logo

иҷтимоиёт

ТААССУБУ ХУРОФОТ АЗ ОНҲО ДУРӢ БОЯД ҶУСТ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ бахшида ба 10 - солагии қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» таъкид ба он доштанд, ки аз дастовардҳои илму технологияҳои замонавӣ ва фарҳанги пешрафта истифода барем, барои васеъ кардани ҷаҳонбинии худ саъю кӯшиш намуда, дар пайи тақлиди унсурҳое, ки кишварро ба асрҳои миёна мебаранд, талоши беҳуда накунем.

Мутаассифона, то имрӯз дар аксари шаҳру навоҳии мамлакат амалҳои ноҷоизу носавоб, ки марбут ба хурофоту таассуб ва тақлидҳои беҳудаанд, ба назар мерасанд. Чанде қабл гузорам ба масҷиди Мавлоно Яъқуби Чархӣ афтод. Ободиву зебоии масҷид ҳар бинандаро хушнуд месозад. Вале дар ду тарафи роҳ талбандаҳо даст ба ҷониби зиёраткунандагон дароз карда, садақа мепурсиданд. Дар муқобили масҷид бозорчаи хурдакаке ташкил кардаанд, ки чанд нафаре дар қатори ҳар гуна китоб чизу чораи худро ба фурӯш гузоштаанд. Зиёраткунандагон асосан занону духтарон буданд. Баъзе аз онҳо баробари ворид шудан дарвозаро мебӯсиданд ва ё онро ламс карда, ба дидагонашон мемолиданд.
Чаро мо ин қадар содаву гумроҳу нодонем? Чаро касе ин амали носавобу бидъати онҳоро манъ намекунад? Наход вазифаи ходимони масҷид дар ҷамъ кардани садақаву қироати дуо ва додани оби дам бошаду халос?! Ин гуна ҳолат дар мисоли масҷиди Мавлоно Яъқуби Чархӣ қариб  дар аксари мазорҳои кишвар ба назар мерасад.  Бо дидани чунин манзараҳо ҳамон байти   Хоҷа Ҳофиз ба ёдам омад:
Ҳофизо, май хӯру риндӣ куну
хуш бош, вале,
Доми тазвир макун чун
дагарон Қуръонро.
Ростӣ, баъзе аз мардуми мо ончунон ба таассубу  хурофот ва урфу одатҳои беҳуда пойбанд шудаанд, ки онҳо аслан ба дини мубини ислом иртиботе надоранд. Бӯсидани хоки мазореву тавоф кардани он ва ё дар назди қабр ё мазоре  қурбонӣ кардан чӣ маъно дорад?  Пеш аз ҳама, мо бояд бидонем, ки таассуб чист ва хурофот аз куҷо сарчашма мегирад? Таассуб дар фарҳанги форсии «Амид» ба маънии ҷонибдорӣ кардан, ҳамчунин, дар «Фарҳанги забони тоҷикӣ» тарафдории кӯр - кӯрона, мутаассибӣ ва хурофотпарастӣ низ омадааст.
Назар ба андешаи Ҷамолиддин Хомӯшӣ, сармутахассиси раёсати фатвои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон, маънои таассуб қабул накардани ҳақ ҳангоми зоҳир шудани далели ҳақ буда,  он дорои анвои гуногун, аз ҷумла нажодӣ, миллӣ, маҳаллӣ, қавмӣ, лисонӣ, динӣ, мазҳабӣ  ва ғайра мебошад. Таассуб дар раъйро чунин тавсиф кардаанд: таассуб назареро бидуни интихоб кардани вақти кофӣ барои таҳқиқи он ва бидуни эътибори он ки  он назар мунсифона мебошад ё не  ихтиёр кардан аст. Раъйи интихобшуда мусбат аст ё манфӣ, вале аз он бидуни эътибори далелҳои дастрасбуда тақлид карда мешавад. Масдару маншаи чунин таассубҳо қалби инсонҳост, майлу рағбати манфиатҳо, кибру ғурур, таъсири муҳиту забон, мафтун шудан ба илму раъйи худ мебошад. Таассуб худ як мусибатест, ки баъзан бузургонро ба тасарруф ва фикру назари хато расондааст ва таъсири он хатоҳо то замони мо расидааст.
Ба гуфтаи Ҷамолиддин Хомӯшӣ, дигар навъи эътиқод, ки дар қалби инсонҳо пайдо мешавад ва онҳоро аз роҳи мустақим мунҳариф месозад, ин хурофот аст. Калимаи хурофот, чуноне ки дар «Ғиёс - ул - луғот» оварда шудааст, аз Хурофа ном як марди араб гирифта шудааст. Ӯ гӯё ба париён ошиқ шуда буд ва суханҳое мегуфт, ки мардум ба онҳо бовар намекард. Аз ин рӯ, минбаъд ҳар касе сухани беҳуда ва бемаъно мегуфт, ӯро ба ҳамон нисбат дода, мегуфтанд, ки хурофот мегӯяд. Хурофот батадриҷ дар байни мардуми мо низ паҳн шуд. Он ба оятҳои Қуръон, аҳодиси набавӣ ва ба иҷтиҳоди муҷтаҳидони мазоҳиб, хусусан аҳли суннат мутобиқат ва мувофиқат надорад. Яке аз шаклҳои хурофот ин сеҳру ҷодугарист, ки зуҳуроти  он дар байни мардуми мо дида мешавад. Қонунгузорӣ нисбат ба онҳое, ки ба ин амал даст мезананд, муҷозот таъйин кардааст. Бо вуҷуди  ин, иддае ба фолбинию ҷодугарӣ машғуланд ва мардумро ба доми фиреб мекашанд. Ҳол он ки ягон фолбин ва ё соҳир ба дарди касе намехӯрад.
Абдулвоҳид Ҳомидов, мутахассиси раёсати мазкур, дар иртибот ба ин мавзӯъ зикр сохт, ки ба ҳеҷ ваҷҳ бӯсидани мазору санг, панҷараву дарахт ва бастани латтаву ришта ба онҳо раво нест.  Ҳоҷиёни муҳтарам хуб огоҳӣ доранд, ки ҳангоми зиёрати мақбараи Паёмбар Муҳаммад (с) дар Мадина баъзеҳо мехостанд панҷараро бибӯсанд, вале посбонҳо «ҳаром - ҳаром» гӯён онҳоро аз ин роҳ мегардонданд ва ҳатто он касонеро, ки гӯш намекарданд, ба китфу тахтапушташон бо калтакчаҳои резинӣ мезаданд. Ҳамин ҳақиқат моро водор месозад, ки аз таассубу хурофотпарастӣ ва урфу одатҳои носавобу зиёдатӣ, ки иҷрои онҳо ҳеҷ зарурияте надорад ва баръакс моро ба куфру бидъат ва ширк мебарад, даст кашем.                   
С. МУНАВВАР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.08.2017    №: 171    Мутолиа карданд: 621

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед