logo

иқтисод

КИШОВАРЗӢ. МАСЪАЛАҲОИ ДОҒИ СОҲА ЗИЁДАНД!

Дар занҷири истеҳсолоти озуқаворӣ соҳаи кишоварзӣ, бахусус хоҷагиҳои деҳқонӣ, мавқеи чашмрас доранд. Агар ба вазъи имрӯзаи соҳаи кишоварзӣ ва хоҷагиҳои деҳқонӣ назар афканем, мебинем, ки дар марҳилаи аввал қариб ба ҳоли худанд, мушкилоту проблемаҳои ҳалталаби хоҷагиҳои деҳқонӣ вазорату кумитаҳои дахлдорро ба ташвиш намеорад.
Имрӯз аксар хоҷагиҳои деҳқонӣ заифанд ва наметавонанд аз уҳдаи ҳалли мушкилиҳо бароянд.  Аксар вақт масъалаҳое пайдо мешаванд, ки ҳамкории дастаҷамъонаи хоҷагиҳои деҳқониро металабанд. Ҳамчунин, ҳалли баъзе масъалаҳо ва баҳсҳои нолозими байнихоҷагӣ вақту кашмакаши зиёдро тақозо мекунад. Барои хоҷагиҳо меҳваре намерасад, ки такягоҳашон бошад. Мавҷудияти ассотсиатсияҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ ва раёсатҳои кишоварзии шаҳру ноҳияҳо чунин меҳвар шуда наметавонанд.
Саволҳои зиёде пеш меоянд. “Чаро ҳосилнокии зироатҳо паст аст ва бештар вақт ба вазъи обу ҳаво вобаста мебошад?”, “Чаро бо вуҷуди аз тарафи давлату Ҳукумат ҷудо шудани маблағу воситаҳои зарурӣ соҳаи кишоварзӣ дастовардҳои воқеии чашмрас надорад?”. Дар ҷумҳурӣ теъдоди мутахассисони варзидаю унвондор зиёданд, ташхисгоҳу пажӯҳишгоҳҳо фаъоланд, аммо деҳқон дар интихоби заҳрхимикатҳо ба маслиҳати савдогари маводи химиявии бозор  муҳтоҷ аст. Аз ин рӯ, сол то сол талафёбии ҳосил аз зараррасонҳо меафзояд. Вақти он расидааст, ки марказе таъсис ёбад, ки ёвари ҳақиқии деҳқон бошад ва ба ӯ мадад расонад. Марказе зарур аст, ки деҳқон дар он ҷо ба ҳама саволҳояш бобати интихобу дастрасии тухмӣ, нуриҳо, заҳрхимикатҳо, усулҳои ҳозиразамони коркарду обмонӣ ва нигоҳдории маҳсулот, дастрасӣ ба маблағҳо, ҳамкорӣ бо сармоягузорону миёнаравон, дарёфти харидору бозор ва амсоли инҳо ҷавоб гирад.
Ёрии давлат ба соҳаи кишоварзӣ назаррас аст. Аммо ҳамон ёрӣ ва грантҳое, ки ба ин соҳа равона мешаванд, на ҳама вақт ба деҳқони ҳақиқӣ мерасанд. Сол то сол ҳаҷми заминҳои аз гардиши кишоварзӣ берунмонда меафзояд, аз фоизҳои баланди бонкҳо қарзи хоҷагиҳои деҳқонӣ зиёд мешаваду ӯ бо вуҷуди харҷи барзиёд ҳосили дилхоҳ гирифта наметавонад. Афзоиши арзиши аслии маҳсулоти истеҳсолшуда проблемаи фурӯшро ба миён оварда, дар бозори дохилӣ ба маҳсулоти воридотӣ рақобат карда наметавонад.
Чун роҳбари хоҷагии деҳқонии бо ин мушкилот рӯ ба рӯ  чанд фикру андешаи худро ба Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи “Ҷумҳурият” пешниҳод менамоям:
 1. Марказҳое таъсис ёбанд, ки ба кишоварзон ва хоҷагиҳои ҷамъиятӣ нурию тухмӣ ва заҳрхимикатҳои кафолатнокро дастрас намуда, хоҷагидоронро бо адабиёту дастурамал ва маслиҳатҳои муосир таъмин намоянд. Семинару машваратҳо ва мубодилаи таҷриба гузаронанд.
2. Мушкилии дигари деҳқон дар мавсими кишт ва ғунучини ҳосил танқисии техника ва мошинолот мебошад. Деҳқон дар интихоби техника ва олоти техникӣ дасткӯтоҳ буда, ба хизмати механизаторони тасодуфӣ, ки кафолати коркарди технологии замин ва киштро дода наметавонанд, муҳтоҷ аст. Мошинолоти даристифодабуда аксаран худсохт, куҳнаву фарсуда буда, ба талаботи меъёрӣ ҷавобгӯ нестанд.
3. Ассотсиатсияҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ ба такмили маъмурӣ ва ҳуқуқӣ муҳтоҷанд. Зеро  онҳо вазифаи маъмуриро иҷро карда, дар назди соҳибони замин, яъне деҳқон масъулият надоранд. Масалан, ассотсиатсияи истифодабарандагони об ягон ҷавобгарии молиявӣ барои талафи ҳосил аз беобӣ надорад. Ё идораҳои давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ барои бемасъулиятиву хунукназариашон ба деҳқон зиёни ҳосили аз даст додаашро ҷуброн наменамоянд.  Деҳқонон ба маблағи ҳангуфт зиён мебинанду касе ҷавобгар нест.
4. Хоҷагиҳое ҳастанд, ки кайҳо амалан барҳам хӯрдаанду расман вуҷуд доранд. Ё қисман заминҳо лалмӣ гаштаанду дар ҳуҷҷатҳо расман обӣ ҳисобида, андозбандӣ мешаванд. Ҳатто шабакаҳои обёрӣ кайҳо вайронанд.
5. Барои дастгирии молиявии кишоварзон ташкили бонки махсуси соҳавӣ ва  такмили асноди меъёриву ҳуқуқӣ барои ин мақсад зарур аст. Зеро мушкили асосии кишоварзон ва хоҷагиҳо танқисии молиявӣ мебошад. Дар фаъолияти чунин сохтор намунаи бонкҳои исломӣ қобили қабул мебошад. Бонки кишоварзӣ бояд ба натиҷаи ниҳоӣ ва бозгашти маблағи қарз бо фоидааш ҳавасманд бошад.
Масъалаҳои доғи соҳа зиёданду ҳалли худро меҷӯянд. Албатта, ҳамаи онҳоро ба якборагӣ бартараф намудан корест ғайриимкон. Мақсад аз навиштаҳои боло танқиди касе ва ё сохторе нест. Балки фикрҳои шахсии нигоранда барои дарёфти роҳи ҳалли мушкилот, пешниҳоде барои  амалисозии беҳтари дастуру супоришҳои Сарвари давлат дар роҳи расидан ба истиқлолияти комили озуқаворӣ ва хоҳиши саҳмгузорӣ дар раванди ислоҳоти соҳаи кишоварзӣ мебошад.
Муртазоалӣ МУРОДОВ,
роҳбари хоҷагии деҳқонӣ, шаҳри Истаравшан


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.06.2017    №: 110-113    Мутолиа карданд: 523

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед