албатта, соҳаи кино бояд хеле пештар  аз соҳаи телевизион ҷудо мешуд, аммо он замон барои татбиқи барномаи рушди кинои миллӣ мувофиқ набуд. Зеро ҳам аз ҷиҳати молиявӣ ва ҳам аз ҷиҳати кадрӣ имконият набуд. Имрӯз, ки вақту замонаш омад, аз ҷониби Сарвари давлат он дастгирӣ ёфт. Ин амал метавонад барои рушди кинои касбӣ заминаи муҳиме гардад. Кинои тоҷик метавонад боз оламшумул шавад. Барои дастёбӣ ба ин мақсад бояд роҳҳои сармоягузориро пайдо намуд. Зеро кино индустрияе мебошад, ки маблағҳои калонро гирди худ мечархонад. Он дар оянда метавонад боиси рушди кишвар низ гардад.
Шаҳбоз АБРОР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.05.2017    №: 100    Мутолиа карданд: 493

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед