logo

иқтисод

КИШОВАРЗӢ. МАСЪАЛАҲОИ ДОҒИ СОҲА ЗИЁДАНД!

Дар занҷири истеҳсолоти озуқаворӣ соҳаи кишоварзӣ, бахусус хоҷагиҳои деҳқонӣ, мавқеи чашмрас доранд. Агар ба вазъи имрӯзаи соҳаи кишоварзӣ ва хоҷагиҳои деҳқонӣ назар афканем, мебинем, ки дар марҳилаи аввал қариб ба ҳоли худанд, мушкилоту проблемаҳои ҳалталаби хоҷагиҳои деҳқонӣ вазорату кумитаҳои дахлдорро ба ташвиш намеорад.
Имрӯз аксар хоҷагиҳои деҳқонӣ заифанд ва наметавонанд аз уҳдаи ҳалли мушкилиҳо бароянд.  Аксар вақт масъалаҳое пайдо мешаванд, ки ҳамкории дастаҷамъонаи хоҷагиҳои деҳқониро металабанд. Ҳамчунин, ҳалли баъзе масъалаҳо ва баҳсҳои нолозими байнихоҷагӣ вақту кашмакаши зиёдро тақозо мекунад. Барои хоҷагиҳо меҳваре намерасад, ки такягоҳашон бошад. Мавҷудияти ассотсиатсияҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ ва раёсатҳои кишоварзии шаҳру ноҳияҳо чунин меҳвар шуда наметавонанд.
Саволҳои зиёде пеш меоянд. “Чаро ҳосилнокии зироатҳо паст аст ва бештар вақт ба вазъи обу ҳаво вобаста мебошад?”, “Чаро бо вуҷуди аз тарафи давлату Ҳукумат ҷудо шудани маблағу воситаҳои зарурӣ соҳаи кишоварзӣ дастовардҳои воқеии чашмрас надорад?”. Дар ҷумҳурӣ теъдоди мутахассисони варзидаю унвондор зиёданд, ташхисгоҳу пажӯҳишгоҳҳо фаъоланд, аммо деҳқон дар интихоби заҳрхимикатҳо ба маслиҳати савдогари маводи химиявии бозор  муҳтоҷ аст. Аз ин рӯ, сол то сол талафёбии ҳосил аз зараррасонҳо меафзояд. Вақти он расидааст, ки марказе таъсис ёбад, ки ёвари ҳақиқии деҳқон бошад ва ба ӯ мадад расонад. Марказе зарур аст, ки деҳқон дар он ҷо ба ҳама саволҳояш бобати интихобу дастрасии тухмӣ, нуриҳо, заҳрхимикатҳо, усулҳои ҳозиразамони коркарду обмонӣ ва нигоҳдории маҳсулот, дастрасӣ ба маблағҳо, ҳамкорӣ бо сармоягузорону миёнаравон, дарёфти харидору бозор ва амсоли инҳо ҷавоб гирад.
Ёрии давлат ба соҳаи кишоварзӣ назаррас аст. Аммо ҳамон ёрӣ ва грантҳое, ки ба ин соҳа равона мешаванд, на ҳама вақт ба деҳқони ҳақиқӣ мерасанд. Сол то сол ҳаҷми заминҳои аз гардиши кишоварзӣ берунмонда меафзояд, аз фоизҳои баланди бонкҳо қарзи хоҷагиҳои деҳқонӣ зиёд мешаваду ӯ бо вуҷуди харҷи барзиёд ҳосили дилхоҳ гирифта наметавонад. Афзоиши арзиши аслии маҳсулоти истеҳсолшуда проблемаи фурӯшро ба миён оварда, дар бозори дохилӣ ба маҳсулоти воридотӣ рақобат карда наметавонад.
Чун роҳбари хоҷагии деҳқонии бо ин мушкилот рӯ ба рӯ  чанд фикру андешаи худро ба Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи “Ҷумҳурият” пешниҳод менамоям:
 1. Марказҳое таъсис ёбанд, ки ба кишоварзон ва хоҷагиҳои ҷамъиятӣ нурию тухмӣ ва заҳрхимикатҳои кафолатнокро дастрас намуда, хоҷагидоронро бо адабиёту дастурамал ва маслиҳатҳои муосир таъмин намоянд. Семинару машваратҳо ва мубодилаи таҷриба гузаронанд.
2. Мушкилии дигари деҳқон дар мавсими кишт ва ғунучини ҳосил танқисии техника ва мошинолот мебошад. Деҳқон дар интихоби техника ва олоти техникӣ дасткӯтоҳ буда, ба хизмати механизаторони тасодуфӣ, ки кафолати коркарди технологии замин ва киштро дода наметавонанд, муҳтоҷ аст. Мошинолоти даристифодабуда аксаран худсохт, куҳнаву фарсуда буда, ба талаботи меъёрӣ ҷавобгӯ нестанд.
3. Ассотсиатсияҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ ба такмили маъмурӣ ва ҳуқуқӣ муҳтоҷанд. Зеро  онҳо вазифаи маъмуриро иҷро карда, дар назди соҳибони замин, яъне деҳқон масъулият надоранд. Масалан, ассотсиатсияи истифодабарандагони об ягон ҷавобгарии молиявӣ барои талафи ҳосил аз беобӣ надорад. Ё идораҳои давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ барои бемасъулиятиву хунукназариашон ба деҳқон зиёни ҳосили аз даст додаашро ҷуброн наменамоянд.  Деҳқонон ба маблағи ҳангуфт зиён мебинанду касе ҷавобгар нест.
4. Хоҷагиҳое ҳастанд, ки кайҳо амалан барҳам хӯрдаанду расман вуҷуд доранд. Ё қисман заминҳо лалмӣ гаштаанду дар ҳуҷҷатҳо расман обӣ ҳисобида, андозбандӣ мешаванд. Ҳатто шабакаҳои обёрӣ кайҳо вайронанд.
5. Барои дастгирии молиявии кишоварзон ташкили бонки махсуси соҳавӣ ва  такмили асноди меъёриву ҳуқуқӣ барои ин мақсад зарур аст. Зеро мушкили асосии кишоварзон ва хоҷагиҳо танқисии молиявӣ мебошад. Дар фаъолияти чунин сохтор намунаи бонкҳои исломӣ қобили қабул мебошад. Бонки кишоварзӣ бояд ба натиҷаи ниҳоӣ ва бозгашти маблағи қарз бо фоидааш ҳавасманд бошад.
Масъалаҳои доғи соҳа зиёданду ҳалли худро меҷӯянд. Албатта, ҳамаи онҳоро ба якборагӣ бартараф намудан корест ғайриимкон. Мақсад аз навиштаҳои боло танқиди касе ва ё сохторе нест. Балки фикрҳои шахсии нигоранда барои дарёфти роҳи ҳалли мушкилот, пешниҳоде барои  амалисозии беҳтари дастуру супоришҳои Сарвари давлат дар роҳи расидан ба истиқлолияти комили озуқаворӣ ва хоҳиши саҳмгузорӣ дар раванди ислоҳоти соҳаи кишоварзӣ мебошад.
Муртазоалӣ МУРОДОВ,
роҳбари хоҷагии деҳқонӣ, шаҳри Истаравшан


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.06.2017    №: 110-113    Мутолиа карданд: 656

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед