logo

иҷтимоиёт

ТААССУБУ ХУРОФОТ АЗ ОНҲО ДУРӢ БОЯД ҶУСТ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ бахшида ба 10 - солагии қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» таъкид ба он доштанд, ки аз дастовардҳои илму технологияҳои замонавӣ ва фарҳанги пешрафта истифода барем, барои васеъ кардани ҷаҳонбинии худ саъю кӯшиш намуда, дар пайи тақлиди унсурҳое, ки кишварро ба асрҳои миёна мебаранд, талоши беҳуда накунем.

Мутаассифона, то имрӯз дар аксари шаҳру навоҳии мамлакат амалҳои ноҷоизу носавоб, ки марбут ба хурофоту таассуб ва тақлидҳои беҳудаанд, ба назар мерасанд. Чанде қабл гузорам ба масҷиди Мавлоно Яъқуби Чархӣ афтод. Ободиву зебоии масҷид ҳар бинандаро хушнуд месозад. Вале дар ду тарафи роҳ талбандаҳо даст ба ҷониби зиёраткунандагон дароз карда, садақа мепурсиданд. Дар муқобили масҷид бозорчаи хурдакаке ташкил кардаанд, ки чанд нафаре дар қатори ҳар гуна китоб чизу чораи худро ба фурӯш гузоштаанд. Зиёраткунандагон асосан занону духтарон буданд. Баъзе аз онҳо баробари ворид шудан дарвозаро мебӯсиданд ва ё онро ламс карда, ба дидагонашон мемолиданд.
Чаро мо ин қадар содаву гумроҳу нодонем? Чаро касе ин амали носавобу бидъати онҳоро манъ намекунад? Наход вазифаи ходимони масҷид дар ҷамъ кардани садақаву қироати дуо ва додани оби дам бошаду халос?! Ин гуна ҳолат дар мисоли масҷиди Мавлоно Яъқуби Чархӣ қариб  дар аксари мазорҳои кишвар ба назар мерасад.  Бо дидани чунин манзараҳо ҳамон байти   Хоҷа Ҳофиз ба ёдам омад:
Ҳофизо, май хӯру риндӣ куну
хуш бош, вале,
Доми тазвир макун чун
дагарон Қуръонро.
Ростӣ, баъзе аз мардуми мо ончунон ба таассубу  хурофот ва урфу одатҳои беҳуда пойбанд шудаанд, ки онҳо аслан ба дини мубини ислом иртиботе надоранд. Бӯсидани хоки мазореву тавоф кардани он ва ё дар назди қабр ё мазоре  қурбонӣ кардан чӣ маъно дорад?  Пеш аз ҳама, мо бояд бидонем, ки таассуб чист ва хурофот аз куҷо сарчашма мегирад? Таассуб дар фарҳанги форсии «Амид» ба маънии ҷонибдорӣ кардан, ҳамчунин, дар «Фарҳанги забони тоҷикӣ» тарафдории кӯр - кӯрона, мутаассибӣ ва хурофотпарастӣ низ омадааст.
Назар ба андешаи Ҷамолиддин Хомӯшӣ, сармутахассиси раёсати фатвои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон, маънои таассуб қабул накардани ҳақ ҳангоми зоҳир шудани далели ҳақ буда,  он дорои анвои гуногун, аз ҷумла нажодӣ, миллӣ, маҳаллӣ, қавмӣ, лисонӣ, динӣ, мазҳабӣ  ва ғайра мебошад. Таассуб дар раъйро чунин тавсиф кардаанд: таассуб назареро бидуни интихоб кардани вақти кофӣ барои таҳқиқи он ва бидуни эътибори он ки  он назар мунсифона мебошад ё не  ихтиёр кардан аст. Раъйи интихобшуда мусбат аст ё манфӣ, вале аз он бидуни эътибори далелҳои дастрасбуда тақлид карда мешавад. Масдару маншаи чунин таассубҳо қалби инсонҳост, майлу рағбати манфиатҳо, кибру ғурур, таъсири муҳиту забон, мафтун шудан ба илму раъйи худ мебошад. Таассуб худ як мусибатест, ки баъзан бузургонро ба тасарруф ва фикру назари хато расондааст ва таъсири он хатоҳо то замони мо расидааст.
Ба гуфтаи Ҷамолиддин Хомӯшӣ, дигар навъи эътиқод, ки дар қалби инсонҳо пайдо мешавад ва онҳоро аз роҳи мустақим мунҳариф месозад, ин хурофот аст. Калимаи хурофот, чуноне ки дар «Ғиёс - ул - луғот» оварда шудааст, аз Хурофа ном як марди араб гирифта шудааст. Ӯ гӯё ба париён ошиқ шуда буд ва суханҳое мегуфт, ки мардум ба онҳо бовар намекард. Аз ин рӯ, минбаъд ҳар касе сухани беҳуда ва бемаъно мегуфт, ӯро ба ҳамон нисбат дода, мегуфтанд, ки хурофот мегӯяд. Хурофот батадриҷ дар байни мардуми мо низ паҳн шуд. Он ба оятҳои Қуръон, аҳодиси набавӣ ва ба иҷтиҳоди муҷтаҳидони мазоҳиб, хусусан аҳли суннат мутобиқат ва мувофиқат надорад. Яке аз шаклҳои хурофот ин сеҳру ҷодугарист, ки зуҳуроти  он дар байни мардуми мо дида мешавад. Қонунгузорӣ нисбат ба онҳое, ки ба ин амал даст мезананд, муҷозот таъйин кардааст. Бо вуҷуди  ин, иддае ба фолбинию ҷодугарӣ машғуланд ва мардумро ба доми фиреб мекашанд. Ҳол он ки ягон фолбин ва ё соҳир ба дарди касе намехӯрад.
Абдулвоҳид Ҳомидов, мутахассиси раёсати мазкур, дар иртибот ба ин мавзӯъ зикр сохт, ки ба ҳеҷ ваҷҳ бӯсидани мазору санг, панҷараву дарахт ва бастани латтаву ришта ба онҳо раво нест.  Ҳоҷиёни муҳтарам хуб огоҳӣ доранд, ки ҳангоми зиёрати мақбараи Паёмбар Муҳаммад (с) дар Мадина баъзеҳо мехостанд панҷараро бибӯсанд, вале посбонҳо «ҳаром - ҳаром» гӯён онҳоро аз ин роҳ мегардонданд ва ҳатто он касонеро, ки гӯш намекарданд, ба китфу тахтапушташон бо калтакчаҳои резинӣ мезаданд. Ҳамин ҳақиқат моро водор месозад, ки аз таассубу хурофотпарастӣ ва урфу одатҳои носавобу зиёдатӣ, ки иҷрои онҳо ҳеҷ зарурияте надорад ва баръакс моро ба куфру бидъат ва ширк мебарад, даст кашем.                   
С. МУНАВВАР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.08.2017    №: 171    Мутолиа карданд: 446

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед