logo

иқтисод

САРМОЯГУЗОРӢ БА ФАРЗАНД. ОНРО ДАР КАДОМ ШАКЛ БОЯД АНҶОМ ДОД?

«Беҳтарин ҷойи маблағгузорӣ фарзандон ҳастанд». Ин ҳикмати ҷопонӣ пайваста ёдам меояд ва ба андеша мебарад. Чӣ мантиқу маънии амиқе нуҳуфта дар ин ҳикмат ва чӣ тазоде байни тафаккури мо ва онҳо.
Мо ҳам аз рӯзи таваллуд ба фарзандон «сармоягузорӣ» мекунем. Нахуст гаҳворабандон. Барои ин хешу табор, ҳаққу ҳамсояҳоро гирди дастархон  мехонем ва  зиёфат меороем. Чун мӯи сари кӯдак андаке дароз шуд, бо номи мӯйсаргирон маъракаи дигар тарҳрезӣ мекунем. Боз даъвати наздикон ва боз зиёфат.
Баъд аз ин ба хатнасури кӯдак омодагӣ мегирем. Намехӯрем, намепӯшем, аз даҳонамон мезанему ба хотири обрӯ пул захира мекунем. Ва маъракаи серодаму пурдабдабае бо деги ош, дастархони пурнозу неъмат меороем.
Пас аз хатми мактаб ағлаб ба мардикорӣ гусел мекунем ва худ аз пайи омодагӣ ба тӯйи домодию арӯсӣ  меафтем. Боз сарфаҷӯӣ, сандуқу ҷевону либосҳои гаронарзиш дарёфт мекунем. Гӯсфанде парвариш мекунем ё мехарему бо ҷиҳоз ба хонаи арӯс мебарем.
Ва бо ҳамин навбати аввали «сармоягузорӣ» анҷом меёбад.
Ҳатто баъди қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» низ ин маъракаҳо, ин усули сармоягузорӣ ба фарзандон дар ин ё он намуд ба таври танзимшуда   ва барои бархе танзимнашуда идома меёбад.
Имсол  аз хатмкунандагони пешина ва имсолаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Панҷакент 2134 нафар ё 58  дарсад ба Маркази миллии тестӣ ҳуҷҷат супурдаанд. Аз рӯи мушоҳидаҳо тақрибан 50 дарсади онҳо шояд ба макотиби олӣ дохил мешаванд. Дигарон бе омодагӣ, бе касбу ҳунар кор меҷӯянд ва аксарият рӯ ба муҳоҷирати корӣ меоранд. Бо анбони холӣ аз донишу маърифат бархе ба ақоиди ғайр мегаравад ва барои волидон, наздикон, давлат низ дарди сар эҷод мекунад.
Ҳамин мулоҳизаҳо баъди шунидани суханони  Пешвои муаззами миллат дар мулоқот ба муносибати 10-солагии қабули қонуни танзим ба хотирам омаданд. Аз ин маъракаҳои ёдшуда, ба ҷуз тӯйи домодию арӯсӣ, ба фарзандонамон, ки ба хотирашон барпо мекунем, чӣ манфиате мерасад? Ақлашон, маърифаташон меафзояд, ҳунаре аз бар мекунанд, саломатиашон беҳ мешавад? Не! Оё арзандатар нест хароҷоти ин маъракаҳоро барои тарбияи ҷисмонию ақлонии фарзандонамон сарф намоем. Дар тифлӣ хӯроки хуб омода кунем,  як ҳарфу ду ҳарф ба забонашон ниҳем, китобхон кунем, барои таҳсилу касбомӯзиашон маблағ ҷудо намоем.
Ба хотири фарзанд хатнасур меороем, вале ба ӯ на хӯроки серғизо медиҳему на ҷойхоби дуруст омода месозем. Барояш китобу дафтар, мизу курсӣ, либоси мактабӣ намехарем. Ҳол он ки бо ними хароҷоти хатнасур ҳамаи ин шароитҳоро барои кӯдаконамон муҳайё карда метавонем.
Пас ба чӣ хотир, ба чӣ мақсад барои маросими хатна маърака меороем? Барои иҷрои як суннат?  Дар ҳоле ки ағлаб фароизи динию мазҳабиро фаромӯш кардаем. Бигзор маросими хатна бошад,  чун мусалмонем ва ба ин анъана эҳтиром мегузорем, вале чӣ ҳоҷат ба маърака оростан. Хуб мебуд, агар  дар  бозбинии қонуни ёдшуда хатнасур чун маърака, на чун амали ҷарроҳӣ, аз байн бардошта  шавад.
Воқеан, вақте Ҷопон аз Ҷанги ҷаҳонии дуюм  бо иқтисоди варшикаста ва осори бомбаи атомӣ берун омад, корро аз эҳёи таълиму тарбия, аз бозсозии мактаб оғоз кард  ва ниҳоят ба ҷое расид, ки ҳоло қарор дорад. Сармоягузорӣ ба фарзандон натиҷае ба бор овард, ки  дар ҳама соҳаҳо ин кишвар дар рушди техникаю технология ва адабиёту фарҳанг низ аз пешрафтагони давлатҳои ҷаҳон аст.
Афсӯс, ки мо ҳоло ҳам аксар ба фарзандон аз тариқи тӯю маъракаҳо сармоягузорӣ  мекунем ва аз ин ҳеҷ суде ба худу ба ҷомеа намерасад.
Турдибой СОЛЕҲЗОДА,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.07.2017    №: 149    Мутолиа карданд: 703
25.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 8 ҲАЗОРУ 296 СИРОЯТШУДАИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

СУҒД. ЭҲЁИ КОРХОНАҲОИ АЗ ФАЪОЛИЯТ БОЗМОНДА

КӮҲИСТОНИ МАСТЧОҲ. ОМОДАГӢ БА ИНТИХОБОТ ДАР САТҲИ БАЛАНД ҶАРАЁН ДОРАД

23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед