logo

иқтисод

САРМОЯГУЗОРӢ БА ФАРЗАНД. ОНРО ДАР КАДОМ ШАКЛ БОЯД АНҶОМ ДОД?

«Беҳтарин ҷойи маблағгузорӣ фарзандон ҳастанд». Ин ҳикмати ҷопонӣ пайваста ёдам меояд ва ба андеша мебарад. Чӣ мантиқу маънии амиқе нуҳуфта дар ин ҳикмат ва чӣ тазоде байни тафаккури мо ва онҳо.
Мо ҳам аз рӯзи таваллуд ба фарзандон «сармоягузорӣ» мекунем. Нахуст гаҳворабандон. Барои ин хешу табор, ҳаққу ҳамсояҳоро гирди дастархон  мехонем ва  зиёфат меороем. Чун мӯи сари кӯдак андаке дароз шуд, бо номи мӯйсаргирон маъракаи дигар тарҳрезӣ мекунем. Боз даъвати наздикон ва боз зиёфат.
Баъд аз ин ба хатнасури кӯдак омодагӣ мегирем. Намехӯрем, намепӯшем, аз даҳонамон мезанему ба хотири обрӯ пул захира мекунем. Ва маъракаи серодаму пурдабдабае бо деги ош, дастархони пурнозу неъмат меороем.
Пас аз хатми мактаб ағлаб ба мардикорӣ гусел мекунем ва худ аз пайи омодагӣ ба тӯйи домодию арӯсӣ  меафтем. Боз сарфаҷӯӣ, сандуқу ҷевону либосҳои гаронарзиш дарёфт мекунем. Гӯсфанде парвариш мекунем ё мехарему бо ҷиҳоз ба хонаи арӯс мебарем.
Ва бо ҳамин навбати аввали «сармоягузорӣ» анҷом меёбад.
Ҳатто баъди қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» низ ин маъракаҳо, ин усули сармоягузорӣ ба фарзандон дар ин ё он намуд ба таври танзимшуда   ва барои бархе танзимнашуда идома меёбад.
Имсол  аз хатмкунандагони пешина ва имсолаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Панҷакент 2134 нафар ё 58  дарсад ба Маркази миллии тестӣ ҳуҷҷат супурдаанд. Аз рӯи мушоҳидаҳо тақрибан 50 дарсади онҳо шояд ба макотиби олӣ дохил мешаванд. Дигарон бе омодагӣ, бе касбу ҳунар кор меҷӯянд ва аксарият рӯ ба муҳоҷирати корӣ меоранд. Бо анбони холӣ аз донишу маърифат бархе ба ақоиди ғайр мегаравад ва барои волидон, наздикон, давлат низ дарди сар эҷод мекунад.
Ҳамин мулоҳизаҳо баъди шунидани суханони  Пешвои муаззами миллат дар мулоқот ба муносибати 10-солагии қабули қонуни танзим ба хотирам омаданд. Аз ин маъракаҳои ёдшуда, ба ҷуз тӯйи домодию арӯсӣ, ба фарзандонамон, ки ба хотирашон барпо мекунем, чӣ манфиате мерасад? Ақлашон, маърифаташон меафзояд, ҳунаре аз бар мекунанд, саломатиашон беҳ мешавад? Не! Оё арзандатар нест хароҷоти ин маъракаҳоро барои тарбияи ҷисмонию ақлонии фарзандонамон сарф намоем. Дар тифлӣ хӯроки хуб омода кунем,  як ҳарфу ду ҳарф ба забонашон ниҳем, китобхон кунем, барои таҳсилу касбомӯзиашон маблағ ҷудо намоем.
Ба хотири фарзанд хатнасур меороем, вале ба ӯ на хӯроки серғизо медиҳему на ҷойхоби дуруст омода месозем. Барояш китобу дафтар, мизу курсӣ, либоси мактабӣ намехарем. Ҳол он ки бо ними хароҷоти хатнасур ҳамаи ин шароитҳоро барои кӯдаконамон муҳайё карда метавонем.
Пас ба чӣ хотир, ба чӣ мақсад барои маросими хатна маърака меороем? Барои иҷрои як суннат?  Дар ҳоле ки ағлаб фароизи динию мазҳабиро фаромӯш кардаем. Бигзор маросими хатна бошад,  чун мусалмонем ва ба ин анъана эҳтиром мегузорем, вале чӣ ҳоҷат ба маърака оростан. Хуб мебуд, агар  дар  бозбинии қонуни ёдшуда хатнасур чун маърака, на чун амали ҷарроҳӣ, аз байн бардошта  шавад.
Воқеан, вақте Ҷопон аз Ҷанги ҷаҳонии дуюм  бо иқтисоди варшикаста ва осори бомбаи атомӣ берун омад, корро аз эҳёи таълиму тарбия, аз бозсозии мактаб оғоз кард  ва ниҳоят ба ҷое расид, ки ҳоло қарор дорад. Сармоягузорӣ ба фарзандон натиҷае ба бор овард, ки  дар ҳама соҳаҳо ин кишвар дар рушди техникаю технология ва адабиёту фарҳанг низ аз пешрафтагони давлатҳои ҷаҳон аст.
Афсӯс, ки мо ҳоло ҳам аксар ба фарзандон аз тариқи тӯю маъракаҳо сармоягузорӣ  мекунем ва аз ин ҳеҷ суде ба худу ба ҷомеа намерасад.
Турдибой СОЛЕҲЗОДА,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.07.2017    №: 149    Мутолиа карданд: 763
23.06.2021


Ҷаласаи Ситоди ҷумҳуриявӣ оид ба пурзӯр намудани чораҳои зиддиэпидемиявӣ ва пешгирӣ аз интиқолу паҳншавии бемории сироятии COVID – 19

«Толибон» гузаргоҳи асосии марзи Афғонистону Тоҷикистонро тасарруф намуданд

Ҷаҳон дар як сатр

«ДАР СУҲБАТИ ЛОИҚ»

ШАҲРИ ИСТИҚЛОЛ. Корхонаи бузурги металлургӣ барқарор шуд

Рӯйдодҳои илмӣ

ХУҶАНД. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОБОДОНӢ

ВАНҶ: ҶАШНИ МИЛЛӢ ТАНТАНА ХОҲАД ДОШТ

22.06.2021


Путин: «Таҳдиди коронавирус боқист, аммо зарбаи сахти он баргардонда шуд»

Ҷаҳон дар як сатр

ЛИГАИ ОЛӢ

21.06.2021


«TOUR DE TAJIKISTAN». Мусобиқае, ки дастовардҳои кишварро муаррифӣ мекунад

МИНТАҚАИ РАШТ. 51 МИЛЛИОН ҚАРЗИ ИСТИФОДАИ БАРҚ

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. ДАСТГИРИИ КИШОВАРЗОН БАРОИ СОДИРОТИ АНГУР

ТОҶИКОБОД. САМАРИ ЯК ҲАМКОРӢ

КАЙФАР

70 СОЛ ДАР РОҲИ ОМӮЗИШИ ТАЪРИХ ВА ФАРҲАНГИ МИЛЛАТ

НУРОБОД. ВАҚТЕ КИ ЗАМИН МАҚСАДНОК ИСТИФОДА МЕШАВАД...

11.06.2021


СУҒД. НАПАРДОХТАНИ ҲАҚҚИ ИСТИФОДАИ ОБ МУШКИЛИ ҲАЛТАЛАБ БОҚӢ МЕМОНАД

08.06.2021


ҲИСОР. Муовини Сарвазир аз иншооти ҷашнӣ дидан кард

КИТОБХОНАҲОИ ХУРДИ САЙЁР ТАҶРИБАИ НАВ ДАР РОҲИ ДОНИШАНДӮЗӢ

САЙЁҲӢ. БАРРАСИИ МАСОИЛИ РУШД МИЁНИ ҶУМҲУРИҲОИ ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

ИҶТИМОИЁТ. НИЁЗМАНДОН ҲАМЕША МАВРИДИ ТАВАҶҶУҲАНД

ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. УФУҚҲОИ НАВИ ҲАМКОРӢ

МАРАФОНИ ВЕЛОСИПЕДРОНӢ БАРГУЗОР МЕШАВАД

«ҶУМҲУРИЯТ» ДАР КОБУЛ. СИПОСИ ЛАШКАРӢ БА РӮЗНОМАИ № 1- И ТОҶИКИСТОН

04.06.2021


ФУТЗАЛ

Путин бори дигар шаҳрвандонро ба эмгузаронӣ даъват намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10 ДОВТАЛАБИ БЕҲТАРИН

03.06.2021


ВКХ Чин: «Муносиботи Чин бо Россия дар сатҳи олӣ қарор дорад»

КИТОБИ КОРМАНДИ «ҶУМҲУРИЯТ» БА ЗАБОНИ ӮЗБЕКӢ НАШР ШУД

МИНТАҚАИ КӮЛОБ. ГУРӮҲИ ТАБЛИҒОТӢ НАЗДИКИ 50 ВОХӮРӢ АНҶОМ ДОД

02.06.2021


Лавров: «Россия ба иқдомҳои муғризонаи ИА аксуламал нишон медиҳад»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед