logo

иқтисод

"ТОЗАГИИ ЗАМИН". ҲАДАФ - ҲАЛЛИ МУШКИЛИ ДЕҲОТИЁН

Сокинони деҳаи Ҷовидони Ҷамоати деҳоти Яккатути ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон чанд сол боз аз таъсири манфии беш аз 100 тонна заҳрхимикатҳои дар ин мавзеъ буда азият мекашанд. Нигоҳдории тӯлонии заҳрхимикатҳо дар анборҳо на танҳо барои саломатии сокинони дар ҳамшафатии ин анборҳо сукунатдошта, балки барои олами набототу ҳайвоноти ин мавзеъ хавфноканд.
Бо дарки муҳимияти ин масъала аз ҷониби Ҳукумати мамлакат ва Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ дар доираи нақшаи миллии уҳдадориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба Конвенсияи стокголмии СММ оид ба ифлоскунандагони устувори органикӣ дар қаламрави минтақа аксияи маъракаи «Тозагии Замин» зери унвони «Ҳифзи табиат – ҳифзи Ватан аст» баргузор гардид.
Раҳматулло Хайруллоев, директори муассисаи давлатии Маркази миллии иҷрои Конвенсияи Стокголм оид ба ифлоскунандаҳои устувори органикӣ, иброз дошт, ки гузарондани чунин аксияҳо аз тарафи кумита бори аввал нест. Қаблан дар мониторинге, ки дар доираи иҷрои Конвенсия дар қаламрави вилояти Хатлон баргузор гардид, анборҳои пеститсид дар навоҳии Хуросон, Вахш, Бохтар, Ҷалолиддини Балхӣ, Ҷайҳун, Ёвон, Данғара, Фархор, Восеъ ва шаҳри Кӯлоб низ ба қайд гирифта шуданд. Масалан, аҳолии деҳоти Панҷи ноҳияи Ҷайҳун, дурустараш 4 оила, ҳатто дар анбори заҳрхимикатҳо хона бунёд кардаанд. Аз ҷониби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳия ба ин оила барои сохтмони хонаҳои нав замин ҷудо гардид. Сохтмони чор хонаро Ташкилоти швейтсарии зиддиминаҳо (FSD) дар асоси шартномаи сетарафа бо Кумитаи ҳифзи муҳити зист ва мақомоти маҳаллӣ ба уҳда гирифта, моҳи январи ҳамин сол хонаҳои навро ба соҳибонашон супурд. Баъди кӯчондани сокинон ба ҷойи бехавф хонаҳои дохили анбор вайрон карда, хоки заҳролуд дар халтаҳо барои нигоҳдорӣ ба ягона партовгоҳи заҳрхимикати ноҳияи Вахш интиқол дода шуд. Атрофи анбор бо симчӯб иҳота гардид ва ҳоло ин минтақа мамнӯъгоҳ ҳисобида мешавад.
Вазъ дар деҳаи Ҷовидон, бо назардошти гӯрондани беш аз 100 метри мукааб хокҳои заҳролуд ва дар атрофи анборҳо бунёд кардани манзили зист, ташвишовар аст. Аз ин рӯ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳия минбаъд сохтмони ҳамагуна иншоотро дар ин қитъа манъ кардааст.
Кормандони мақомоти дахлдори экологӣ дар давраи баргузории аксияи «Тозагии Замин» аз ин мавзеъ 100 тонна хокаи заҳролудро тавассути техникаҳои махсус ба партовгоҳи ноҳияи Вахш интиқол дода, ҷойи онро бо хоки тоза рӯйпӯш карданд. Дар ин минтақа низ 8 хонаи нав сохтаанд ва бунёди чор хонаи дигар дар арафаи анҷомёбист. Аҳолии деҳот аз он  хушнуданд, ки мақомоти маҳаллӣ барои бехатарии муҳити зист ва саломатиашон ғамхорӣ зоҳир менамояд.
Аммо масоили безарар гардондани анборҳои қаблан боқимондаи заҳрхимикатҳо дар дигар ноҳияҳои ҷумҳурӣ ҳанӯз проблемаи асосии аҳолии деҳот аст. Коршиносони экологӣ ҳалли масъаларо дар баргузории маъракаҳои монанд ба аксияи «Тозагии Замин» дар дигар ноҳияҳо  муҳим арзёбӣ мекунанд.
- Шумораи анборҳои  заҳрхимикатҳо дар ҷумҳурӣ ба 164 адад расидааст. Дар доираи иҷрои уҳдадориҳои конвенсия шумораи онҳо сол то сол коҳиш меёбад. Айни замон интиқоли заҳрхимикатҳо аз минтақаҳои гуногуни вилояти Хатлон ба партовгоҳи ноҳияи Вахш ягона роҳи пешгирӣ аз заҳролудшавӣ мебошад. Дар оянда бо амалӣ гардидани талаботи дигари конвенсия заҳрхимикатҳои дар анбор ҷамъовардашуда тавассути технологияи муосир бояд сӯзонда ва безарар карда шаванд. Азбаски барои сӯзондани хокҳои заҳролуди партовгоҳ айни замон чунин технология мавҷуд нест, барои безарарсозӣ чуқуриҳои махсуси заҳрхимикатҳо истифода бурда мешаванд, - гуфт Раҳматулло Хайруллоев.
Барои муътадил сохтани вазъи экологии партовгоҳи ноҳияи Вахш дар масоҳати 5 гектар боғ бунёд гардид. Дар он зиёда аз 1000 бех ниҳоли дарахтони гуногуни сояафкан шинонда шуд. Вазъи сабзиш ва нашъунамои онҳо нисбат ба соли гузашта беҳтар аст. Ниҳолҳо ба тариқи қатрагӣ обёрӣ карда мешаванд. Барои беҳтар шудани ҳолати боғ, пешгирӣ аз ҳавои гарм ва таъсири бӯйи ғализи партовгоҳ дар даромадгоҳи он низ 300 бех ниҳол шинонда шуд. Дар қисмати поёнии даромадгоҳ, ҳамчунин, ниҳолҳои дарахтони ҷангалӣ шинонда шуданд.
О. ГУЛБЕРДИЕВА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 28.07.2017    №: 159    Мутолиа карданд: 434

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед