logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ ҶУЗЪИ МЕРОСИ НИЁГОН

Ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ, аз ҷумла ёдгориҳои таърихӣ дар шароити ҷаҳонишавӣ хеле муҳим мебошад. Кишварҳои пешрафта мавзеъҳои таърихиашонро таҳти назорат ва ҳифозати доимӣ қарор додаанд. Онҳоро тармиму барқарор намуда, беҳтаринашонро ба Феҳристи умумиҷаҳонии фарҳангии - ЮНЕСКО ворид менамоянд ва ба ин восита таваҷҷуҳи ҷаҳониёнро ба мавзеъҳои таърихӣ ҷалб месозанд. Кишвари мо низ, ки дорои мавзеъҳои зиёди таърихиву фарҳангӣ мебошад, дар ин самт корҳои мушаххасеро ба анҷом расонда истодааст.

Коршиносон бар ин ақидаанд, ки баъди истиқлолият ба даст овардани кишварамон ба заминаи ҳуқуқии масъала диққати ҷиддӣ дода шуд. Соли 2004 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи осорхонаҳо ва фонди осорхонаҳо”, соли 2006  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ҳифз ва истифодаи  объектҳои  мероси таърихиву фарҳангӣ” ба тасвиб расиданд. Санадҳои мазкур дар асоси  конвенсияҳои байналмилалӣ  оид ба ҳифз, омӯзиш ва истифодаи мероси таърихиву фарҳангӣ таҳия гашта, масъалаҳои истифодаи  дурусти  мероси  таърихиро муайян мекунанд. Қабули ин қонунҳо ба ҳифзу  муаррифии  бештари  ёдгориҳои таърихӣ  заминаи устувор гузошт.
“Ҳамвора бо таҳкими заминаи  ҳуқуқии ёдгориҳои таърихӣ, ҳамчунин, ба масъалаи тармиму нигаҳдошти онҳо таваҷҷуҳи хоса зоҳир мегардад. Ин аст, ки тӯли 25 соли соҳибистиқлолии кишвар  50 ёдгории таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ, аз ҷумла ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъмории мақбараҳои Зайналобиддин, Хоҷа Дурбод, Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Ҳазрати Султон, Хоҷа Аюби Ансорӣ, Мавлоно Қутбиддин, Мавлоно Тоҷиддин, Мавлоно Обиддин, Хоҷаи Заррин, Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосими Гургонӣ, Хоҷаи Нур, қалъаҳои Хуҷанд, Балҷувон, Муъминобод, Санҷаршоҳ, Муғтеппа,  Ҳулбук, мадрасаи Хоҷа Машҳад, маҷмааи меъмории Шайх Муслиҳиддин, хона - музей ва мақбараи шоир Нақибхон Туғрал, масҷиди Чилсутун, ёдгориҳои меъмории мамнӯъгоҳи Ҳисор таъмиру барқарор шуданд”, - мегӯяд  Шералӣ Хоҷаев, сардори шуъбаи ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангии Вазорати фарҳанг.
Ҳолати хуби Мамнӯъгоҳи таърихию фарҳангии Ҳулбук, Осорхона - мамнӯъгоҳи ҷумҳуриявии Данғара, Маҷмааи ҷумҳуриявии таърихию фарҳангии Панҷрӯд, Осорхона - мамнӯъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ низ аз ҳамин азму талошҳо дарак медиҳад. 
Омили дигаре, ки дар беҳбудии ёдгориҳо нақши муҳим бозид қабули «Барномаи давлатии ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ барои солҳои 2012 – 2020» мебошад. Дар ин росто  таъмир гардидани чанде аз  ёдгориҳои таърихиро низ метавон ба сифати далели ҳамеша дар мадди назари Сарвари давлат қарор доштани масъалаи мазкур овард. 
Раванди амалигардонии барномаи мазкур ва дастгириҳои бевоситаи Пешвои миллат раванди ҳифзи мероси ниёгонро тезонда, то ҳадди имкон намунаҳои барҷаста ва беҳтарини он манзури ҷаҳониён гардид. Ба Феҳристи умумиҷаҳонии фарҳангии ЮНЕСКО ворид намудани ёдгории Саразм ва ба   силсилаҷоизаи «Шоҳроҳи бузурги абрешим» – ЮНЕСКО қадр гардидани 13  ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ, аз ҷумла шаҳраки Панҷакенти қадим, шаҳракҳои Бунҷикат,  Ҳисор, Ҳулбук, дайри буддоии Аҷинатеппа, мадрасаи Хоҷа Машҳад, Тахти Сангин,  қалъаи Ямчун ва ёдгориҳои водии Вахон мисоли равшани ин гуфтаҳост.
Шералӣ Хоҷаев таҳияи “Феҳристи ёдгориҳои моддии Ҷумҳурии Тоҷикистон” – ро  кори муҳим дар ин самт медонад. “Ба феҳристи нав, ки он дар асоси харитаи бостоншиносии навоҳии кишвар тартиб ёфтааст, 3047 ёдгорӣ ворид шудааст. Рақами мазкур ниҳоӣ нест. Бо илова намудани ёдгориҳои дигари бостонӣ оянда шумораи он хеле меафзояд”, - мегӯяд Ш. Хоҷаев.
Ҳоло дар мавзеъҳои Муғтеппа, қалъаи Вамар, масҷиди Абдуллохон, мақбараҳои Хоҷаи Заррин, Муъминобод ва Хоҷа Аюби Ансорӣ корҳои таъмиру барқарорсозӣ идома доранд.
Эҳёи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ низ ба баланд бардоштани рӯҳияи ватандӯстӣ, худогоҳию хештаншиносӣ ва дастрас намудани офаридаҳои таъриху фарҳанги халқи тоҷик ба ҷаҳониён  мусоидат менамояд. Ба ин мақсад мо бояд корҳои хубтару бузургтареро анҷом диҳем. Зеро ҳанӯз ёдгориҳои  нуҳуфтаву таҳқиқношудаи зиёде дорем. Омӯзиши ҳамаҷонибаи онҳо имкон медиҳад, ки  саҳифаи нави таърихи халқи тоҷик боз гарданд.
Аз ҷониби дигар, барои ҳифзи хотираи таърихии халқамон ин  амал хеле муҳим аст. Насли наврасро низ бояд ба шинохти фарҳанги аслии хеш ҳидоят намоем.
Фарзонаи ФАЙЗАЛӢ,
“Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2017    №: 148    Мутолиа карданд: 773
26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ИСТИФОДАИ САМАРАНОКИ ЗАМИН ДАР МАДДИ АВВАЛ

ИҚДОМИ ЯК ДОНИШКАДА

ХУҶАНД. ВЕБ-СЕМИНАР ОИД БА ТАШХИС ВА ТАБОБАТИ COVID – 19

САНОАТ. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛ 15,3 ДАРСАД ЗИЁД ШУД

СУҒД.РОҲАНДОЗИИ ТАЪТИЛИ САМАРАНОК

ПАЙРАВӢ АЗ ИҚДОМИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

РАФАЭЛ НАДАЛ БЕҲТАРИН ВАРЗИШГАР ДАР ТАЪРИХИ ИСПАНИЯ

МАСТЧОҲ СИМОИ ИДОНА МЕГИРАД

18.05.2020


СУҒД. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ БЕМОРИҲОИ СИРОЯТӢ ПУРЗӮР МЕГАРДАД

НУРОБОД ҲУСНИ НАВ МЕГИРАД

ФУТБОЛ. ЧЕМПИОНАТИ БЕЛГИЯ НИЗ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ АНҶОМ ЁФТ

ТОҶИКИСТОНУ БЕЛАРУС ДАР МУБОРИЗА БО КОРОНАВИРУС ҲАМКОРӢ МЕКУНАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.05.2020


МАШВАРАТИ КОРИИ МУОВИНИ САРВАЗИРИ МАМЛАКАТ ДАР ШАҲРИ БӮСТОН

ТОҶИКИСТОН. БОЗ 403 МУБТАЛОИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ДАР ИСФАРА МАКТАБИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ «ОРИОН» БУНЁД МЕШАВАД

КӮДАКОН. КОРОНАВИРУС ҚУДРАТИ "ЗАБТ" - И ОРГАНИЗМИ ОНҲОРО НАДОРАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед