logo

иҷтимоиёт

ОБ. АЗ АВЕСТО ТО ИМРӮЗ

Таҳқиқи таърихи ҳаёти инсоният собит месозад, ки гаҳвораи тамаддун дар манотиқи ҷойгиршавии об, соҳили дарёҳои серобу водиҳои ҳосилхез, аз ҷумла ҳавзаҳои Медитарана, баҳри Аҳмар,  халиҷи Форс, рӯду дарёҳои бузурги Даҷла, Фурот, Ганг,  Ҳинд, Нил, Хуанхе, Янсизси, Ому (Ҷайҳун), Сир (Сайҳун) ва монанди инҳо пайдо шудааст. Дар ин робита иқлим ва муҳит ба сарнавишт ва ҳаёти инсоният бетаъсир набуда, нақши амиқ гузоштааст. Сарзамине  барои зиндагӣ интихоб мешуд, ки иқлиму ҳавои мусоид, заминҳои ҳосилхез ва обу ғизои фаровон дошта бошад. Дар тамаддуни башар, махсусан фарҳангҳои Хуросони бузург, Миср, Юнон, Рими қадим, Чин, Бобулу Ошуро ва дигар манотиқи олам аз замонҳои атиқа об дар қатори чор рукни муқаддас асолати офариниши олам, файзи рӯшноиву  покӣ ва ободиву осоиши зиндагист. Дар тасаввуру эътиқоди мардум, асотири халқҳо ва динҳои гуногун - зардуштӣ, яҳудӣ, насронӣ ва ислом об ҳамчун муъҷизаи илоҳӣ ва муқаддасоти ҳаёт шинохта шудааст.
Аз сарчашмаҳои қадим, аз ҷумла Авесто, бармеояд, ки Охшо - олиҳаи обу обёрӣ ва ободӣ барои халқҳои ориёнажод нуфуз ва эътибори калон доштааст. Бинобар ин, дар оини зардуштӣ об аз  муқаддасоти ҳаёт ва табиат дониста,  поку тоза нигоҳ дошта мешуд. Дар Авесто аз Аҳура Маздои ашаван ва обҳо ҳамчун офаридагони Маздо ситоиш намуда, оби пок муқаддас бақову пойдории зиндагӣ, замин ва ҳаёт дониста шудааст.
 Дар боби «Обон Яшт» омада, ки оби пок барозандаи ситоиш ва сазовори ниёиш аст, зеро ба гетӣ ҷон меафзояд, тухмаро пок намуда, аз олоиш меполояд, шир дар пистон меоварад, ташнагонро комраво мекунад.  Дар асотири эрониён Ардевсура Аноҳита -  худои муҳаббат ба обҳо ва кадбонуи обу ҳосил дорандаи ҳазор дарёчаву рӯд аст, ки ба ҷойи гирд омадани ҳамаи обҳо -  дарёи бузурги Фарохкарт мерезанд.
Шинохт, шарҳ ва тавсифи об дар осори файласуфон,  донишмандону шоирон ва фарҳанги шифоҳии мардум низ ба хубӣ  дарҷ ёфтааст. Пайдо кардани чаҳор унсури табиат (обу хоку оташу бод), хосият ва сабабу омилҳои падид омадани онҳо дар осори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Низомии Ганҷавӣ, Абуалӣ ибни Сино, Носири Хусрав, адибони дигари бузурги тоҷику форс ва  олам равшан таҳлил ва шарҳ ёфтааст.
Тибқи маълумоти созмонҳои ҷаҳонӣ, дар замони муосир беш аз 25 дарсади   сокинони сайёраи Замин барои дарёфти об танқисӣ дошта, 2,5 миллиард нафар дар шароити ногувори санитарӣ умр  мегузаронанд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз чеҳраҳои  дурахшони сайёра мебошад, ки бо асолати фитрии неруманд ва ташаббусҳои  созандаи оламгираш дар бобати пешгирии терроризм, ҳифзи экологии сайёра ва пешниҳодҳои муҳим оид ба ҳалли мушкилоти бо оби нӯшокӣ таъмин намудани сокинони сайёра дар арсаи сиёсати ҷаҳонӣ бо шукӯҳи тамом таҷаллӣ кардааст. Бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  Эмомалӣ Раҳмон масъалаҳои муҳими вобаста ба об ва ҳифзу захираи он дар сатҳи бузургтарин минбарҳои байналмилалӣ бардошта шудаанд. Иқдом ҳанӯз аз соли 2000 - ум ибтидо гирифта, се ташаббуси глобалии Тоҷикистон оид ба мушкилот ва ҳалли масоили марбут ба об дар сайёра давоми мантиқии он эътироф шудааст.
Сарвари давлати  мо бо хираду ҷасорати беназир таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро ба масъалаҳои доғтарини сокинони замин – истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ ва шароит муҳайё намудан барои дастрасии ҳар инсон ба оби тоза ҷалб намуд. Боиси ифтихору шарафмандии мо, тоҷикон, аст, ки Маҷмаи кулли Созмони Милали Муттаҳид  аз пешниҳоди навбатии созандаи Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон низ гарм истиқбол намуд ва солҳои 2018 – 2028 – ро Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” эълом дошт.
Дар партави чунин ташаббуси хирадмандона ҳар як фарди кишварро мебояд, ки обу хоки сарзамини биҳиштосоямонро муқаддас дониста, бо эҳсоси меҳанпарастии асил ва шукронаи неъмати бузурги соҳибистиқлолӣ барои рушду шукуфоии Ватани маҳбуб  ҳамеша талош намоем.
Абдусамад МУЛЛОЕВ,
ноиби ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон 
ба номи Садриддин Айнӣ, доктори илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.05.2017    №: 104    Мутолиа карданд: 482

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед