logo

фарҳанг

КИНО. ЗАМИНАИ МУҲИМИ ПЕШРАФТ ГУЗОШТА ШУД

Кино ҷузъи муҳимтарини ҳаёти фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад. Дар ин замина Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқоти имсолаи хеш бо зиёиёни мамлакат таъкид доштанд, ки синамогарони тоҷик бояд дар мавзӯъҳои таърихӣ, ватандӯстӣ, худшиносӣ ва мушкилоти замони муосир филмҳои хуб ба навор гиранд. «Чунонки мебинем, аксари филмҳо ба завқи тамошобини имрӯза мувофиқ нестанд», - иброз доштанд дар ин вохӯрӣ Пешвои миллат.
Дар заминаи мулоқоти Сарвари давлат бо зиёиёни кишвар ва таваҷҷуҳи ӯ ба ин соҳаи муҳим суҳбате оростем бо Саъдулло Раҳимов, доктори илмҳои фалсафа, киношинос.
- Кинои тоҷик баъди соҳибистиқлолӣ аслан се марҳиларо паси сар намуд, ки ҳар кадоми он мушкилоти худро дошт. Биёед суханро аз ҳамин марҳилаҳо оғоз намоем.  Чуноне ки медонем, марҳилаи якум солҳои аввали соҳибистиқлолиро дар бар мегирад. Вазъи кино дар ин солҳо чӣ гуна буд?
- Ҳамин давра якчанд филмҳои миллии сатҳи олӣ аз ҷониби Бахтиёр Худойназаров «Падари маҳтобӣ», «Қош ба қош» ва Ҷамшед Усмонов «Фариштаи дасти рост» ба навор гирифта шуданд. Ногуфта намонад, ки «Тоҷикфилм» дар ҳамин солҳо аз уҳдаи истеҳсоли филмҳои сатҳи олӣ баромада тавонист, яъне филмҳо кам бошанд ҳам, хуб буданд.

- Марҳилаи дуюм солҳои баъдиҷангӣ ба шумор меравад. Дар ин давра, аз набудани бозори дохилӣ филмҳои тоҷикӣ ва ҷаҳонӣ ба тамошобинони ватанӣ сари вақт пешниҳод карда нашуданд. Сабаб дар чӣ буд?
- Миникинотеатрҳо аз ҷониби ҷавонон ташкил шуданд, ки тавассути видео ба муштариён филм намоиш медоданд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рушди кино» ба тасвиб расид. Дар он гуфта мешуд, ки ҳар кас метавонад ба истеҳсоли филм даст занад. Соҳа аз монополияи ягонаи киностудияи «Тоҷикфилм» баромад. Дӯстдорони санъат аз фурсати муносиб истифода бурда, ба таъсиси студияҳои хусусӣ даст заданд. Ҳар нафаре, ки идея ва хостаҳои худро дошт, бо камераҳои дастӣ ба истеҳсоли кино даст мезад.
Студияҳои нави «Синамо», «Танин», «Мерос», «Таманно», «Насиҳат», «Аҳмади Садр», «Истиқлол», «Чеҳра», «Ҳамсадо», «Нурангез» созмон ёфтанд. Филмсозони ҷавон М. Исмоилов, А. Зокиров, Ш. Арабова,  Р. Шоазимов, Д. Султонов, Н. Абдуҷалилов филмҳои шавқовару ҷолиб таҳия намуданд. Якчанд филми касбие, ки аз ҷониби кинематографистон истеҳсол шуд, ба монанди «Қиёми рӯз» ва «Муаллим» - и Носир Саидов, дар синамобазмҳои байналмилалӣ соҳиби шоҳҷоиза шуданд. Аз ҷониби синамогарон ва Иттифоқи кинематографистон пешниҳод шуд, ки соҳаи кино сохтори алоҳида шавад.

- Аммо, он замон барои ташкил намудани сохтори алоҳида мувофиқ набуд. Бо ташаббуси Пешвои миллат моҳи майи соли 2015 Шӯрои ҳукуматӣ доир ба рушди кинематография барои ду сол таъсис дода шуд. Ба андешаи Шумо шӯрои мазкур дар рушди кино чӣ нақше гузошт?
- Барои амалӣ намудани ин барномаҳо киностудияи «Тоҷикфилм» якчанд ҷавони лаёқатмандро барои омӯзиш ба хориҷа фиристод, то омада ба истеҳсоли кинои касбӣ пардозанд. Аз ҷумла, Р. Шоазимов дар Русия, Ш. Арабова дар Ҳиндустон таълим гирифтанд.  Онҳо ба Тоҷикистон омада дар киностудияи «Тоҷикфилм» машғули коранд. Ҳастанд ҷавонони фарҳангдӯсте, ки тамоми қувваи худро барои истеҳсоли кинои миллӣ сарф мекунанд ба монанди Т. Муқимов, Н. Пирматов, М. Ҷӯраев. Имрӯз ҷавонони фаъоли соҳаи синамо, ки алҳол кам нестанд, метавонанд дар ин амали хайру шоиста минбаъд низ ҳиссаи худро гузошта, ба хотири густаришу тавсеаи бештари тафаккури ҷомеа ҷидду ҷаҳд намоянд. Онҳо ҳамчун неруи пешқадам дар раванди таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ ва ободиву пешрафти кишвар талоши худро дареғ надоранд. Онҳоро метавон ба ин кори хайр роҳнамоӣ намуд, то ин ки навигарие, ки дар соҳаи кино ҳаст, ба роҳ монанд. Аз ин сабаб, Роҳбари давлат соли ҷориро Соли ҷавонон эълон намуданд, то барои дастгирии эҷодгарони ҷавон кӯшиш намоем.
Албатта, соҳаи кино бояд хеле пештар  аз соҳаи телевизион ҷудо мешуд, аммо он замон барои татбиқи барномаи рушди кинои миллӣ мувофиқ набуд. Зеро ҳам аз ҷиҳати молиявӣ ва ҳам аз ҷиҳати кадрӣ имконият набуд. Имрӯз, ки вақту замонаш омад, аз ҷониби Сарвари давлат он дастгирӣ ёфт. Ин амал метавонад барои рушди кинои касбӣ заминаи муҳиме гардад. Кинои тоҷик метавонад боз оламшумул шавад. Барои дастёбӣ ба ин мақсад бояд роҳҳои сармоягузориро пайдо намуд. Зеро кино индустрияе мебошад, ки маблағҳои калонро гирди худ мечархонад. Он дар оянда метавонад боиси рушди кишвар низ гардад.
Шаҳбоз АБРОР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.05.2017    №: 100    Мутолиа карданд: 447

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед