logo

сиёсат

ДУ ОМИЛИ ХАТАРЗО. БЕГОНАПАРАСТӢ ВА ТАҚЛИД

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 11 июли соли 2017 дар мулоқот бо фаъолон ва намояндагони ҳамаи табақаҳои ҷомеаи кишвар бахшида ба 10 - солагии қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон" ниҳодҳои дахлдорро муваззаф сохтанд, ки ба зуҳуроти нангини бегонапарастӣ ҳар чи зудтар хотима бахшида, либосҳои миллии духтарону бонувонро бештар тарғиб намоянд, пеши роҳи тақлиду таассуб ва зоҳирпарастиро гиранд ва дар миёни занону бонувон корҳои фаҳмондадиҳиро вусъат бахшанд. Саидмукаррам Абдуқодирзода, раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар суҳбат бо хабарнигори “Ҷумҳурият”андешаҳояшро перомуни ин мавзӯъ чунин баён намуд:

- Замони муосир бо неруи ҳам харобкор ва ҳам мусоидаткунанда барои пешрафти моддию фаннии давлатҳо ва халқҳои зиёде, ки номаш ҷаҳонишавист, вижагии хосе дорад. Таърихи башар то кунун чунин омезиши фарҳангу тамаддунҳоро надидааст. Табиист, ки ҳамон халқу миллат ва давлатҳое дар рӯёрӯи ҷаҳонишавии муосир асолати хешро нигоҳ дошта метавонанд, ки ба таърихи ташаккул ва таҳаввули маданият ва фарҳанги хеш муносибати ғамхорона ва бомасъулият карда бошанд, дар мафкураи мардум дурдонаҳои тамаддуни асилро дуруст ҳазм карда бошанд.
Албатта, дар таъкид ва нигарониҳои Пешвои миллат вобаста ба ин мавзӯъ фарҳанги миллӣ ҳамчун таҳкурсии маънавиёт муаррифӣ шудааст, ки комилан ва илман асоснок аст. Рукни асосии давлатдорӣ будани фарҳанги миллиро низ таърихи беш аз ҳазорсолаи кишвардории тоҷикон ба исбот мерасонад. Дар ин радиф нигаронии Пешвои миллат аз он буд, ки солиёни ахир тавассути тарғиботи шабакаҳои иҷтимоӣ тақлиди бегонапарастии мардону занон дар тарзи пӯшидани либос зиёд шудааст. Нигаронии Сарвари давлат аз он буд, ки «як гурӯҳи маҳдуди занону духтарон диндориро на дар ботин, балки дар зоҳир тасаввур карда, бо пӯшидани либосҳои сиёҳу торик арзишҳои фарҳанги миллии моро поймол ва фазои маънавии ҷомеаро тира сохта истодаанд».
Воқеан, он сарулибосе, ки миёни бонувони кишвар дар баъзе маҳалҳои Тоҷикистон, хусусан дар деҳоти мамлакат ва гоҳо дар шаҳрҳо муд шудааст, ягон асолати миллӣ надоранд, хосатан вақте ки занони муҳтарам ранги сиёҳу торикро мавриди интихоби либос қарор медиҳанд. Ранги сиёҳ ва ҳамон тавре, ки дар бисёре аз кишварҳои араб бонувон либоси хешро бо ҳамин ранг мепӯшанд, бо фарҳанги миллии мо қаробате надорад. Тариқи ҳиҷоби баъзе занҳо низ на ба он гунаест, ки диёнат тақозо дорад. Ин ҳама аз тақлиди кӯр - кӯрона ва нобасомони бонувон аст, ки реша дар ҷаҳолату нодонӣ ва ноогоҳӣ аз фарҳанги миллӣ дорад.
Риояи эътидол дар ҳар амал лозим аст. Пӯшидани либоси ниҳоят дарозу рангаш сиёҳи бонувон, воқеан, хоси фарҳанги мо, тоҷикон, нест. Ҳатто дар маъракаҳои азову мотам аз қадимулайём дар тинати  фарҳанги мо буд, ки занон сарулибоси рангаш кабуд ба бар мекарданд, яъне ранги кабуд ҳамчун нишона аз азодорӣ фаҳму дарк мешуд. Сиёҳпӯшӣ ба ҳеҷ ваҷҳ ба фарҳанги тоҷикӣ хос набуд ва нест. Ҳатто аз лиҳози ҷуғрофӣ низ ранги сиёҳи либос мутобиқи обу ҳавои Тоҷикистон нест.
Мувофиқи маълумоти сарчашмаҳои илмии этнографӣ, халқи мо аз қадим либосҳои зебои занона дошт ва ҳеҷ гоҳ сиёҳпӯшӣ намекард. Дар суннати анъанавии тоҷикон низ сиёҳпӯшӣ маъмул набуд. Аммо баъзе занону духтарони тоҷик сиёҳпӯшӣ карда, таърих ва моҳияти ин тарзи либоспӯширо намедонанд ва ҳатто донистан намехоҳанд. Агар иддае ба хотири тақлид ба ин тарзи либоспӯшӣ завқ пайдо карда бошанд, баъзеҳо бо мақсади таблиғи ақидаҳои таҳмилӣ ин либосро миёни занону духтарони мо паҳн намуда, мехоҳанд вокуниши шадиди қисмати дигари мардумро ба вуҷуд оранд.
Дар фарҳангу таомули аҷдодии тоҷикон асосан ду ранг – сафеду сабз ҷойгоҳи хоса дошт ва мардону занон ҳангоми либоспӯшӣ аз ин ду ранг истифода мекарданд. Ҳусайн Воизи Кошифӣ, муфассири Қуръон ва донишманди маъруф, дар асари безаволи худ «Футувватномаи султонӣ» моҳияти ин рангҳоро чунин шарҳ додааст: «Ранги сафед ранги рӯз аст ва аз он ҷамоатест, ки дилашон равшан ва синаашон аз кудурратҳо соф бошад. Ранги сафед, яъне ранги субҳи содиқ ва равшанибахш. Ранги сабз - ранги сабза ва об, олиҳимматӣ ва зиндадилӣ, монанди об ҳаётбахшу дилпазир».
Хуб, ҷиҳати шаръиаш баён шуд, ҷиҳатҳои дигараш пайванд дорад ба тарбия, ахлоқ ва диди инсон ба зебоӣ ва ғайра. Ҳамин тавр, бегонапарастиву тақлид хилофи ҳама гуна тамаддуну маънавият буда, дар ягон давру замоне намояндаи ин ё он миллатро муҳтарам накардааст. Баръакс, пос доштани ҳар як унсури фарҳанги миллӣ на фақат асосҳои маданияти миллиро устувор мекунад, балки барои ба наслҳои баъдина интиқол додани онҳо кумак мерасонад, ки ин хоси инсонҳои соҳибмаърифат аст.
Додоҷон РӮЗИЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 31.07.2017    №: 160    Мутолиа карданд: 446

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед