logo

фарҳанг

ШИНОСНОМАИ МИЛЛАТ

Забони тоҷикӣ аз бузургтарин ва қадимтарин забонҳо маҳсуб мешавад. Бо салосату нафосаташ он пайвандгари асрҳо ва наслҳост. Ин забон тоҷикро ба сарзамини мурод расондааст. Эҳтироми забон эҳтироми модари гаҳворабон, эҳтироми Ватан ва хасу хори он мебошад. Бешак, мо – тоҷикон аз он  меболем, ки чунин забони волою шево дорем ва ин забони шеъру суруд маҳсуб мешавад.
Дар эҳёву инкишофи ин забони ноб хизматҳои абармардони миллат Садриддин Айнӣ ва Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қобили эътирофу қабули ҳамагон аст. Устод Айнӣ дар баробари бо забони софи адабии тоҷик сухан гуфтану асар эҷод кардан, боз ҳифзу истифодаи лаҳҷаҳои маҳаллии забони тоҷикиро таъкид медорад. Яке аз асарҳои машҳури устод «Луғати нимтафсилии забони тоҷикӣ» ба шумор рафта, нависанда дар ҷамъовариву таълифи он чандин сол заҳмат кашидааст. Доир ба луғати мазкур менависад: «Ман вақте ба тартиб додани «Луғати нимтафсилии забони адабии  тоҷикӣ» даромадам, аз ҳама пештар, эҳтиёҷи оммаи  босаводшудаи Тоҷикистон ва ҷавонони таҳсили ибтидоӣ, миёна, олидидаистодаи тоҷикро  ба назар гирифтам. Имрӯз забони адабии тоҷик он забон нест, ки пеш аз Револютсияи Кабири Октябр котибони қозӣ ва ҳокимон ба ҷамъ кардани нусхаи панҷоҳ иншои гуногуншакли якрангмазмун вайро дар бар мегирифтанд, имрӯз забони адабии тоҷик он забон нест, ки муллоҳои мадраса ба воситаи  дар тоқчаи ҳуҷра гузоштани  «Ғиёс-ул-луғот»  ва «Мунтахаб-ул-луғот», «Забони илмидон»  мешуданд ва инчунин, забони адабии  тоҷик он забон нест, ки пеш аз Револютсияи Сотсиалистӣ шоиртарошон, ё ин ки шоиршавандагон ба эҷод кардани панҷ-шаш ғазал ва навиштани се-чор мувашшаҳ устодони забон мегардиданд».
Корҳои илмие, ки то имрӯз аз ҷониби пажӯҳандагон ба фарҷом расидаанд, бо такя ба корҳои тадқиқотии устод Айнӣ сурат гирифтаанд.  Ӯ оид ба меъёрҳои забони тоҷикӣ бевосита ба шоирону нависандагони давр маслиҳатҳо медод ва ё ба воситаи мактубҳои кушода муроҷиат менамуд. Аз ҷумла, дар яке аз мактубҳои кушодааш ба Пӯлод Толис чунин омадааст: “Ман ҳикояи шуморо, ки дар шумораи 10 ҳаминсолаи  журнали «Шарқи Сурх»  бо унвони «Студентшавандаҳо» чоп шудааст, хондам. Ҳикоя ҳам аз ҷиҳати ҳикоябандӣ, тасвири табиат,  тасвири зиндагонии  имрӯза ва аз ҷиҳати таҳрири муаллиф хело хуб ва дилчасп баромадааст. Аммо бо ҳамаи ин ҷиҳатҳои нек, як камбудии ҷиддӣ дорад, ки зарари ин камбудӣ танҳо ба муаллиф оид набуда, балки ба забони адабии тоҷик халали ҷиддӣ мерасонад». 
Устод тавонист бо повесту романҳои «Одина», «Дохунда», «Ятим», «Ғуломон», «Ёддоштҳо», «Марги судхӯр» тоҷиконро ба ҷаҳониён муаррифӣ намояд.  Ӯ сарояндаи қисмати халқи тоҷик, шоҳсутуни маънавиёти дирӯз, имрӯз ва фардои ин миллати абарқудрат аст. 
Дар роҳи расидан ба чунин рӯз, яъне истиқлолияти  комилу озодии баён ва мақоми давлатӣ касб кардани забони модариамон, махсусан  хизматҳои Пешвои миллат зиёд мебошад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хотири рушди минбаъдаи забони тоҷикӣ ба сифати забони давлатии расмӣ, инчунин, бо мақсади татбиқи талаботи асосии қонуни забон ниҳоди махсус таъсис дод.  Имрӯз забони давлатӣ ба таври  васеъ истифода шуда, тамоми ҳуҷҷатгузорӣ бо он сурат мегирад. Таҷлили Рӯзи забони давлатӣ ин арҷ гузоштан ба забону таъриху фарҳанги  миллати бостониамон  мебошад. Ин сана чун иди умумимиллӣ ва рамзи худшиносиву худогоҳӣ дар бақодории забони ноби модариамон - тоҷикӣ нақши созандаю  поянда мегузорад. Барномаҳои давлатии такмил ва омӯзиши забони давлатӣ рӯи кор омадааст ва бо заҳматҳои Сарвари давлат  Эмомалӣ Раҳмон  забони мо уқёнусҳоро убур намуда, дар минбари баланди Созмони Милали Муттаҳид садо медиҳад, ки ин боиси ифтихори мост. Барномаҳо, маърӯзаҳои Пешвои миллат оид ба тоза нигоҳ доштани забони модарӣ, расидан ба қадри фасоҳату балоғати он, эҳтиёт кардани он, ҳамчун дастур ба миллати тоҷик хизмат намуда истодааст. Забон як рукни давлатдории мо - тоҷикон мебошад.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар васфи забон суханҳои зиёди пурҳикмат гуфтааст ва яке аз эҳёгарони  забон дар замони Истиқлолияти давлатӣ маҳсуб меёбад. Аз ҷумла, барҳақ ва ба маврид фармудааст: «Забон барҷастатарин  ва гӯётарин поя, шиноснома ва нишони бақои ҳар як халқу миллат аст». Мо - тоҷикон аз он ифтихор мекунем, ки чунин Пешвои бохирад дорем, ки Тоҷикистонро ба ваҳдату ягонагӣ расондааст ва насли имрӯза аз меваҳои истиқлолият ком ширин менамояд.
Муҳаммадносири НАСРУЛЛО,
ноҳияи Айнӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.08.2017    №: 161    Мутолиа карданд: 726

14.11.2019


Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо намояндагони «Moody’s Investors Service»

Оид ба имконоти рушди кӯдакон форуми байналмилалӣ доир мешавад

Тақвияти робитаҳои иқтисодию тиҷоратӣ бо музофоти Ҳубэй

Таэквондо. 22 медали варзишгарони тоҷик аз Бухоро

"Тулӯи ҳақиқат" дар Рӯзи Президент

Шумораи сайёҳон дар Россия беш аз 20 дарсад афзудааст

Ашқобод мизбони нишасти зиддитеррористии ниҳодҳои дипломатии кишварҳои ҳамсуд

Сарвазири Ҳиндустон вохӯрияш бо Путинро олиҷаноб номид

Сесад ҷангии «Давлати исломӣ» дар Афғонистон таслим шуд

Коломойский ба Украина рӯ ҷониби Россия оварданро пешниҳод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

13.11.2019


Дар Осетия пайкараи Абулқосим Фирдавсӣ гузошта шуд

Назарбоев: "Зеленский ба мулоқот бо Путин дар Қазоқистон ризоият дод"

Дания аз бозгашти террористони «худӣ» ба кишвар шод нест

Ҷаҳон дар як сатр

“Бункер” ба Фаронса меравад

12.11.2019


Ифтитоҳи маҷмааи тиҷоратии «Масири олӣ»

Таҳкими ҳамкориҳои байнипарлумонӣ матраҳ гардид

Баррасии масоили рушди қонунгузорӣ оид ба моликияти зеҳнӣ

САЙЁҲӢ. Баргузории Форуми II илмии донишҷӯёни муассисаҳои олии таълимӣ

Ҷаҳон дар як сатр

Теъдоди қурбониёни тӯфони «Булбул» дар Бангладеш ба 26 нафар расид

Туркия ба истирдоди ҷангиёни «Давлати исломӣ» шурӯъ намуд

Нигаронии Лигаи кишварҳои араб аз идомаёбии зӯроварӣ дар Ироқ

Ҳиндустон дар 10 - 15 сол ММД - ро 4 маротиба боло бурданист

11.11.2019


Фаронса ба «ТАЛКО» таҷҳизот ва ба «Сомон Эйр» панҷ чархбол таҳвил медиҳад

Таъкиди Путин аз зарурати арҷгузории арзишҳои оилаи серфарзанд

Сарвазири Афғонистон: "Натиҷа бояд ба раъйдиҳии воқеии халқи мо асос ёфта бошад"

Чин ба шарти бастани созишномаи тиҷоратӣ бо ИМА ба мувофиқа расид

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медалҳои биринҷии гӯштигирони тоҷик

08.11.2019


Давлаталӣ Саид бо Мансур бинни Зойид оли Наҳён вохӯрд

Баргузории конференсия оид ба саҳми диаспораҳо дар рушди кишвар

Масоили ҳамкории фарҳангӣ матраҳ шуданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед