logo

сиёсат

ҶУМҲУРИЯТ (НАШРИ МАХСУС)

Ҷидду ҷаҳд ва умедвориҳои панҷ - шаш соли охир барои нигоҳ доштани давлати миллии тоҷикон маҳз дар ҳамин рӯзи саид ҷомаи амал пӯшид. Насли ҳозираи миллати тоҷик ҳарчанд аввал пешпо хӯрд, имрӯз пирӯз аст, зеро ин насл тавонист васвасаи аҳриманиро аз худ дур андохта, морони заҳҳокиро, ки ҷони ҷавони садҳо фарзандони моро қурбон мекарданд, саркӯб созад. Ақли солим ва хиради дурбини халқи тоҷик пирӯз шуд.
Эмомалӣ РАҲМОН, 27 июни соли 1997


Ӯ БАРОИ МО СУЛҲ ОВАРД
Беш аз пеш мо аз самтҳои асосии сиёсати сулҳу оштӣ, ваҳдати миллӣ таъмини суботи ҷомеа ва давлатсозиву давлатдорӣ мегӯему менависем. Ин ҳама ҳаргиз нишони худхоҳиву тавсифи беасоси хеш нест. Дар ҳар гуфта, дар ҳар навишта як ҷаҳон меҳр, муҳаббат, самимият, садоқат нуҳуфта аст. Ин ҳама бар сари худ як навъ шукр мебошад ва ҳам дар навбати худ ҳушдоре аз рӯи дилсӯзӣ. Оре, то ба қадри сулҳу салоҳ, ваҳдати комили миллӣ бирасем ва дар зимни он гузаштаро аз ёд набарем. Ин як гузашта як гузаштаи одӣ нест ва дар он ҳеҷ асари шодӣ нест. Гузаштаест пур аз ғам, пур аз андуҳ, пур аз ранҷ ва азобу шиканҷ. Ҳанӯз аз ёдҳо нарафтааст, балки ҳеҷ нахоҳад рафт.
Чашмҳои моро агар бибанданд, гувоҳӣ хоҳанд дод, ки ҷангиёнро ҳам дидаанд ва мурдаҳоро низ, ки дар роҳу канорҳои он хуфта буданд.
Метавон аз ёд бурд, ки мардум шабу рӯз дар навбати нон буданд ва бархеро дар ин навбатҳо куштаанд? Ин боз дар ҳоле буд, ки кӯдакон чашм бо роҳи бозгашти падару модар дар хона менишастанду умед мебастанд, то бо пораи ноне гуруснагиро рафъ бинамоянд.
Рӯзномаҳо, маҷаллаҳо – ҳама аз ҷанг менавиштанду аз қурбониён. Мардум марсияхон гашта буданд, марсияхони Ватан ва фарзандони он. Агар ҳам чашм мебандем ва агар ҳам гӯш, даҳшати ҷанг, садову ғиреви занону кӯдакону оворагону ҷонбохтагонро мебинему мешунавем.
Гӯристонҳо дар андак муддат аз мурдаҳои нав пур шуданд. Гӯристонҳои нав пайдо шуданд ва ҳам гӯристонҳои ғарибон.
Доси аҷал хушку тарро медаравид. Осёбҳо баъд аз кор монданд.
Зиндагӣ низомашро гум кард, марг, ки ҷойи ӯро мехост бигирад ва ҳеҷ гоҳ намирад. Дидаҳои модарон тар буданд ва падарҳо хуни ҷигар. Агар ҳам як қурси нони сиёҳро пайдо мекарданд, ҳаргиз бе риққат намехӯрданд. Куҷо мерафтанд, ки гардун болои сарашон буд ва бадбахтӣ раҳбарашон? Аз гузашта канда буданд ва бар ояндаи нек пайваст шуда наметавонистанд, балки онро намедиданд, балки он дар зеҳнҳо ҳам роҳ намеёфт. Дарҳои масҷидҳо ҳам баста буданд ва дар хонаҳо низ бо амни хотир намоз гузорда наметавонистанд. Ғорату тороҷи молу мулк рӯз аз рӯз меафзуд. Хонаҳоро оташ мезаданд ва дудҳо ба шикоят ба сӯи осмон мерафтанд, аммо баъд роҳҳо қатъ мегардиданд.
Чунин як ҷангро таърих ҳеҷ дар ёд надошт. Не, ҳеҷ дар ёд надошт. Ҷангҳои бисёр, бисёри бисёр сар заданд. Мардум қурбон шуданд, аммо барои ҳифзи Ватан, номусу шараф. Ғолибон обрӯ меёфтанд, куштагон шаҳид мегардиданд. Ҳар ду – ғолибу кушта барои Ватану фарзандони он азиз маҳсуб мешуданд. Таърихномаҳо таълиф мегаштанд ва муборизони диловару шуҷоъ тавсиф мешуданд.
Ин ҳама ҷангҳо қоидаҳои маъмулии худро доштанд. Дӯсту душман ошкор буданд ва ҳамдигарро, агар ҳам дар сад либос меомаданд, мешинохтанд.
Ин ҷанг, ҷанги ягона ва бесобиқа ҳеҷ қоидае, ҳатто қоидае нонавишта надошт.
Мегуфтанд:
- Пас бояд дуо бикунем, роҳбару сарвари шоиста бихоҳем?
- Дигар чорае ҷуз ин намонда, агар Худо дуоямонро бихоҳад, ки бишнавад ва онро бипазирад.
Худованд дуоҳои онҳоро хост. Балки ин дуоҳоро худ дар дилу забонашон илқо кард ва ҳам худ мустаҷоб гардонид. Аммо вазъ ҳамоно мураккаб буд.
Дар чунин вазъи бас мураккабу ногувор Эмомалӣ Раҳмон, Сарвари тозаинтихоби давлат, гуфт: «Ман ба шумо сулҳ меорам». Дар он рӯзгор гуфтани ин сухан на танҳо душвор, балки бовар накарданӣ буд. Агарчи сулҳ бартару болотар аз нону ҷон маҳсуб мешуд ва онро мардум ба ҳар қимате, ки мешуд, мехариданд.
Изҳор медоштанд:
- Чӣ гуна, бо чӣ, бо кӣ сулҳ меорад? Ҳама чизро овардан мумкин аст, ба ҷуз сулҳ.
- Бояд дар андешаи ҷони худаш бошад. Зинда бимонад, барояш хуш давлате аст.
Ва ҳам изҳор дошт: «То даме, ки охирин гурезаро ба Ватан барнамегардонам, худро осуда намеҳисобам».
Ин суханон низ шубҳаи зиёдро ба бор овард. «Бар чӣ эътимод дорад, бар кӣ эътимод дорад, ки бо қатъият, ҷиддият ва боварӣ ин гуна суханон бар забон меорад? Вақт бисёр хуб собит месозад, ки ин ҳама ҳеҷ ҳақиқате надорад ва ҳам ғайриимкон аст!»,- мегуфтанд мардум.
Дар суханони ӯ, азму талошаш ҳама посухҳо мавҷуд буданд, аммо бар асари дидани манзараҳои ҷангу хунрезӣ, даҳшату қатлу ғорат бо андешаҳои карахт фаҳму дарки он ҳама даст намедод.
Дидем, шоҳид шудем, ки гурезаҳоро овард. Ҳифзу амнияти ҷони  онҳо ва обод намудани  хонаҳои харобгаштаашон аз оварданашон ба чандин маротиб душвор буд. Бар замми ин ҳама гуруснагӣ ба навъи худ на танҳо онҳоро, балки кишварро таҳдид мекард. Дар хазинаи давлат маблағе вуҷуд надошт.  Душманон аз ҳар ҷониб: аз дохил ва ҳам берун саъй мекарданд, то ҳама кӯшишаш бар бод биравад, суханонаш бар газоф бошанд, қатлу хунрезӣ, тороҷу ғорат ҳамоно идома биёбад, бияфзояд, то давлате бо номи Тоҷикистон аз байн биравад. Ин ҳамаро ӯ медонист. Аз суханони ӯ аст: «Ҳамчун  Раиси Шӯрои Олӣ ва Сарвари давлат хуб мефаҳмидам, ки дар он давраи барои тақдири Ватан ва халқи кишвар ниҳоят душвор кадом масъулиятро ба зимма гирифтам».
Медонем, чун дидему шоҳид гардидем, ки дар он даврони ниҳоят душвор ҳеҷ кас,  ҷуз ӯ ин масъулиятро ба зимма нагирифт. Ин масъулиятро, воқеан, нафаре ба  зимма мегирифт, ки бояд тамоми ҳастияшро ба Ватану мардум мебахшид.
Ӯ барҳақ наҷотдиҳандаи давлату миллати тоҷикон, бунёдгару нигоҳдорандаи истиқлол, ободгари ин кишвари аҷдодӣ аст.
Ӯ барҳақ Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат мебошад. Ҳатто ҳамин як хидмати бузургаш, ки барои мо, тавре ки худ гуфт: «Сулҳ меорам» ва овард, кофист, ки номаш барои ҷовидон бо ҳарфҳои заррин дар саҳифаи таърихи миллат ва башар навишта шавад. Не, балки навишта шудааст. Ва мо ин навиштаро барои худ низ бори дигар дар рӯзи саид, рӯзи ид муборакбод мегӯем!
Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


1997 АЗ СОЗИШНОМАИ ТАҚДИРСОЗ ТО НАХУСТМАҶЛИСИ ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРӢ
Санаи 27 июни соли 1997 дар таърихи давлатдории навини тоҷикон бо ҳарфҳои заррин навишта шуд. Замоне, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз шаҳри Москва Созишномаи истиқрори сулҳро имзо карда баргаштанд, дар кӯчаву хиёбонҳои Душанбе гурӯҳ - гурӯҳ одамон ҷамъ омада, мунтазири паёми тозаи сулҳ меистоданд. Айнан ҳамин суханҳои оташбор он рӯз аз забони Роҳбари давлат садо доданд: «Агар гурӯҳе, шахсияте имрӯз зидди сулҳу амният, зидди ин шартнома, зидди Ваҳдати миллӣ, зидди эҳёи Тоҷикистон сар боло мекунад, пеш аз ҳама душмани миллати тоҷик, душмани мардуми Тоҷикистон ва душмани давлати Тоҷикистон аст».
14 апрел Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо мақсади таҳкими ваҳдати халқи Тоҷикистон, эҳёи анъанаҳои волои таърихӣ, тарғиби беҳтарин арзишҳои умумибашарии фарҳанги миллӣ ва нақши таърихии суннатҳои давлатдории тоҷикон дар Осиёи Марказӣ, Шарқи Миёнаву Наздик дар бораи ҷашнгирии 1100 - солагии Давлати Сомониён, соли 1999 дар шаҳри Душанбе фармон ба имзо расонданд.
Ҳодисаи муҳими дигаре, ки дар соли 1997 ба вуқӯъ пайваст, таъсиси Ҳаракати Ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон маҳсуб меёбад. Сарвари давлат моҳи июл дар Анҷумани нахустини  ин ҳаракат сухан ронда, иброз доштанд, ки имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон марҳалаи басо пурихтилофи муноқишаҳои дохилии кишварро анҷом бахшида, ба оғози давраи нави таърихӣ бунёд гузошт.
7 июл таҳти раёсати Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон бори аввал баъди имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон маҷлиси Ҳукумати ҷумҳурӣ баргузор гардид. Дар он беш аз 45 масъалаи муҳими ҳаёти иқтисодию иҷтимоии кишвар мавриди баррасӣ қарор гирифт.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 14 июл бо мақсади таъмини бозгашти бехатар ва муташаккилонаи гурезаҳо ва ҳайати шахсии воҳидҳои мусаллаҳи Иттиҳоди мухолифони тоҷик ба Ватан ва риояи кафолатҳои конститутсионӣ, ҳуқуқ ва озодиҳои онҳо фармон ба имзо расонданд.


Муҳаммад ҒОИБ, Шоири халқии Тоҷикистон
САРҶАМЪӢ
Чунин ҳарф аз лаби дарё расидаст,
Зи оҳанги талотумҳо расидаст:
-Касе суд аз парешонӣ надидаст,
Зи сарҷамъӣ ҳама бар ҷо расидаст.


Эмомалӣ Раҳмон яке аз симоҳои барҷаста буда, дар байни сиёсатмадорони ИДМ мавқеи намоёнро ишғол мекунад. Ин беҳуда нест. Тамоми ҷидду ҷаҳди ӯ аз он шаҳодат медиҳад, ки дар Тоҷикистон раванди сулҳ тавре пойдор аст, ки назираш дар ҳеҷ як мамлакате, ки чунин вазъияти муташанниҷ дошт, дида намешуд. Ҳар он чи оиди ин масъала дар Тоҷикистон амалӣ гардидааст, мисоли хубест барои бисёр халқҳову мамолики дигар.
Владимир ПУТИН,
Президенти Федератсияи Русия


Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон аз лиҳози аҳамияти фавқулодаи худ бо Эъломияи истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар як радиф меистад. Агар Эъломия ба Тоҷикистон ба таври расмӣ истиқлол ва соҳибихтиёрӣ ато карда бошад, пас Созишнома сулҳу суботро дар сарзамини мо таъмин сохт.
Эмомалӣ РАҲМОН

1997: СОЛИ СУЛҲ, ВАҲДАТ ВА ҲАМДИЛӢ
27-уми июни соли 1997 дар таърихи давлатдории навини тоҷикон воқеаи фараҳбахше ба амал омад, ки натиҷаи талошҳои хастанопазири Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад. Дар ин рӯз санади басо муҳими таърихӣ ва барои миллату давлати мо тақдирсоз - Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расид, ки дар саҳифаи таърихи миллат бо ҳарфҳои заррин сабт шуд.  

Инак, аз он рӯзи таърихӣ бист сол мегузарад, ки метавон бо дилпурӣ бист соли эҳёи миллӣ, бист соли баҳамоӣ, бист соли худсозӣ ва худшиносиву худогоҳӣ, бист соли сулҳу субот ва оромӣ, муҳимтар аз ҳама, бист қадами устувор дар роҳи эъмори ҷомеаи озоди шаҳрвандӣ таҳти роҳбарии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ  Раҳмон унвон кард. Агар ба гузаштаи бист сол пеш бо чашми хирад бингарем, хоҳем дид, ки воқеан, ба даргириҳои дохилӣ хотима бахшидан, сарзамини аҷдодиро аз харобӣ, миллатро аз парокандагӣ ва  Ватанро аз нобудӣ наҷот додан, мардуми ғамзадаю парешон ва азобу машаққаткашидаро ба ҳам овардану дар мазраи дилҳояшон донаи умед коштан кори саҳлу осон набуд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар он рӯзҳои вазнин таҷрибаи талхи давлати Сомониёнро ҳамвора пеши назар меоварданд.  Зеро дар ҳамон давра бадхоҳони миллати тоҷик тавонистанд, ки бо фитнаву дасиса дар миёни бародарони ҳамхун низоъ бархезонанд. Дар натиҷа, давлати муқтадир ва мутамаркази тоҷикон - Сомониён рӯ ба шикаст овард. Дар ибтидои солҳои навадум душманони миллат чунин як нақша доштанд. Онҳо  оташи ҷанги таҳмилиро дар сарзамини аҷдодиамон барафрӯхта, ба ҳамин васила мехостанд Тоҷикистонро ҳамчун давлат аз байн баранд ва ё порча-порча намуда, мутеи бегонагон гардонанд. Вале талошҳои пайгирона, бедорхобию азхудгузаштанҳо, ҷон дар кафи даст ба минтақаҳои хатарнок сафаркарданҳои Сарвари муаззами кишвар ба хотири наҷоти миллат нақшаи манҳуси онҳоро барбод дод.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон муждаи сулҳро нахуст дар арафаи соли нави мелодии 1997 ба сокинони мамлакат расонданд. Зеро 23 декабри соли 1996 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва роҳбари Иттиҳоди мухолифони тоҷик ба созишномае имзо гузоштанд, ки бар асоси он дар тамоми муддати музокироти байни тоҷикон оташбас ва қатъи амалҳои душманона эълон гардида буд.
Ин паёми умедбахш мардуми аз даргириҳои бемаънии дохилӣ хасташударо хушҳолу рӯҳбаланд гардонд. Дар дили ҳамватанони бар асари даргириҳо хонаю дари худро партофта, ба Афғонистон ва дигар кишварҳо фироркардаю азоби ғарибӣ кашидаамон шуълаи умед афрӯхт. Суханони Сарвари давлат, ки «имрӯз оғӯши гарми Ватан, чеҳраи пурмеҳри ҳар як шаҳрванди мамлакат интизори баргашти ҳамватанони фирорист», қомати хамгаштаашонро рост, қалбҳои ранҷурашонро дармон бахшиданд. Онҳо ин хабарро ба ҳамдигар расонда, хушҳолӣ мекарданд. Президенти мамлакат ба мардуми шарафманди тоҷик муроҷиат карда, гуфтанд: «Биёед ин ҳадяи таърихӣ ва ин имконияти хубро барои ваҳдати ҷовидонаи ҳамдиёрони азиз пурсамар истифода барем. Дар пешорӯи сарзамини муқаддас ва покизаи мо - Тоҷикистон уфуқҳои наву тоза боз мешаванд. Бигзор, ин уфуқҳо софу беғубор, рангину нуронӣ ва сафеду покиза бошанд».
Зиндаёд Лоиқ Шералӣ, Шоири халқии Тоҷикистон, ба ифтихори ин созишномаи сулҳу оштӣ бо номи «Сулҳ муборак!» шеъре навишта буд:
Чу донистанд, к-андар паҳнаи гетӣ
Кӣ будасту кӣ дод ин ҷангро таҳрик,
Бародарвор роҳи нурро ҷустанд,
Ки фардоро раҳонанд аз шаби торик.
Ба ин азми қавию аҳди мардона
Имоми ду тарафро мекунам табрик!
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон 26 июн бо мақсади имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба Маскав сафар карданд. Пеш аз сафар, дар фурудгоҳи байналмилалии шаҳри Душанбе Сарвари давлат иброз доштанд, ки баъди имзои созишномаи сулҳ чун фарзандони баору номуси Ватанамон бо ихлоси тамом гирди як хон менишинем, нон мешиканем, бо ҳам нафас мегирем, ободӣ мекунем, тӯю сур мебинем ва хушбахт мешавем.
Ва ниҳоят, 27 июн дар пойтахти Федератсияи Русия-шаҳри Маскав Созишномаи умумии истиқрори  сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид.  Ба бахти халқи тоҷик, шаби ғаму ғусса ва ноумедиҳо поён ёфт, субҳи сулҳу сафо  дамид. Бо ҳамин музокироти байни тоҷикон, ки 5 апрели соли 1994 дар шаҳри Маскав шурӯъ шуда буд, 27 июн дар ҳамин шаҳр анҷом ёфт. Ҳашт даври музокирот, бисту як вохӯрии расмӣ ва даҳҳо мулоқоти ғайрирасмӣ, ки қариб чор сол давом карданд, самараи дурахшон ба бор оварданд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар муроҷиатномаи худ бахшида ба имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон зикр сохтанд, ки «ақли солим ва хиради дурбин пирӯз шуд. Рӯзи фархундае, ки онро дар ҳамаи шаҳру ноҳияҳо ва деҳоти дурдаст, дар ҳамаи оилаҳо интизор будем, фаро расид». Бо назардошти ин рӯҳияи илҳомбахш ва иттиҳоди ҷовидонаи миллат Сарвари давлат рӯзи 27-уми июнро дар кишвар Рӯзи Ваҳдати миллӣ эълон карданд, ки ин санаи фархунда ҳар сол дар саросари мамлакат бо шукӯҳу шаҳомати хос таҷлил мегардад.    
Додоҷон РӮЗИЕВ, «Ҷумҳурият»


Таҷрибаи тоҷикон дар бобати истиқрори сулҳ ҳамто надорад ва имрӯз бояд дар Афғонистон, дар ҷараёни барқарор сохтани ҳаёти осоишта ва созиши тарафҳои гуногуни даргири ин мамлакат истифода шавад.
Ян КУБИШ,
Муншии умумии Созмони амнияту  ҳамкорӣ дар Аврупо


1998 СОЛИ РОҲҲО БУД
Дар ин сол бори аввал Рӯзи Ваҳдати миллӣ ҷашн гирифта шуд. Баъди гузаштани як сол аз имзои созишномаи сулҳ мардум ба омадани рӯзҳои неку дурахшон бештар бовар карданд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми табрикотии хеш иброз доштанд, ки фаро расидани чунин рӯзи фархундаро тамоми сокинони Тоҷикистон бо умеди зиёд интизор буданд.
Дар маҷмӯъ метавон гуфт, ки соли 1998 дар Тоҷикистон соли роҳҳо буд. Роҳ фалсафаи ба ҳам наздик шудану пайвастанро дорад. Аз ҷумла, 7 сентябр дар фазои рӯҳбахшу осуда бо иштироки Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон навбати аввали роҳи оҳани «Қӯрғонтеппа - Кӯлоб», ки қитъаи роҳро аз Қӯрғонтеппа то Саргазон дар бар гирифта, дарозиаш 54 км аст, мавриди истифода қарор гирифт.
Моҳи сентябри ҳамон сол ҳафтумин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷашн гирифта шуд. Сарвари давлат ба ин муносибат сокинони кишварро шодбош гуфта, иброз доштанд, ки ҳафт соли охир барои мардуми мо соли осон набуд. Ҷаҳду талоши беандоза барои истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ, ба Ватан баргардондани фирориён, фаъол сохтани корхонаву муассисаҳои дар натиҷаи ҷанг фалаҷ гардида, ба амал баровардани ислоҳоти сиёсӣ ва иқтисодӣ аз ҷумлаи дастовардҳои асосии ҳамин давраанд.
1 ноябр ба таври расмӣ бо иштироки Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон роҳи Мурғоб - Қулма, ки яке аз қисматҳои асосии шоҳроҳи мошингарди Кӯлоб - Қалъаихумб - Хоруғ - Мурғоб - Қулма ва шоҳроҳи Қароқурум ба шумор меравад, ба истифода дода шуд. Баъдтар дар шаҳри Кӯлоб маросими тантанавии ифтитоҳи фурудгоҳи байналмилалии шаҳри Кӯлоб баргузор гардид.
Охири сол бо иқдоми Сарвари давлат дар ҷумҳурӣ аз 90 - солагии академик Бобоҷон Ғафуров таҷлил ба амал оварда шуд.


ГУЛЧАНБАРИ ВАҲДАТ
Холаи Нигина. Ин бонуи ситорагарми резапайкар аз зумраи он модаронест, ки озарму озори ҷанги шаҳрвандиро ба чашми худ дида, мусибати гаронеро паси сар кардааст. Охир қариб буд, кишвар ба вартаи нобудӣ расад. Худ шоҳид буд, ки ҳазорҳо ҳамдиёрамон қурбони ин кашмакашиҳои бемаънӣ гардиданд. Модарони зору ҳайрон то ҳанӯз дар сӯгвории фарзандон гирёну нолонанд. Банди ҳамин хаёлу андеша рӯи ҷонамоз хобаш бурд. Хоби аҷибе дид модар…
Рӯи кати ҳавлӣ сари хон ҳар се писараш нишастаанд. Хуршеди шӯхтабиат сарашро болои зонуи модар мегузорад. Самеъҷонаш ҳатто ҳангоми чойнӯшӣ низ мутолиа дорад. Ин шуғли доимӣ ва писандидаи ӯст. Писари калонӣ - Юсуфҷон ба гулҳои садбарги шафати кат андешаманд дида медӯзад. Модар аз ин меболад. Охир чӣ хел наболад, ки ҳар се писараш бо ӯст? Сари писари хурдӣ - Хуршедро сила мекунаду нигаҳаш сӯи Самеъҷон аст, ки боз чӣ мегӯяд. Роҳнамову маслиҳатгари модар ва бародару додар буд ӯ. Бедор шуд. Бедор шуд, ки сари Хуршедҷонро не, балки бо дастони шахшул болиштро сила мекунад. Ку сари пурармони писар, ки модар сила кунад? Боз нигоҳаш ба се акси дар қолин наққошишуда афтид. Дар қолин акси ҳар се писараш наққошӣ шудааст. Ҷойи хоби модар пешорӯи қолин-рӯ ба рӯи фарзандон аст. Ва модари зор ҳамеша бо ин аксҳои қолин гуфтугӯ мекунад. Рози дил мегӯяд. Дарди дилашро холӣ мекунад. Ана, дар канор Юсуфҷон аст. Писари калонии ӯ. Хеле меҳрубон ва дилсӯз буд. Табиати нарму ороме дошт. Дар шафати ӯ писари дуюм Самеъҷон бо ҳамон нигоҳи ҷаззобу бовиқор ва симои ҷиддиву андешаманд ба модар дида медӯзад. Дар миёни ҳар ду бародар Хуршеди шӯх тавре ҷо гирифтааст, ки китфони ҳар ду бародарро паноҳ кардааст. Дар назари модар ҳозир табассум мекунаду механдад ва бо хушгӯиҳои худ боз модару бародаронро механдонад…
Писаронаш бузург шуданд. Зиндагии зебое дошт модар. Юсуфҷон муҳандиси сохтмон, Самеъҷон корманди амнияти давлатӣ, Хуршедҷон корманди милитсия буданд. Нооромиҳои солҳои 90-ум ин модарро низ ба ғам мубтало карданд. Ӯ дар солҳои ҷанги шаҳрвандӣ ҳар се ҷигарбандашро аз даст дод...
Ҳа, Нигина Орифова солҳои зиёд омӯзгор буд. Омӯзгоре, ки дар камолоти садҳо нафар нақши калон дошт ва имрӯз аз эҳтироми зиёду самимии шогирдонаш ба хубӣ бархӯрдор аст. Бо он ки синнаш ба ҳаштоду чор расидааст, ҳанӯз бекор нишастанро дӯст намедорад. Бар дӯши набера низ бор шуданро намехоҳад. Охир аз бекор нишастан ғамаш афзун мегардад…
Хеле кам медид писаронашро. Охир ҳар ду писараш Самеъҷон ва Хуршедҷон ҳомии давлату Ҳукумати қонунӣ буданд. Нахуст Самеъҷон, баъд Юсуфҷон аз гум шудани додар огоҳ шуда, аз Маскав омад. Кош намеомад. Шояд зинда мемонд. Ӯ низ ҳадафи тири душман гардид. Хуршедҷонро ҳангоми адои вазифа ба қатл расонданд…
Вазъият дар кишвар батадриҷ беҳ мешуд. Мардум дигар наҳаросида ба кор мешитобиданд. Гурезаҳои дур аз Ватан низ ба хонаҳои худ бармегаштанд. Он субҳдам, ки муждаи ваҳдат ба гӯши пиру барнои кишвар расида буд, раиси вақти ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Ҳ.Абдуллоев ба суроғи ӯ омад. Либос иваз карда баромад. Ба мошин нишаста, ба фурудгоҳ омаданд. Дар фурудгоҳ одамони зиёде ҷамъ омада буданд.
Ҳама дар фурудгоҳ дар интизори фарзонафарзанди ваҳдатофари миллат Эмомалӣ Раҳмон буданд. Охир маҳз бо шарофати ӯ дар кишвар садои тиру туфанг хомӯш шуда, сулҳ ҳукмфармо гардид. Ва ахиран Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид.
Ба одамони шоду масрури шиносу ношинос нигариста, чеҳраи фарзандонаш, симои се писари ҷавонмаргаш пеши рӯяш меомад. Охир Самеъҷону Юсуфҷон ва Хуршедҷони ӯ низ барои ҳамин рӯз талош доштанд. Хайр, шукри Худо, ки ҷанг тамом мешавад. Сулҳ барқарор мегардад. Дигар модаре мисли ӯ фарзанд аз даст намедиҳад.
Ҳеҷ аз ёдаш намеравад, дар он рӯзи сурурзову таърихӣ - субҳдами 27-уми июни соли 1997 дар фурудгоҳ ӯ бо дастони ларзон ва оби дида ба гардани Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гулчанбари ваҳдатро овезон намуд ва дуо кард, ки дар кишвараш дигар ҷанг нашавад, сулҳ ҳукмфармо бошад, тоҷик дар ба дару гуреза нагардад, ҷавонписарони нозанин қурбони тири ҷангҷӯён ва низоъхоҳон нашаванд…
Хоналӣ ҚУРБОНЗОДА,
ректори Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маориф


Камол НАСРУЛЛО, Шоири халқии Тоҷикистон

ЧАКОМАИ  ВАҲДАТИ  МИЛЛӢ
Инак, аз худ вораҳида,
Чун тулӯи субҳи нав аз худ дамида,
Бо ҳама тандес боло мешавам,
Аз  сиришти сарнавишти  худ ҳувайдо мешавам!
Мебарорам пайкарамро,
Бо дурахши эътимодам
Аз ниҳодам!   

Инак, аз тан вораҳида
Ман ҳама ово шудам,ово шудам,
Чун садо аз пардаҳои ҷони худ пайдо шудам.

Ваҳдати миллӣ!
Дастоварди беҳини миллати бедор
Дар ҳама таърихи будан,
Дар ҳама даврони худро
Аз даҳони бози деви даҳшати дунё рабудан!
Аз ҳама пайҳои нопайдо зи нав пайдо намудан.

Ҳеҷ истиқлолу озодӣ нарӯяд чун дарахти борвар
Бе замини Ваҳдати миллӣ
Дар ҳавои лоф, дар хоки газоф!
Дар сарафрозии бе поя
Дар ягон Қоф!

Эй дурахши бахти тоҷик
Дар  самои тираи ҳастӣ,
Дар баҳои қисмати сангин,
Дар баҳои рӯзгори сахти тоҷик!
Эй булӯрин ҳолаи хушбахтии мо,
Ваҳдату ҳамрахтии мо!

Бе ту моро пояи поянда нест!
Бе ту моро ояи оянда нест!

Ваҳдати миллӣ!
Ҳастии мо дар кафи мушти ту танҳо бегазанд аст!
Ҳастии мо  бо ту зебо, бо ту ширин, бо ту қанд аст!
Арҷи  мо бо ту баланд аст!
Бо ту танҳо, бо ту танҳо, бо ту танҳо
Зиндагонӣ арҷманд аст!

Бе ту фардо нест!
Ҳам агар бошад, дар он нуре ҳувайдо нест!
Рӯди моро бе ту маҷро нест!
Дониши мо бе ту доно нест!
Бе ту моро дар замину дар само, дар ду ҷаҳон ҷо нест!
Зиндагиро бе ту маъно нест!

Ваҳдати миллӣ!
Ҷавшани мо бош!
Махзани мо бош!
Офтоби   равшани мо бош! 
Дар дарахти ҳастии ин миллати некуманиш
Дар баҳои заҳмати садасраи ӯ чун самар бош!
Дар ҷаҳони ҷангҳои одамихор
Дар тани мо чун сипар бош!

Эй умеди охирин дар остони ноумедӣ!
Эй тулӯи озарин дар осмони ноумедӣ!

Нестӣ бо мо агар ҳоло, ба фардо нестӣ!
Ори мо ҳеҷ аст, агар онро ту оро нестӣ!

Ваҳдати миллӣ, фурӯзон шав
Чун  чароғ андар даруни мо!
Шуъла зан дар ҷони мо, дар мағзи хуни мо!
Бе ту нуре нест дар бахти нагуни мо!

Охирин дасти раҳобахши фазилат
Бар сари мо дар канори вартаҳои нестӣ!
Эй хушо, дасти наҷоти мо
Аз варои нестӣ!

Дар тани хуншори мо, дар торами ҳар тори мо мисли  наво ҳастӣ!
Чунки дар чашмони мо мисли зиё ҳастӣ!
Чунки дар дастони мо мисли дуо ҳастӣ!

Дар ҳама ойини мо ойина ҷавлон мезанад!
Миллати ойинаҳо моем,
Миллати хайру сахо моем,
Миллати беиддао моем!
Миллати лутфи Худо моем!

Дар ҳама ойини мо ойина акси офтоб аст!
Дар ҳама ойини мо ойина акси родмардӣ,
Акси ишқ аст, акси одоб аст!
Меравад бо рӯдбори дастҳои мо
Он сахо, он ҳиммате, ки рӯди шодоб аст!

Миллати шеъру суруду дарду  созу сӯз моем,
Миллати Наврӯз моем!
Миллати некӣ,
Миллати халқи сафоафрӯз моем!
Миллате, ки аз замони Зардуҳишт
Дар ниҳодаш нур дорад,
Нури ақлу нури идрок,
Нури ҷони пок, нури сур дорад!

Миллате, ки ҳифз медорад варо як умр тӯмори сухан,
Зинда гар бигзаштааст аз тирароҳи асрҳо,
Раҳнамояш  буда анвори сухан...

Ваҳдати миллӣ!
Сарнавишту ҷавшани мо бош!
Балки худ ҷилди тани мо бош!

Эй қавитар аз ҳама фӯлод,
Бош бо мо, бош дар бунёд!

Путку сандоне туро кай бишканад?
Теғу дандоне туро кай бишканад?

Инак, ин ман!
Вораҳида аз худ, аз таърих!

Дар ҷаҳоне, ки замину коинот аз ваҳдат аст,
Миллате кай метавонад зист бе ваҳдат!?
Ҳеҷ  қонуну низоме нест бе ваҳдат!
Зиндагӣ худ ваҳдати хок асту обу оташу бод,
Ваҳдати ин чор ёр аст умрбод!

Ту  шараф, ту нангу номус, балки имонӣ!
Қалъаи амнияти мо дар ҷаҳонӣ!
Дар вуҷуди мо ту виҷдонӣ!

Дар сиришти мо музайян бош!
Дар вуҷуди мо мутантан бош!
Дар ниҳоди мо таҳамтан бош!
Ваҳдати миллӣ!
Маро ҷон шав,
Маро тан бош!
Эй Худо, ман бош, ман бош!
Эй Худо, ман бош, бо ман бош!!!


1999 ТАҶЛИЛИ ҲАЗОРСОЛАГИИ ДАВЛАТИ СОМОНИЁН
Муҳимтарин рӯйдоди Тоҷикистон дар ин сол ҷашни 1100 - солагии давлати Сомониён буд, ки дар сартосари кишвар ва аз тарафи тоҷикони бурунмарзӣ низ истиқболи гарм ёфт. Ин ҷашн собит кард, ки тоҷикон аз қадим соҳибони расму оини далватдорӣ ва шаҳрсозии омӯзандаву барозанда будаанд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  Эмомалӣ  Раҳмон  зимни суханронӣ иброз доштанд, ки хизмати бузургтарин ва арзандатарини давлати Сомониён дар таъмини ташаккули комили халқи тоҷик будааст.
9 июл дар шаҳри Душанбе бо иштироки фаъолон, намояндагони ташкилотҳои динӣ, зиёиён, раисони шаҳру ноҳияҳо ва вилоятҳои мамлакат маҷлиси умумиҷумҳуриявӣ баргузор гардид, ки дар он масъалаи танзими расму оинҳои халқӣ муҳокима гардид.
7 сентябр қатораи аввалин ба шаҳри Кӯлоб ворид шуд. Субҳи он рӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, ҳайати ҳукумат, меҳмонони кишварҳои ба мо дӯст, ки ба ҷашни 1100 - солагии давлати Сомониён ба Тоҷикистон ташриф оварда буданд, намояндагони корпусҳои дипломатӣ, собиқадорони меҳнат, рӯзноманигорони ватаниву хориҷӣ ба ҳайси мусофирони аввалин тавассути қатора ба сафар баромаданд. Ҳамон сол дар деҳаи Яхшипун маросими ботантанаи ифтитоҳи роҳи мошингарди Кӯлоб - Қалъаихумб баргузор гардид. Эмомалӣ Раҳмон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, зимни суханронӣ иброз доштанд, ки роҳи Кӯлоб - Қалъаихумбро на танҳо шоҳроҳи истиқлолият, балки шоҳроҳи ваҳдат низ номидан мумкин аст. Зеро он ду минтақаи ҷумҳурӣ- Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва вилояти Хатлонро ба ҳам мепайвандад.
6 ноябри соли 1999 интихоботи Президент дар мамлакат доир гардида, халқ фарзанди барӯманди хеш Эмомалӣ Раҳмонро якдилона Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб кард.


“ХОКИ ВАТАН...”
Дар гӯшаҳои дуртар аз марзу буми аҷдодӣ бо садои мусиқии ҳазин хониши  мисраъҳои
“Хоки Ватан аз тахти Сулаймон хуштар,
Хори Ватан аз лолаву райҳон хуштар.
Юсуф, ки ба Миср подшоҳӣ мекард,
Эй кош гадо будӣ, ба Канъон хуштар”
ба гӯш мерасиду дилҳои ҳамватанони дур аз хоки диёр афтода бештар  пазмони наздикону  пайвандон, ёрону дӯстон, боғҳою роғҳо, хонаҳову дарҳои худ мегардиданд. Дар ин ҳол сели ашк рухсораи онҳоро мешуст.  Бале, ёди Ватан, обу хоки диёр, дидори наздикону пайвандон дар он рӯзгор ҳамеша домангири муҳоҷирони дур аз марзу бум буд.
Моҳи сентябри соли 1991 Тоҷикистон низ чун дигар кишварҳои собиқ шӯравӣ Истиқлолияти давлатиро ба даст овард. Кишварро бар асари нофаҳмию нооромиҳо ва демократияи сохтаи хоҷагони беруна ҷанги шаҳрвандӣ таҳдид дошт. Ниҳоят он   соли 1992 таҳмил гардид. Мардум дар ду сангари ба ҳам муқобил истодагарӣ карданд. Баъди парокандагии майдонҳо сарсониву саргардонӣ, хонавайрониву зиндаҷудоиҳо оғоз шуд. Дар рӯзҳои сарди тирамоҳу зимистони солҳои 1992 - 1993 ҳазорон нафар ҳамватанон тарки хонаву дар карда, бо сад азобу машаққат дарёи Омуро убур намуда, ба Ҷумҳурии исломии Афғонистон паноҳанда шуданд. Аз як тараф сардӣ ва аз дигар тараф шароити номувофиқи зист боиси марги пирони рӯзгордида ва тифлону кӯдакони аз канори модар баҳраи дуруст набурда мегардид. Даруни хаймаҳои сарду торик бо чашми чор заҳри ғарибӣ мечашиданд. Новобаста ба ҳамаи мушкилиҳо умеди бозгашт ба хоки аҷдодӣ ва дидори наздикону пайвандон лаҳзае онҳоро ором намегузошт. Нигоҳи пурмеҳрашон ба сӯи Ватан буд. Баргузории Иҷлосияи 16 Шӯрои Олӣ ва интихоби Раиси Шӯрои Олӣ - фарзанди бонангу баномуси миллат Эмомалӣ Раҳмон қалби онҳоро  гармӣ мебахшиду умеди бозгаштро ба хоки аҷдодӣ мисли шарора меафрӯхт.
Яке аз аввалин тадбирҳои андешидаи Сарвари давлат бозпас гардондани мардуми фирорӣ ба манзилу макони аҷдодӣ буд. Кормандони эҷодиву техникии Радиои Тоҷикистон барои дастгирии  ин иқдоми наҷибонаи Сарвари давлат дар андешаи таҳияи барнома  гардиданд. Дар  ибтидо барои нафароне, ки наздикону пайвандонашонро дар рӯзҳои набарди шаҳрвандӣ дар гӯшаву манотиқи кишвар гум карда буданд, тавассути барномаҳои иттилоотии “Ахбор” ва “Мо ва шунавандагон”, ки аз шуъбаи мактубҳо таҳия мешуд, эълонҳо пахш мегардид. Он  то охири моҳи марти соли 1993  давом кард. 29 марти соли 1993 нахустин барномаи “Хоки Ватан аз тахти Сулаймон хуштар” бо муроҷиати Раиси Шӯрои Олӣ Эмомалӣ Раҳмон ба мардуми иҷборан тарки Ватан карда дар мавҷ давоми 30 дақиқа пахш шуд, ки онро ҳайати эҷодии сарредаксияи гуфторҳои сиёсӣ ва байнахалқии радио таҳия намуда буданд. Баъди ин пахш аз кишварҳои дуру наздики Ӯзбекистон, Қирғизистон, Туркманистон, Русия ва мавзеъҳои гуногуни Ҷумҳурии исломии Афғонистон номаҳои ҳамдиёрон ба Радиои Тоҷикистон мерасид. Муаллифони номаҳо - ҳамватанони азизи дур аз хоки диёр иқдоми неку хайрхоҳонаи аҳли эҷодиро хеле хуш пазируфтанд. Модарону хоҳарон, бародарон, наздикону пайвандони ғарибафтодагон ба Хонаи радио омада, аз ҳаёти худ ва пайвандон сухан карда, ҳамзамон фирориёнро барои бозгашт ба марзу буми аҷдодӣ даъват менамуданд.
Як лаҳзаи бозгашти ҳамватанон дар гузаргоҳи Панҷи поён ҳеҷ аз лавҳи хотирам зудуда намешавад.
Тобистони соли 1995 муйсафеди 71 - сола Ҳақназар Давлатов, аз водии Вахш, ҳини бозгашт як каф хокро ба дидаҳояш молиду гуфт: “Ин қатраҳои ашк  ашки шодиву хурсандии ман ва навъе шукргузорист, ки боз ба Ватани азизам баргаштам. Ман солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар корзор зодгоҳам, пайвандону наздиконамро сахт пазмон мешудам. Аммо он ёду пазмониҳо барои Ватану дидори хешу ақрабоям тамоман дигар буд. Дар ғарибӣ ширинии Ватанро бештар эҳсос мекардаму ҳар субҳу шом пинҳонӣ гиря менамудам. Дар намозҳоям дуо мекардам, ки бори дигар ба дидори Ватан, ёру наздиконам бирасам”.
Барнома ҳамарӯза соати 715 ва такроран соати 1315 дар ҳаҷми 30 дақиқа садо медод. Бо зиёд гардидани номаҳо, ташрифи мардум ҳаҷми пахши он ба 45 дақиқа расонда шуд. Ҳамватанон ҳамоно аз аҳвол, рӯзгори ғарибӣ ва пазмонии пайвандон менавиштанд.
Мегиряму зор менависам нома,
Аз гиряи зори ман қалам мегиряд.
Бозгашти муҳоҷирони иҷбории ҷанги шаҳрвандӣ ба марзу буми аҷдодӣ дар таърихи башарият ҳодисаи нодир аст. Дар таърихи миллат борҳо воқеаҳои нангин мардумро маҷбур сохтааст, ки ҷилои Ватан намоянд. Вале боре ҳам ба мулки аҷдодӣ чунин сарҷамъ бозпас нагаштаанд.
Ҳамин тавр, муроҷиати Сардори давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тавассути радио онҳоро барои бозгашт ба хоки аҷдодӣ сабаб гардид.
Ёди он рӯзҳои ҳузнангез боз як бори дигар моро ҳушдор медиҳад, ки дар ҳама лаҳзаҳои ҳаёт дастгир ва меҳрубони ҳамдигар бошем.
Сафаралӣ  НОЗИМОВ,
собиқ муҳаррири барномаи 
“Хоки Ватан аз тахти Сулаймон хуштар” - и
Радиои Тоҷикистон


Тоҷикони сарбаланду меҳнатдӯст, боистеъдод ва меҳмоннавоз воқеан ҳам, ба ҳамватани худ – Эмомалӣ Раҳмон ифтихор мекунанд. Зеро он сиёсати оқилона, ки ин мард пеш мебарад, кишварашро ҳифз кард, ба ин сарзамин сулҳу осоиш овард.
Александр ЛУКАШЕНКО,
Президенти Беларус


2000 ОҒОЗИ ФАЪОЛИЯТИ ПОРЛУМОНИ КАСБӢ
Тоҷикистон ҳазорсолаи навро бо дастовардҳое истиқбол гирифт, ки онҳо рамзу намоди асосии давлатдорӣ арзёбӣ мешаванд. Аз ҷумла, ба фаъолият оғоз кардани порлумони касбӣ, ба муомилот баровардани асъори миллӣ - сомонӣ ва бо пешниҳоди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид эълон гардидани соли 2003 ҳамчун «Соли оби тоза» аз муҳимтарин рӯйдодҳои таърихии соли 2000 ба шумор мераванд.
27  феврал дар мамлакат аввалин маротиба интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ доир гардид. Моҳи июли ҳамин сол ҷаласаи сарони давлатҳои узви «Панҷгонаи Шанхай» дар Тоҷикистон баргузор гашт ва шаҳри Душанбе бори аввал макони баргузории чунин як саммити бонуфуз шуд.


МО МИЗБОНИ ВАҲДАТ
Сулҳу субот, оромию осоиштагӣ, бунёдкорию созандагиҳои пурвусъат аз дастовардҳои беназири халқу кишварамон маҳсуб меёбанд. Ин ҳама ба василаи сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон насибамон гаштаанд. 
Бист сол муқаддам  ба чунин рӯзҳои пурнишот расиданро  касе тасаввур карда наметавонист. Оташи ҷанги шаҳрвандӣ гӯё замину замонро ба коми худ фурӯ мебурду мардум умед аз оянда канда буд.
Шуълаи умедро ба дилҳо Иҷлосияи таърихии XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон барафрӯхт, ки дар он ҷавонмарди боҷасорату  ватандӯст, халқпарвару миллатдӯст Эмомалӣ Раҳмон  Сарвари давлат интихоб гардид. Зеро вақте бо самимият ва қатъияти том «Ман ба Шумо сулҳ меоварам», «То он даме ки охирин муҳоҷири иҷборӣ дур аз  Ватан аст, ман худро осуда намеҳисобам» - гуфт, ҳама фаҳмиданд, ки ба майдон муборизи ҳақиқии сулҳ ворид мешавад. Ин ҷавонмарди оқилу дурандеш бо камоли масъулият дарк намуд, ки агар  оташи ин ҷанги бемаънӣ хомӯш карда нашавад, аз миллат осоре нахоҳад монд. Ба ин далел, таҳдиди хатарҳо ба ҷони худро нодида гирифта, аз тамоми василаҳо кор гирифт, то дар навбати аввал сулҳ дар мамлакат барқарор шавад. Ба Ҷумҳурии Исломии Афғонистон дар вазъияти душвори ҷангӣ сафар кард, то бо мухолифон вохӯрӣ анҷом диҳад. Дар Душанбе аз ин сафар нигаронӣ мекарданд, бархе аз мухолифин ин лаҳзаро пайти муносиби қасд ба ҷонаш медонистанд.
Пас аз фуруд омадани чархболи Сарвари давлат ба хоки Афғонистон яке аз қумондонҳои шинохтаи мухолифин эҳсосоти он лаҳзаашро чунин баён дошта буд: «Ӯ аз омадан ба ин нуқтаи даргир наҳаросид. Наҳаросид, ки шояд аз ҷонибе сӯяш тир холӣ шавад. Шояд яке аз гурӯҳҳои размандаи афғонӣ ин амали нангинро анҷом дода, онро ба мо нисбат диҳад. Эмомалӣ Раҳмон ин ҳама эҳтимолиятҳоро дидаву дониста, бо ҷасорати ба худ хос, дасту дили кушод ва қалби чун оби чашмаҳои поки Тоҷикистон мусаффо назди мо барои қатъи ҷанг, барои наҷоти миллату Ватан омад. Аҳсан ба ӯ!».
27 июни соли 1997 Созишномаи умуми истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид. Рӯйдоди беназире, ки он рӯз амри воқеъ гардид, дар китоби рӯзгори миллати тамаддунсози тоҷик бо ҳарфҳои  заррин навишта шуда,  бо гузашти солҳо ҷилои он ба дидаҳо рахшандаву тобандатар   мегардад.
Ваҳдат барои миллати тоҷик хушбахтиву саодатмандиҳо ва пешрафту шукуфоиҳои зиёда насиб гардонд. Ҳамкориҳои густурдаву судманд бо кишварҳои хориҷӣ, бунёди роҳҳои сатҳи байналмилалӣ, корхонаҳои бешумори  истеҳсолӣ, ки  ба ояндаи боз ҳам дурахшони кишвар мусоидат менамоянд, аз ин ҷумла мебошанд. Ба ин радиф метавон нақбҳои Истиқлолу Хатлон ва Шаҳристону Шаршар,  неругоҳҳои  Бойғозӣ, Сангтӯдаю Роғунро афзуд. 
Чорабиниҳои бузурги фарҳангӣ, ки муаррифигари тамаддуни беш аз ҳазорсолаи миллати тоҷик  дар арсаи ҷаҳонанд, маҳз бо ташаббус ва ибтикори Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардида, башорат аз фазои амну осоиши кишвар, тантанаи Ваҳдати миллӣ медиҳанд.
Ҳоло мо дар арафаи ҷашни бошукӯҳи 20-солагии Рӯзи Ваҳдати миллӣ қарор дорем ва ин санаи муборак барои мардуми меҳнатқарини шаҳри Ваҳдат ид болои ид аст. Зеро моро шарафи бузурги мизбонӣ аз тантанаҳои ҷумҳуриявии ин ҷашни муборак бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон насиб гаштааст.
Ба ин муносибат корҳои ободонӣ дар шаҳр вусъат гирифта, то имрӯз дар ҳудуди ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, назди ташкилоту муассиса ва корхонаву хоҷагиҳо, қад-қади роҳҳои мошингард беш аз 50 ҳазор бех ниҳол шинонда шуд. Сохтмони биноҳои ҳафт ва сенздаҳошёнаи истиқоматӣ, бинои нави ШВКД дар шаҳр анҷом ёфт.  Биноҳои истиқоматии панҷ, ҳафт ва сенздаҳошёна  дар кӯчаву  хиёбони Рӯдакӣ, 20 - солагии Истиқлолият, бинои истиқоматӣ бо маркази савдо, ки дар кӯчаи Туғрал қомат рост карда истодаанд, тарҳи наву зебои замонавӣ дошта, ҳуснафзои шаҳранд. Бунёди корхонаҳои истеҳcоли афшурдаи мева дар деҳаи Зарнисори Ҷамоати деҳоти Р.Исмоилов ва коркарди сабзавот низ аз ҷумлаи иншооти ҷашнӣ мебошанд.
Бинои муассисаи таълимӣ барои 640  хонанда ва варзишгоҳ барои 25 ҳазор ҷойи нишаст дар маҳаллаи 20-уми шаҳр, ки санги асосашонро Пешвои муаззами миллат гузошта буданд, дар рӯзи ҷашн мавриди истифода қарор хоҳанд гирифт. Инчунин, дар назди варзишгоҳ Парчами Ҷумҳурии Тоҷикистон парафшон мегардад.
Дар китобхонаи марказии шаҳр ва осорхона гӯшаҳои вижа таҳти унвони «Ваҳдат зӯри мо, тавони мост» таҳия шуданд, ки бозгӯи  дастовардҳои 20 соли Ваҳдати миллианд.
Итминони комил дорам, ки ҳар фарди бедордил бо ҷонибдорӣ аз сиёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати мамлакат дар рушду нумӯи Ватани азиз ва ҳифзи арзишҳои сулҳу ваҳдат талошҳои босамар анҷом медиҳанд.
Раҳмоналӣ АМИРЗОДА,
раиси  Кумитаи Маҷлиси миллии  Маҷлиси 
Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид  ба иқтисодиёту 
коммуникатсия, раиси шаҳри Ваҳдат   


Мо саҳми Эмомалӣ Раҳмонро дар таҳкими ваҳдати халқи тоҷик, рушди кишвар, ҳамчунин дар рушди сиёсиву иқтисодӣ, баланд арзёбӣ мекунем. Дар ин давраи кӯтоҳи таърихӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон ба муваффақиятҳои калон ноил шуда, узви фаъол ва мутаассири ҷомеаи ҷаҳонӣ гашт.
Нурсултон НАЗАРБОЕВ,
Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон


2001 ИСТИҚЛОЛИЯТИ ТОҶИКОН ДАҲСОЛА ШУД
Соли 2001 саршор аз воқеаву рӯйдодҳои сиёсиву иқтисодӣ ва таҳаввулоти тозаи бунёдӣ дар умури давлатдорӣ буд.
Моҳи январ бо мақсади такмили минбаъдаи системаи идораи давлатӣ ва ба шароити тағйирёбандаи иқтисодӣ мувофиқ гардондани он бо фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Кумитаи давлатии омори  назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (имрӯза Агентии омори  назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон) таъсис ёфтанд.
Моҳи сентябр бо мақсади такмили сохтори низоми пулии ҷумҳурӣ дар заминаи таъмин намудани эътимоднокӣ ва устувории он Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ба муомилот баровардани тангаҳои филизӣ» ба тасвиб расид. Мувофиқи фармон аз 3 сентябри соли 2001 дар мамлакат тангаҳои филизии арзишашон 1, 3, 5 сомонӣ ва 5, 10, 20, 25, 50 дирамӣ ба муомилот бароварда шуданд.
Ҳамин сол дар фазои сулҳу ваҳдат ҷашни хуҷастаи 10 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо шукӯҳи хос таҷлил шуд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар маросими бошукӯҳи ҷашни даҳсолагӣ изҳор доштанд, ки «Истиқлолият рамзи соҳибдавлатӣ ва ватандории миллати сарбаланду мутамаддини тоҷик аст, ки номаи тақдирашро бо дасти хеш навишта, роҳу равиши хоса ва мақому мавқеи муносиберо дар ҷомеаи ҷаҳонӣ пайдо карда, набзи давлату миллати моро ба набзи сайёра ҳамсадо месозад».


27 ИЮНИ СОЛИ 2006.  ЯК РӮЗИ ХОТИРМОНУ ТАЪРИХӢ
Яке аз воқеаҳои муҳими соли 2006 ин дар доираи тантанаҳо бахшида ба ҷашни Рӯзи Ваҳдати миллӣ сафари кории Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба ноҳияҳои Нурободу Рашт гардид.

Дар доираи ин сафар Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар оғози марҳилаи дувуми таҷдиди роҳи автомобилии Душанбе – сарҳади Қирғизистон ширкат варзида, онро барои сокинони ноҳияҳои водии Рашт ва кулли мардуми ҷумҳурӣ табрику таҳният гуфт. Имрӯз, пас аз гузашти солҳо мо аз баракати ин иқдоми наҷиб васеъ истифода бурда,  онро яке аз намунаҳои сиёсати бунёдкорона ва созандаи Ҳукумати кишвар ва Сарвари давлати азизамон медонем.  Ин ҷода дар раванди  баровардани ҷумҳурӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ саҳми босаз