logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ ҶУЗЪИ МЕРОСИ НИЁГОН

Ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ, аз ҷумла ёдгориҳои таърихӣ дар шароити ҷаҳонишавӣ хеле муҳим мебошад. Кишварҳои пешрафта мавзеъҳои таърихиашонро таҳти назорат ва ҳифозати доимӣ қарор додаанд. Онҳоро тармиму барқарор намуда, беҳтаринашонро ба Феҳристи умумиҷаҳонии фарҳангии - ЮНЕСКО ворид менамоянд ва ба ин восита таваҷҷуҳи ҷаҳониёнро ба мавзеъҳои таърихӣ ҷалб месозанд. Кишвари мо низ, ки дорои мавзеъҳои зиёди таърихиву фарҳангӣ мебошад, дар ин самт корҳои мушаххасеро ба анҷом расонда истодааст.

Коршиносон бар ин ақидаанд, ки баъди истиқлолият ба даст овардани кишварамон ба заминаи ҳуқуқии масъала диққати ҷиддӣ дода шуд. Соли 2004 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи осорхонаҳо ва фонди осорхонаҳо”, соли 2006  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ҳифз ва истифодаи  объектҳои  мероси таърихиву фарҳангӣ” ба тасвиб расиданд. Санадҳои мазкур дар асоси  конвенсияҳои байналмилалӣ  оид ба ҳифз, омӯзиш ва истифодаи мероси таърихиву фарҳангӣ таҳия гашта, масъалаҳои истифодаи  дурусти  мероси  таърихиро муайян мекунанд. Қабули ин қонунҳо ба ҳифзу  муаррифии  бештари  ёдгориҳои таърихӣ  заминаи устувор гузошт.
“Ҳамвора бо таҳкими заминаи  ҳуқуқии ёдгориҳои таърихӣ, ҳамчунин, ба масъалаи тармиму нигаҳдошти онҳо таваҷҷуҳи хоса зоҳир мегардад. Ин аст, ки тӯли 25 соли соҳибистиқлолии кишвар  50 ёдгории таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ, аз ҷумла ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъмории мақбараҳои Зайналобиддин, Хоҷа Дурбод, Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Ҳазрати Султон, Хоҷа Аюби Ансорӣ, Мавлоно Қутбиддин, Мавлоно Тоҷиддин, Мавлоно Обиддин, Хоҷаи Заррин, Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосими Гургонӣ, Хоҷаи Нур, қалъаҳои Хуҷанд, Балҷувон, Муъминобод, Санҷаршоҳ, Муғтеппа,  Ҳулбук, мадрасаи Хоҷа Машҳад, маҷмааи меъмории Шайх Муслиҳиддин, хона - музей ва мақбараи шоир Нақибхон Туғрал, масҷиди Чилсутун, ёдгориҳои меъмории мамнӯъгоҳи Ҳисор таъмиру барқарор шуданд”, - мегӯяд  Шералӣ Хоҷаев, сардори шуъбаи ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангии Вазорати фарҳанг.
Ҳолати хуби Мамнӯъгоҳи таърихию фарҳангии Ҳулбук, Осорхона - мамнӯъгоҳи ҷумҳуриявии Данғара, Маҷмааи ҷумҳуриявии таърихию фарҳангии Панҷрӯд, Осорхона - мамнӯъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ низ аз ҳамин азму талошҳо дарак медиҳад. 
Омили дигаре, ки дар беҳбудии ёдгориҳо нақши муҳим бозид қабули «Барномаи давлатии ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ барои солҳои 2012 – 2020» мебошад. Дар ин росто  таъмир гардидани чанде аз  ёдгориҳои таърихиро низ метавон ба сифати далели ҳамеша дар мадди назари Сарвари давлат қарор доштани масъалаи мазкур овард. 
Раванди амалигардонии барномаи мазкур ва дастгириҳои бевоситаи Пешвои миллат раванди ҳифзи мероси ниёгонро тезонда, то ҳадди имкон намунаҳои барҷаста ва беҳтарини он манзури ҷаҳониён гардид. Ба Феҳристи умумиҷаҳонии фарҳангии ЮНЕСКО ворид намудани ёдгории Саразм ва ба   силсилаҷоизаи «Шоҳроҳи бузурги абрешим» – ЮНЕСКО қадр гардидани 13  ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ, аз ҷумла шаҳраки Панҷакенти қадим, шаҳракҳои Бунҷикат,  Ҳисор, Ҳулбук, дайри буддоии Аҷинатеппа, мадрасаи Хоҷа Машҳад, Тахти Сангин,  қалъаи Ямчун ва ёдгориҳои водии Вахон мисоли равшани ин гуфтаҳост.
Шералӣ Хоҷаев таҳияи “Феҳристи ёдгориҳои моддии Ҷумҳурии Тоҷикистон” – ро  кори муҳим дар ин самт медонад. “Ба феҳристи нав, ки он дар асоси харитаи бостоншиносии навоҳии кишвар тартиб ёфтааст, 3047 ёдгорӣ ворид шудааст. Рақами мазкур ниҳоӣ нест. Бо илова намудани ёдгориҳои дигари бостонӣ оянда шумораи он хеле меафзояд”, - мегӯяд Ш. Хоҷаев.
Ҳоло дар мавзеъҳои Муғтеппа, қалъаи Вамар, масҷиди Абдуллохон, мақбараҳои Хоҷаи Заррин, Муъминобод ва Хоҷа Аюби Ансорӣ корҳои таъмиру барқарорсозӣ идома доранд.
Эҳёи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ низ ба баланд бардоштани рӯҳияи ватандӯстӣ, худогоҳию хештаншиносӣ ва дастрас намудани офаридаҳои таъриху фарҳанги халқи тоҷик ба ҷаҳониён  мусоидат менамояд. Ба ин мақсад мо бояд корҳои хубтару бузургтареро анҷом диҳем. Зеро ҳанӯз ёдгориҳои  нуҳуфтаву таҳқиқношудаи зиёде дорем. Омӯзиши ҳамаҷонибаи онҳо имкон медиҳад, ки  саҳифаи нави таърихи халқи тоҷик боз гарданд.
Аз ҷониби дигар, барои ҳифзи хотираи таърихии халқамон ин  амал хеле муҳим аст. Насли наврасро низ бояд ба шинохти фарҳанги аслии хеш ҳидоят намоем.
Фарзонаи ФАЙЗАЛӢ,
“Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2017    №: 148    Мутолиа карданд: 575

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед