logo

иҷтимоиёт

ҶАНГАЛ МОЯИ РУШДИ ИҚТИСОДӢ, БИОЛОГӢ ВА ҒИЗОӢ ДАР ДЕҲОТ

Баланд бардоштани самаранокии майдонҳои  ҷангал дар кӯҳистони Тоҷикисон, бо назардошти нигоҳ доштан ва афзун намудани ҳосили он, барои самаранокии экологӣ хеле муҳим аст. Алъон ин масъала барои беҳсозии шароити зиндагии сокинони кӯҳистон хеле мубрам мебошад. Рушди ҷангалпарвариро аз ҳисоби афзунсозии маҳсулоти ҷангал таъмин намудан имконпазир аст. Айни замон вазъи ҷангалзори мо чандон қаноатбахш нест ва рушди бевоситаи деҳот аз ҳисоби маҳсулоти ҷангал эҳсос намешавад.
Роҳи дурусти рушди ҷангалпарварӣ ҷалби ҷомеаҳои маҳал ба барқароркунии ҷангал ва бунёди шабакаи истифодаи устувори захираҳои табиӣ дар қаламрави экосистемаҳои ҷангал аст. Ҷангалзор арзишҳои иқтисодӣ, биологӣ ва ғизоӣ дорад, ки дар ҳамбастагӣ омили рушд маҳсуб меёбанд.
Олами биологии ҷангал аз ҳайвонот ва наботот (писта, бодом, чормағз, буттамева, занбурӯғ, равғангиёҳ, гиёҳҳои доруворӣ, торф,  чӯб, асал ва ғайра) иборат аст. Хусусан  рустаниҳои мевагии бисёрсола дар ҳаёти ҳаррӯзаи аҳолӣ ва иқтисодиёти деҳот нақши муҳим доранд. Ҷамъоварии меваҷот  ва барои истеъмол дар фасли зимистон хушккунии он  сабади ғизоии мардуми кӯҳистонро ғанӣ месозад. Мева сарчашмаи муҳими витаминҳост ва арзиши  тиббии ғизоро  боло мебарад. Ин меваҳоро аз ҳисоби бунёди корхонаҳои хурди саноатӣ коркард намуда, фоида ба даст  овардан ба куллӣ имконпазир аст, бавижа аз истеҳсоли шарбат, мураббо, нӯшобаҳои давоӣ. Ба ғайр аз ин, дар ин минтақаҳо барои тайёр намудани маҳсулоти фарматсевтӣ дар асоси маводи алафии доруӣ  саноати дорусозиро метавон асос гузошт. Тавлидгарону харидорони ин маҳсулот соҳибкорони маҳаллӣ ва ширкатҳои хориҷӣ буда метавонанд. Ин дар ҳолест, ки истеҳсоли доруворӣ  (фитотерапия) аз маҳсулоти ҷангал дар Осиёи Марказӣ, хусусан дар байни тоҷикон, решаҳои амиқи таърихӣ дорад.
Дар ҷангал занбӯриасалпарварӣ бештар рушд мекунад. Дар бисёре аз манотиқи ҷангали ҷаҳон ҷамъоварии асал қисми таркибии ҳаёти ҳаррӯзаи корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳост.
Нигоҳдории гуногунии олами ҳайвоноти ваҳшӣ дар ҳудуди ҷангал баробари гуногунии биологӣ барои генофонди табиии мамлакат арзишманд аст. Аз ин рӯ, дар самти рушди хоҷагии ҷангал, бо назардошти арзиши баланди тиҷоратии бисёре аз ҳайвоноти ваҳшии Тоҷикистон, муҳим он аст, ки ҳифзи олами ҳайвоноти ваҳшӣ пешбинӣ шуда бошад. Баъзе аз ин намудҳо (ба монанди гӯсфанди Марко Поло, оҳуи бухороӣ) дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Дар ҷангал шикор ва моҳидориро рушд дода, сайёҳонро ба ин намудҳои маъруфи сайёҳӣ ҷалб кардан бартарӣ дорад. Корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳо аз ҳисоби ниҳолпарварӣ низ фоидаи калони иқтисодӣ гирифта метавонанд.
Барои татбиқи ин чанд пешниҳод шароит дар  кишвари офтобию кӯҳии мо худодод аст. Танҳо масъулон бояд роҳҳои ҳар чи бештари рушди хоҷагиҳои ҷангалро ҷуста пайдо намоянд, то самари фаъолияташонро ақаллан дар гӯшае мардум эҳсос кунад!
Фаррух AБДУЛВОСИЕВ, корманди Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.08.2017    №: 169    Мутолиа карданд: 359

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед