logo

иҷтимоиёт

ОБ. АЗ АВЕСТО ТО ИМРӮЗ

Таҳқиқи таърихи ҳаёти инсоният собит месозад, ки гаҳвораи тамаддун дар манотиқи ҷойгиршавии об, соҳили дарёҳои серобу водиҳои ҳосилхез, аз ҷумла ҳавзаҳои Медитарана, баҳри Аҳмар,  халиҷи Форс, рӯду дарёҳои бузурги Даҷла, Фурот, Ганг,  Ҳинд, Нил, Хуанхе, Янсизси, Ому (Ҷайҳун), Сир (Сайҳун) ва монанди инҳо пайдо шудааст. Дар ин робита иқлим ва муҳит ба сарнавишт ва ҳаёти инсоният бетаъсир набуда, нақши амиқ гузоштааст. Сарзамине  барои зиндагӣ интихоб мешуд, ки иқлиму ҳавои мусоид, заминҳои ҳосилхез ва обу ғизои фаровон дошта бошад. Дар тамаддуни башар, махсусан фарҳангҳои Хуросони бузург, Миср, Юнон, Рими қадим, Чин, Бобулу Ошуро ва дигар манотиқи олам аз замонҳои атиқа об дар қатори чор рукни муқаддас асолати офариниши олам, файзи рӯшноиву  покӣ ва ободиву осоиши зиндагист. Дар тасаввуру эътиқоди мардум, асотири халқҳо ва динҳои гуногун - зардуштӣ, яҳудӣ, насронӣ ва ислом об ҳамчун муъҷизаи илоҳӣ ва муқаддасоти ҳаёт шинохта шудааст.
Аз сарчашмаҳои қадим, аз ҷумла Авесто, бармеояд, ки Охшо - олиҳаи обу обёрӣ ва ободӣ барои халқҳои ориёнажод нуфуз ва эътибори калон доштааст. Бинобар ин, дар оини зардуштӣ об аз  муқаддасоти ҳаёт ва табиат дониста,  поку тоза нигоҳ дошта мешуд. Дар Авесто аз Аҳура Маздои ашаван ва обҳо ҳамчун офаридагони Маздо ситоиш намуда, оби пок муқаддас бақову пойдории зиндагӣ, замин ва ҳаёт дониста шудааст.
 Дар боби «Обон Яшт» омада, ки оби пок барозандаи ситоиш ва сазовори ниёиш аст, зеро ба гетӣ ҷон меафзояд, тухмаро пок намуда, аз олоиш меполояд, шир дар пистон меоварад, ташнагонро комраво мекунад.  Дар асотири эрониён Ардевсура Аноҳита -  худои муҳаббат ба обҳо ва кадбонуи обу ҳосил дорандаи ҳазор дарёчаву рӯд аст, ки ба ҷойи гирд омадани ҳамаи обҳо -  дарёи бузурги Фарохкарт мерезанд.
Шинохт, шарҳ ва тавсифи об дар осори файласуфон,  донишмандону шоирон ва фарҳанги шифоҳии мардум низ ба хубӣ  дарҷ ёфтааст. Пайдо кардани чаҳор унсури табиат (обу хоку оташу бод), хосият ва сабабу омилҳои падид омадани онҳо дар осори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Низомии Ганҷавӣ, Абуалӣ ибни Сино, Носири Хусрав, адибони дигари бузурги тоҷику форс ва  олам равшан таҳлил ва шарҳ ёфтааст.
Тибқи маълумоти созмонҳои ҷаҳонӣ, дар замони муосир беш аз 25 дарсади   сокинони сайёраи Замин барои дарёфти об танқисӣ дошта, 2,5 миллиард нафар дар шароити ногувори санитарӣ умр  мегузаронанд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз чеҳраҳои  дурахшони сайёра мебошад, ки бо асолати фитрии неруманд ва ташаббусҳои  созандаи оламгираш дар бобати пешгирии терроризм, ҳифзи экологии сайёра ва пешниҳодҳои муҳим оид ба ҳалли мушкилоти бо оби нӯшокӣ таъмин намудани сокинони сайёра дар арсаи сиёсати ҷаҳонӣ бо шукӯҳи тамом таҷаллӣ кардааст. Бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  Эмомалӣ Раҳмон масъалаҳои муҳими вобаста ба об ва ҳифзу захираи он дар сатҳи бузургтарин минбарҳои байналмилалӣ бардошта шудаанд. Иқдом ҳанӯз аз соли 2000 - ум ибтидо гирифта, се ташаббуси глобалии Тоҷикистон оид ба мушкилот ва ҳалли масоили марбут ба об дар сайёра давоми мантиқии он эътироф шудааст.
Сарвари давлати  мо бо хираду ҷасорати беназир таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро ба масъалаҳои доғтарини сокинони замин – истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ ва шароит муҳайё намудан барои дастрасии ҳар инсон ба оби тоза ҷалб намуд. Боиси ифтихору шарафмандии мо, тоҷикон, аст, ки Маҷмаи кулли Созмони Милали Муттаҳид  аз пешниҳоди навбатии созандаи Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон низ гарм истиқбол намуд ва солҳои 2018 – 2028 – ро Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” эълом дошт.
Дар партави чунин ташаббуси хирадмандона ҳар як фарди кишварро мебояд, ки обу хоки сарзамини биҳиштосоямонро муқаддас дониста, бо эҳсоси меҳанпарастии асил ва шукронаи неъмати бузурги соҳибистиқлолӣ барои рушду шукуфоии Ватани маҳбуб  ҳамеша талош намоем.
Абдусамад МУЛЛОЕВ,
ноиби ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон 
ба номи Садриддин Айнӣ, доктори илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.05.2017    №: 104    Мутолиа карданд: 388

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед