logo

иқтисод

САРМОЯГУЗОРӢ БА ФАРЗАНД. ОНРО ДАР КАДОМ ШАКЛ БОЯД АНҶОМ ДОД?

«Беҳтарин ҷойи маблағгузорӣ фарзандон ҳастанд». Ин ҳикмати ҷопонӣ пайваста ёдам меояд ва ба андеша мебарад. Чӣ мантиқу маънии амиқе нуҳуфта дар ин ҳикмат ва чӣ тазоде байни тафаккури мо ва онҳо.
Мо ҳам аз рӯзи таваллуд ба фарзандон «сармоягузорӣ» мекунем. Нахуст гаҳворабандон. Барои ин хешу табор, ҳаққу ҳамсояҳоро гирди дастархон  мехонем ва  зиёфат меороем. Чун мӯи сари кӯдак андаке дароз шуд, бо номи мӯйсаргирон маъракаи дигар тарҳрезӣ мекунем. Боз даъвати наздикон ва боз зиёфат.
Баъд аз ин ба хатнасури кӯдак омодагӣ мегирем. Намехӯрем, намепӯшем, аз даҳонамон мезанему ба хотири обрӯ пул захира мекунем. Ва маъракаи серодаму пурдабдабае бо деги ош, дастархони пурнозу неъмат меороем.
Пас аз хатми мактаб ағлаб ба мардикорӣ гусел мекунем ва худ аз пайи омодагӣ ба тӯйи домодию арӯсӣ  меафтем. Боз сарфаҷӯӣ, сандуқу ҷевону либосҳои гаронарзиш дарёфт мекунем. Гӯсфанде парвариш мекунем ё мехарему бо ҷиҳоз ба хонаи арӯс мебарем.
Ва бо ҳамин навбати аввали «сармоягузорӣ» анҷом меёбад.
Ҳатто баъди қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» низ ин маъракаҳо, ин усули сармоягузорӣ ба фарзандон дар ин ё он намуд ба таври танзимшуда   ва барои бархе танзимнашуда идома меёбад.
Имсол  аз хатмкунандагони пешина ва имсолаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Панҷакент 2134 нафар ё 58  дарсад ба Маркази миллии тестӣ ҳуҷҷат супурдаанд. Аз рӯи мушоҳидаҳо тақрибан 50 дарсади онҳо шояд ба макотиби олӣ дохил мешаванд. Дигарон бе омодагӣ, бе касбу ҳунар кор меҷӯянд ва аксарият рӯ ба муҳоҷирати корӣ меоранд. Бо анбони холӣ аз донишу маърифат бархе ба ақоиди ғайр мегаравад ва барои волидон, наздикон, давлат низ дарди сар эҷод мекунад.
Ҳамин мулоҳизаҳо баъди шунидани суханони  Пешвои муаззами миллат дар мулоқот ба муносибати 10-солагии қабули қонуни танзим ба хотирам омаданд. Аз ин маъракаҳои ёдшуда, ба ҷуз тӯйи домодию арӯсӣ, ба фарзандонамон, ки ба хотирашон барпо мекунем, чӣ манфиате мерасад? Ақлашон, маърифаташон меафзояд, ҳунаре аз бар мекунанд, саломатиашон беҳ мешавад? Не! Оё арзандатар нест хароҷоти ин маъракаҳоро барои тарбияи ҷисмонию ақлонии фарзандонамон сарф намоем. Дар тифлӣ хӯроки хуб омода кунем,  як ҳарфу ду ҳарф ба забонашон ниҳем, китобхон кунем, барои таҳсилу касбомӯзиашон маблағ ҷудо намоем.
Ба хотири фарзанд хатнасур меороем, вале ба ӯ на хӯроки серғизо медиҳему на ҷойхоби дуруст омода месозем. Барояш китобу дафтар, мизу курсӣ, либоси мактабӣ намехарем. Ҳол он ки бо ними хароҷоти хатнасур ҳамаи ин шароитҳоро барои кӯдаконамон муҳайё карда метавонем.
Пас ба чӣ хотир, ба чӣ мақсад барои маросими хатна маърака меороем? Барои иҷрои як суннат?  Дар ҳоле ки ағлаб фароизи динию мазҳабиро фаромӯш кардаем. Бигзор маросими хатна бошад,  чун мусалмонем ва ба ин анъана эҳтиром мегузорем, вале чӣ ҳоҷат ба маърака оростан. Хуб мебуд, агар  дар  бозбинии қонуни ёдшуда хатнасур чун маърака, на чун амали ҷарроҳӣ, аз байн бардошта  шавад.
Воқеан, вақте Ҷопон аз Ҷанги ҷаҳонии дуюм  бо иқтисоди варшикаста ва осори бомбаи атомӣ берун омад, корро аз эҳёи таълиму тарбия, аз бозсозии мактаб оғоз кард  ва ниҳоят ба ҷое расид, ки ҳоло қарор дорад. Сармоягузорӣ ба фарзандон натиҷае ба бор овард, ки  дар ҳама соҳаҳо ин кишвар дар рушди техникаю технология ва адабиёту фарҳанг низ аз пешрафтагони давлатҳои ҷаҳон аст.
Афсӯс, ки мо ҳоло ҳам аксар ба фарзандон аз тариқи тӯю маъракаҳо сармоягузорӣ  мекунем ва аз ин ҳеҷ суде ба худу ба ҷомеа намерасад.
Турдибой СОЛЕҲЗОДА,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.07.2017    №: 149    Мутолиа карданд: 725
15.01.2021


ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ “ОМӮЗГОРИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020”

ҶАЛАСАИ СИТОДИ КОРӢ ОИД БА ТАҶЛИЛИ 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ БАРГУЗОР ШУД

МАОРИФ. НАТИҶАГИРӢ АЗ ФАЪОЛИЯТИ ВАЗОРАТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ТОҶИКИСТОН. БОЗ ЯК ШИРКАТ БА БОЗОРИ САЙЁҲӢ ВОРИД ГАРДИД

РӮЙДОДҲОИ ИЛМӢ

12.01.2021


 ҶДММ «ММК АГРО» МАЙДОНИ ГАРМХОНАИ ИННОВАТСИОНИРО МЕАФЗОЯД

 РАШТ: МУЛОҚОТИ  РАИСИ  МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН  БО  ИНТИХОБКУНАНДАГОН

 ШАҲРИ ГУЛИСТОН: АВҶИ СОХТМОНИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

 ТАФСИЛОТИ ЯК ҶИНОЯТ. Ё ЧАРО «ҚОЗӢ»-И АВФШУДА ПАСИ ПАНҶАРА РАФТ?

 ТАЪСИСИ КОРХОНАИ НОДИРИ ИЛМИВУ ИСТЕҲСОЛӢ

 ТАЪМИНИ МАРКАЗҲОИ ИЛМӢ ВА МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ БО РЕАКТИВҲОИ КИМИЁӢ

 ПЕШНИҲОДИ БОСТОНШИНОСОН БА ЮНЕСКО

08.01.2021


ВОХӮРИИ МАҲМАДТОИР ЗОКИРЗОДА БО СОКИНОНИ НОҲИЯИ САНГВОР

ДАВРИ ҶУМҲУРИЯВИИ ОЗМУНИ «МУРАББИИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020» ОҒОЗ ГАРДИД

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГӢ

МИЁНИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН БОЗ ЯК БУНГОҲИ НАЗОРАТӢ КУШОДА ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДУШАНБЕ. ОЗМУНИ МАЪРИФАТАФЗО ҶАМЪБАСТ ШУД

БМТ АЗ ИҚДОМИ НАҶИБИ САРВАРИ ДАВЛАТ ҶОНИБДОРӢ КАРД

07.01.2021


ДАНҒАРА. ВУСЪАТИ КОРҲОИ НИҲОЛШИНОНӢ

ВАРЗИШ

САТҲИ ҶАҲОНИИ ФАҚР БОРИ АВВАЛ ДАР 22 СОЛИ ОХИР БОЛО РАФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

РУЙДОДҲОИ ИЛМӢ

06.01.2021


ТАҚДИМИ ТЕХНИКА БА КИШОВАРЗОНИ НОҲИЯҲОИ ДЕВАШТИЧ ВА ШАҲРИСТОН

СУҒД. 92 ИНШООТИ ТАНДУРУСТӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

ҲАР КӢ ХАНДОНАД ЯТИМИ ХАСТАРО...

ПУТИН ВА МЕРКЕЛ МАСЪАЛАИ ИСТЕҲСОЛИ ВАКСИНАИ ЗИДДИ COVID-19 - РО БАРРАСӢ КАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

05.01.2021


ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

МАЪМУРИЯТИ БАЙДЕН НИЯТИ БО РОССИЯ ДОИР БА ССҲ БА МУВОФИҚА РАСИДАН ДОРАД

WORLD JUDO MASTERS

ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ «КИТОБИ СОЛ – 2020». ҒОЛИБОН МУАЙЯН ШУДАНД

04.01.2021


ХОВАЛИНГ БА ҶАШНИ 30 - СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ ОМОДА МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед