logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ. ПАЖӮҲИШҲОИ МУҲИМ ҲАНӮЗ ДАР ПЕШАНД!

Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз марказҳои муҳими бостоншиносии минтақаи Осиёи Миёна ба шумор  меравад. Ба ин, аз як ҷониб миқдори зиёди ёдгориҳои таърихии кишварамон мусоидат намуда бошад, аз ҷониби дигар базаи мукаммали моддию техникии пажӯҳишгоҳи мазкур ва савияи баланди тахассусии бостоншиносони ҷумҳурӣ замина гузоштааст. Аз ин ҷост, ки тӯли солҳои охир дар ҷумҳурӣ ҳафриёти муштараки олимони  тоҷик бо ҳамтоёни хориҷиашон зиёд гардида истодааст.
- Бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва мустақилияти бадастомада мо бо бисёр давлатҳо созишномаҳои ҳамкорӣ ба имзо расондем, - мегӯяд Нуриддин Сайфуллоев, мудири шуъбаи бостоншиносии пажӯҳишгоҳи мазкур. - Дар асоси ин созишномаҳо ҳамроҳи олимони Институти шарқшиносии Академияи илмҳои Русия (АИР), Эрмитажи давлатӣ (Санкт - Петербург) ва Институти таърихи фарҳанги АИР, инчунин бо бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Чин ҳафриёти муштарак мегузаронем. Аспирантону кормандони пажӯҳишгоҳ дар ин кишварҳо дониш ва маҳорати касбии худро такмил дода, дар бахшҳои гуногун фаъолияти пурсамари илмӣ мебаранд.
Имсол бо ҳамроҳии бостоншиносони олмонӣ дар деҳаи Хушдилони ноҳияи Данғара ҳафриёт гузарондем. Аз бозёфтҳо маълум гардид, ки ба давраи Юнону Бохтари қадим рост меоянд.
Ҳафриёти муштараки дигар дар деҳаи Сари Ҷари ноҳияи Ховалинг сурат гирифт. Нигораҳои дарёфтшуда ба давраи аввали асри оҳан тааллуқ доранд. Масоҳати он 4 гектарро дар бар гирифта, аз қисмҳои истиқоматӣ, хоҷагӣ - истеҳсолӣ, мудофиавӣ ва гӯристон иборат аст. Дар он боқимондаҳои хумдон, деворҳои похсагини биноҳое, ки кунҷҳояшон дар таҳкурсӣ бо сангҳои калон мустаҳкам гардидаанд ва платформаҳои аз хиштҳои хом сохташуда ошкор гардиданд. Дар байни бозёфтҳо маҳсулоти сафолин (хумҳо, кӯзаҳо, мевадонҳои биринҷӣ, миқдори зиёди маҳсулоти аз санг сохташуда - дасттозҳо, хованҳо, теғасангҳо, кордҳо, зерпояи дарҳо) мавҷуданд. Зарфҳои сафолини ёфтшуда аз осори давраи анҷомёбандаи фарҳанги саппалии зироаткорӣ, моҳигирӣ ва бофандагӣ шаҳодат медиҳанд.
Натиҷаҳои ҳафриёти ёдгории Сари Ҷар барои омӯзиши бостоншиносии  минбаъдаи он имкони хуб фароҳам меорад. Зеро он яке аз деҳшаҳрҳои камшумори асри биринҷии дар тамоми минтақа кашфшуда мебошад. Омӯзиши он барои боз намудани саҳифаҳои нави таърихи халқи тоҷик дар ҳазораи  II – и пеш аз мелод имкони хубе фароҳам меорад. Як қисми бозёфтҳо дар осорхонаи ноҳияи Ховалинг ва қисми дигарашон дар Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон ба намоиш гузошта шуданд.
Пажӯҳишгоҳ, ҳамчунин,  харитаҳои бостоншиносии кишварро омода намуда истодааст. Дар асоси маводи зиёди бостоншиносӣ, ки тӯли 50 соли охир ҷамъоварӣ шудаанд, харитаҳои бостоншиносии Помири Шарқиву Ғарбӣ ва Ҳисор омода ва нашр шуданд. Харитаи ноҳияҳои Данғара, Восеъ ва Ёвон дар дасти чоп аст. Мувофиқи нақшаи кории шуъбаи бостоншиносӣ имсол омодасозии харитаи ноҳияҳои Фархор, Темурмалик, Муъминобод ва Ҷалолиддини Балхӣ дар назар аст.
Аз ҷониби бостоншиносони кишвар кашфи дайри буддоӣ дар ҷануби Тоҷикистон – Аҷинатеппа яке аз бозёфтҳои бузурги илмӣ гардид. Муҷассамаи нодири «Буддо дар нирвана» таваҷҷуҳи ҷомеаи илмии ҷаҳониро ба худ ҷалб намуд. Он имкон фароҳам овард, ки  марҳилаҳои алоҳидаи таърихи халқҳои маскуни ин сарзамин ва равобити онҳо бо тамаддунҳои ҳамсоя бештар таҳқиқ карда шавад. Тоҷикистонро олимони хориҷӣ саразми ёдгориҳои бостонӣ мегӯянд. Новобаста аз  корҳои зиёди дар самти омӯзиш ва ҳифзи онҳо амалигардида бештари ёдгориҳои  таърихии кишварамон ҳанӯз пурра ва ҳамаҷониба омӯхта нашудаанд. Пас, корҳои муҳим ва зиёде дар пеш аст. 
Ш. ҚУРБОН,
Н. РАҲМОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.08.2017    №: 176    Мутолиа карданд: 450

14.02.2020


ҲИСОР. ТАТБИҚИ ҲАДАФИ ЧОРУМИ СТРАТЕГӢ ДАР МАДДИ АВВАЛ

РОҒУН. БЕШТАРИ ҚОНУНШИКАНИҲО ВОБАСТА БА ИСТИФОДАИ ЗАМИН АСТ

АХД. ҶАЛБИ ЗАНОН БА ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ ҲАНӮЗ ҚОНЕЪКУНАНДА НЕСТ!

ИМА УМЕДВОРИ «МУЗОКИРОТИ ҶИДДӢ» БО РОССИЯ ВА ЧИН ОИД БА СИЛОҲИ ЯДРОӢ МЕБОШАД

ҲУКУМАТДОРОНИ ЧИН КОРХОНАҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДАРО ДАСТГИРӢ МЕКУНАНД

ТЕЪДОДИ МУШТАРИЁНИ WHATSAPP БА ДУ МИЛЛИАРД РАСИД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

13.02.2020


ДУШАНБЕ. 62 КОРХОНАИ САНОАТӢ ТАЪСИС ЁФТ

ШСХК "БАРҚИ ТОҶИК". СОҲА РӮ БА БЕҲБУДӢ МЕОРАД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

480 НОМ БА ФЕҲРИСТИ НОМҲОИ МИЛЛӢ ВОРИД МЕШАВАД

87 КОРМАНДИ ГУМРУК АЗ АТТЕСТАТСИЯ НАГУЗАШТ

ДОНИШКАДАИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ. ТАЪСИСИ ИХТИСОСҲОИ НАВ ТАҚОЗОИ ЗАМОН

БЕШ АЗ 50 ШАҲРВАНДИ ТОҶИКИСТОН АЗ УХАН БА ДУШАНБЕ ОВАРДА ШУД

ДАР ЧИН МОҲИ АПРЕЛ БАР КОРОНОВИРУС ҒОЛИБ ОМАДАНИАНД

ТӮЛИ ЯК МОҲ ДАР АФҒОНИСТОН 200 ТОННА МАВОДИ НАШЪАДОР МУСОДИРА ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

12.02.2020


ҶОМИ КФО. РАҚИБИ "ХУҶАНД" КАДОМ ДАСТА АСТ?

ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ САНОАТӢ 13, 6 ДАРСАД АФЗУД

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. ОЛИМОН 28 ПАТЕНТ ВА 5 ШАҲОДАТНОМА БА ДАСТ ОВАРДАНД

ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ САНОАТӢ БА 1 МИЛЛИАРДУ 640 МИЛЛИОН СОМОНӢ РАСИД

ВАРЗОБ. СОҲАҲОИ ХОҶАГИИ ХАЛҚ РУШД МЕКУНАНД

ТАТБИҚИ ЛОИҲАҲОИ ОБТАЪМИНКУНӢ. ДЕҲОТ БО ОБИ НӮШОӢ ТАЪМИН МЕШАВАД

10.02.2020


ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. МУҚАДДАС ДОНИСТАНИ ОИЛА МУҲИМ АСТ

БЕШ АЗ 580 КИТОБХОНА БИНОИ АЛОҲИДА НАДОРАД

МУЗДИ МЕҲНАТ 9 ДАРСАД АФЗУД

КҲФ 680 ОФАТИ ТАБИӢ ДАР ЯК СОЛ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. 114 ГУЗОРИШИ ТАҲЛИЛӢ ВА ИТТИЛООТИЮ ТАҲЛИЛӢ ПЕШНИҲОД ШУД

МД "ТОҶИКФИЛМ". МАҶАЛЛАИ "КИНО" ТАЪСИС ЁФТ

ДДФСТ. РОҲАНДОЗИИ ОМӮЗИШИ СОЗИ АРҒУНУН

09.02.2020


ВАҲДАТ. ВАЗЪИ ИҶТИМОИЮ ИҚТИСОДӢ БЕҲТАР МЕГАРДАД

БМТ. ҲАМКОРИҲО БО БОНКҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ТАҚВИЯТ МЕЁБАНД

СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ. ДАР МУРОФИАҲОИ САЙЁР 249 ҲОЛАТИ ВАЙРОНКУНИИ ҚОНУН ОШКОР ШУД

КОРМАНДОНИ ТЕЛЕВИЗИОНУ РАДИО БАРОИ ТАКМИЛИ ИХТИСОС БА ХОРИҶА ФИРИСТОДА МЕШАВАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед