logo

иқтисод

САРМОЯГУЗОРӢ БА ФАРЗАНД. ОНРО ДАР КАДОМ ШАКЛ БОЯД АНҶОМ ДОД?

«Беҳтарин ҷойи маблағгузорӣ фарзандон ҳастанд». Ин ҳикмати ҷопонӣ пайваста ёдам меояд ва ба андеша мебарад. Чӣ мантиқу маънии амиқе нуҳуфта дар ин ҳикмат ва чӣ тазоде байни тафаккури мо ва онҳо.
Мо ҳам аз рӯзи таваллуд ба фарзандон «сармоягузорӣ» мекунем. Нахуст гаҳворабандон. Барои ин хешу табор, ҳаққу ҳамсояҳоро гирди дастархон  мехонем ва  зиёфат меороем. Чун мӯи сари кӯдак андаке дароз шуд, бо номи мӯйсаргирон маъракаи дигар тарҳрезӣ мекунем. Боз даъвати наздикон ва боз зиёфат.
Баъд аз ин ба хатнасури кӯдак омодагӣ мегирем. Намехӯрем, намепӯшем, аз даҳонамон мезанему ба хотири обрӯ пул захира мекунем. Ва маъракаи серодаму пурдабдабае бо деги ош, дастархони пурнозу неъмат меороем.
Пас аз хатми мактаб ағлаб ба мардикорӣ гусел мекунем ва худ аз пайи омодагӣ ба тӯйи домодию арӯсӣ  меафтем. Боз сарфаҷӯӣ, сандуқу ҷевону либосҳои гаронарзиш дарёфт мекунем. Гӯсфанде парвариш мекунем ё мехарему бо ҷиҳоз ба хонаи арӯс мебарем.
Ва бо ҳамин навбати аввали «сармоягузорӣ» анҷом меёбад.
Ҳатто баъди қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» низ ин маъракаҳо, ин усули сармоягузорӣ ба фарзандон дар ин ё он намуд ба таври танзимшуда   ва барои бархе танзимнашуда идома меёбад.
Имсол  аз хатмкунандагони пешина ва имсолаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Панҷакент 2134 нафар ё 58  дарсад ба Маркази миллии тестӣ ҳуҷҷат супурдаанд. Аз рӯи мушоҳидаҳо тақрибан 50 дарсади онҳо шояд ба макотиби олӣ дохил мешаванд. Дигарон бе омодагӣ, бе касбу ҳунар кор меҷӯянд ва аксарият рӯ ба муҳоҷирати корӣ меоранд. Бо анбони холӣ аз донишу маърифат бархе ба ақоиди ғайр мегаравад ва барои волидон, наздикон, давлат низ дарди сар эҷод мекунад.
Ҳамин мулоҳизаҳо баъди шунидани суханони  Пешвои муаззами миллат дар мулоқот ба муносибати 10-солагии қабули қонуни танзим ба хотирам омаданд. Аз ин маъракаҳои ёдшуда, ба ҷуз тӯйи домодию арӯсӣ, ба фарзандонамон, ки ба хотирашон барпо мекунем, чӣ манфиате мерасад? Ақлашон, маърифаташон меафзояд, ҳунаре аз бар мекунанд, саломатиашон беҳ мешавад? Не! Оё арзандатар нест хароҷоти ин маъракаҳоро барои тарбияи ҷисмонию ақлонии фарзандонамон сарф намоем. Дар тифлӣ хӯроки хуб омода кунем,  як ҳарфу ду ҳарф ба забонашон ниҳем, китобхон кунем, барои таҳсилу касбомӯзиашон маблағ ҷудо намоем.
Ба хотири фарзанд хатнасур меороем, вале ба ӯ на хӯроки серғизо медиҳему на ҷойхоби дуруст омода месозем. Барояш китобу дафтар, мизу курсӣ, либоси мактабӣ намехарем. Ҳол он ки бо ними хароҷоти хатнасур ҳамаи ин шароитҳоро барои кӯдаконамон муҳайё карда метавонем.
Пас ба чӣ хотир, ба чӣ мақсад барои маросими хатна маърака меороем? Барои иҷрои як суннат?  Дар ҳоле ки ағлаб фароизи динию мазҳабиро фаромӯш кардаем. Бигзор маросими хатна бошад,  чун мусалмонем ва ба ин анъана эҳтиром мегузорем, вале чӣ ҳоҷат ба маърака оростан. Хуб мебуд, агар  дар  бозбинии қонуни ёдшуда хатнасур чун маърака, на чун амали ҷарроҳӣ, аз байн бардошта  шавад.
Воқеан, вақте Ҷопон аз Ҷанги ҷаҳонии дуюм  бо иқтисоди варшикаста ва осори бомбаи атомӣ берун омад, корро аз эҳёи таълиму тарбия, аз бозсозии мактаб оғоз кард  ва ниҳоят ба ҷое расид, ки ҳоло қарор дорад. Сармоягузорӣ ба фарзандон натиҷае ба бор овард, ки  дар ҳама соҳаҳо ин кишвар дар рушди техникаю технология ва адабиёту фарҳанг низ аз пешрафтагони давлатҳои ҷаҳон аст.
Афсӯс, ки мо ҳоло ҳам аксар ба фарзандон аз тариқи тӯю маъракаҳо сармоягузорӣ  мекунем ва аз ин ҳеҷ суде ба худу ба ҷомеа намерасад.
Турдибой СОЛЕҲЗОДА,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.07.2017    №: 149    Мутолиа карданд: 709
22.10.2020


"РАВШАН" – ҒОЛИБИ ЛИГАИ ЯКУМ

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. СОЛИ ЧАРОҒОНКУНӢ

ПОМПЕО ИМА ВА РОССИЯРО БА ОҒОЗИ ҲАРЧИ ТЕЗТАРИ ГУФТУШУНИД ОИД БА МСС-3 ДАЪВАТ НАМУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.10.2020


90 СОЛИ ПУРБАРОР

САРАЗМ. АЗ ТАНТАНАҲОИ ҶАШНӢ ТО ТАНТАНАИ ЗИНДАГӢ

ҶАШНИ МЕҲРГОН ВА ФЕСТИВАЛИ ШОЛИЮ БИРИНҶ

19.10.2020


ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. "РАВШАН" БАРАНДАИ ОН ГАРДИД

16.10.2020


МОЛИЯЧИЁНИ ХАТЛОН: МО ПАЙРАВИ ПЕШВОИ МИЛЛАТЕМ!

ТАСАРРУФИ 430 000 ДОЛЛАР. ПАРВАНДАИ ҶИНОЯТӢ НИСБАТ БА ҚАЛЛОБЕ, КИ ДАР АВРУПО ПАНОҲ МЕБАРАД

14.10.2020


«ҲАБДАҲ ЧАМАН»

13.10.2020


ХАТЛОН. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

ТОҶИКИСТОН. 88,7 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО – 2020 «БАРСЕЛОНА» ҚАҲРАМОНИ ОН

ОҒОЗИ МАШҚҲОИ СААД ДАР БЕЛАРУС

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЛЕВАКАНТ. ТАҶДИДУ НАВСОЗИИ РОҲҲО

НОБОЛИҒОН. ҚОНУНШИКАНӢ ҲАНӮЗ АЗ БАЙН НАРАФТААСТ

ОЗАРБОЙҶОН ВА АРМАНИСТОН ОТАШБАС ЭЪЛОН НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФИЛМИ “ХИЁНАТ” АСРОРИ ДУШМАНИВУ ХОИНИРО ИФШО КАРД

12.10.2020


ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ - 2020. ФУТЗАЛБОЗОНИ ТОҶИК БАРОИ ИШТИРОК ОМОДАГӢ МЕГИРАНД

ХАЙКО МААС: "ИТТИҲОДИ АВРУПО МУКОЛАМА БО РОССИЯРО НАБОЯД ҚАТЪ КУНАД"

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.10.2020


БЕҲТАРИНҲО МУАЙЯН ШУДАНД

ҲАВЗАИ ИШКОШИМ БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ

ВОХӮРӢ БО НОМЗАДҲО

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ 56 654 ТОННА ПАХТА

ЗАРКОРОНИ ЛЕВАКАНТ АВВАЛИН ШУДА НАҚШАРО ИҶРО КАРДАНД

ММВЗО «СОЛОР» – ЧЕМПИОНИ ТОҶИКИСТОН БАЙНИ НАВРАСОНИ ТО 14 - СОЛА

07.10.2020


МОИ “СУҒД”. КОРХОНАИ КОРКАРДИ МЕВАИ ХУШК БУНЁД МЕГАРДАД

ҶАМЪОВАРИИ 2660 ТОННА ПАХТА ДАР НОҲИЯИ ҶАББОР РАСУЛОВ

ДАНҒАРА. ОМОДАГИҲО МУТАШАККИЛОНА ИДОМА ДОРАНД

06.10.2020


ЛИГАИ ОЛӢ. КМВА ҶОИ СЕЮМРО ГИРИФТ ВА «ЛОКОМОТИВ – ПОМИР» БА ЛИГАИ АВВАЛ РАФТ

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИИ ТОҶИКИСТОН: 122 НОЗИР ВА 258 РӮЗНОМАНИГОР АККРЕДИТАТСИЯ ГИРИФТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед