logo

иҷтимоиёт

ОБ. АЗ АВЕСТО ТО ИМРӮЗ

Таҳқиқи таърихи ҳаёти инсоният собит месозад, ки гаҳвораи тамаддун дар манотиқи ҷойгиршавии об, соҳили дарёҳои серобу водиҳои ҳосилхез, аз ҷумла ҳавзаҳои Медитарана, баҳри Аҳмар,  халиҷи Форс, рӯду дарёҳои бузурги Даҷла, Фурот, Ганг,  Ҳинд, Нил, Хуанхе, Янсизси, Ому (Ҷайҳун), Сир (Сайҳун) ва монанди инҳо пайдо шудааст. Дар ин робита иқлим ва муҳит ба сарнавишт ва ҳаёти инсоният бетаъсир набуда, нақши амиқ гузоштааст. Сарзамине  барои зиндагӣ интихоб мешуд, ки иқлиму ҳавои мусоид, заминҳои ҳосилхез ва обу ғизои фаровон дошта бошад. Дар тамаддуни башар, махсусан фарҳангҳои Хуросони бузург, Миср, Юнон, Рими қадим, Чин, Бобулу Ошуро ва дигар манотиқи олам аз замонҳои атиқа об дар қатори чор рукни муқаддас асолати офариниши олам, файзи рӯшноиву  покӣ ва ободиву осоиши зиндагист. Дар тасаввуру эътиқоди мардум, асотири халқҳо ва динҳои гуногун - зардуштӣ, яҳудӣ, насронӣ ва ислом об ҳамчун муъҷизаи илоҳӣ ва муқаддасоти ҳаёт шинохта шудааст.
Аз сарчашмаҳои қадим, аз ҷумла Авесто, бармеояд, ки Охшо - олиҳаи обу обёрӣ ва ободӣ барои халқҳои ориёнажод нуфуз ва эътибори калон доштааст. Бинобар ин, дар оини зардуштӣ об аз  муқаддасоти ҳаёт ва табиат дониста,  поку тоза нигоҳ дошта мешуд. Дар Авесто аз Аҳура Маздои ашаван ва обҳо ҳамчун офаридагони Маздо ситоиш намуда, оби пок муқаддас бақову пойдории зиндагӣ, замин ва ҳаёт дониста шудааст.
 Дар боби «Обон Яшт» омада, ки оби пок барозандаи ситоиш ва сазовори ниёиш аст, зеро ба гетӣ ҷон меафзояд, тухмаро пок намуда, аз олоиш меполояд, шир дар пистон меоварад, ташнагонро комраво мекунад.  Дар асотири эрониён Ардевсура Аноҳита -  худои муҳаббат ба обҳо ва кадбонуи обу ҳосил дорандаи ҳазор дарёчаву рӯд аст, ки ба ҷойи гирд омадани ҳамаи обҳо -  дарёи бузурги Фарохкарт мерезанд.
Шинохт, шарҳ ва тавсифи об дар осори файласуфон,  донишмандону шоирон ва фарҳанги шифоҳии мардум низ ба хубӣ  дарҷ ёфтааст. Пайдо кардани чаҳор унсури табиат (обу хоку оташу бод), хосият ва сабабу омилҳои падид омадани онҳо дар осори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Низомии Ганҷавӣ, Абуалӣ ибни Сино, Носири Хусрав, адибони дигари бузурги тоҷику форс ва  олам равшан таҳлил ва шарҳ ёфтааст.
Тибқи маълумоти созмонҳои ҷаҳонӣ, дар замони муосир беш аз 25 дарсади   сокинони сайёраи Замин барои дарёфти об танқисӣ дошта, 2,5 миллиард нафар дар шароити ногувори санитарӣ умр  мегузаронанд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз чеҳраҳои  дурахшони сайёра мебошад, ки бо асолати фитрии неруманд ва ташаббусҳои  созандаи оламгираш дар бобати пешгирии терроризм, ҳифзи экологии сайёра ва пешниҳодҳои муҳим оид ба ҳалли мушкилоти бо оби нӯшокӣ таъмин намудани сокинони сайёра дар арсаи сиёсати ҷаҳонӣ бо шукӯҳи тамом таҷаллӣ кардааст. Бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  Эмомалӣ Раҳмон масъалаҳои муҳими вобаста ба об ва ҳифзу захираи он дар сатҳи бузургтарин минбарҳои байналмилалӣ бардошта шудаанд. Иқдом ҳанӯз аз соли 2000 - ум ибтидо гирифта, се ташаббуси глобалии Тоҷикистон оид ба мушкилот ва ҳалли масоили марбут ба об дар сайёра давоми мантиқии он эътироф шудааст.
Сарвари давлати  мо бо хираду ҷасорати беназир таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро ба масъалаҳои доғтарини сокинони замин – истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ ва шароит муҳайё намудан барои дастрасии ҳар инсон ба оби тоза ҷалб намуд. Боиси ифтихору шарафмандии мо, тоҷикон, аст, ки Маҷмаи кулли Созмони Милали Муттаҳид  аз пешниҳоди навбатии созандаи Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон низ гарм истиқбол намуд ва солҳои 2018 – 2028 – ро Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” эълом дошт.
Дар партави чунин ташаббуси хирадмандона ҳар як фарди кишварро мебояд, ки обу хоки сарзамини биҳиштосоямонро муқаддас дониста, бо эҳсоси меҳанпарастии асил ва шукронаи неъмати бузурги соҳибистиқлолӣ барои рушду шукуфоии Ватани маҳбуб  ҳамеша талош намоем.
Абдусамад МУЛЛОЕВ,
ноиби ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон 
ба номи Садриддин Айнӣ, доктори илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.05.2017    №: 104    Мутолиа карданд: 354

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед