logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ. ПАЖӮҲИШҲОИ МУҲИМ ҲАНӮЗ ДАР ПЕШАНД!

Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз марказҳои муҳими бостоншиносии минтақаи Осиёи Миёна ба шумор  меравад. Ба ин, аз як ҷониб миқдори зиёди ёдгориҳои таърихии кишварамон мусоидат намуда бошад, аз ҷониби дигар базаи мукаммали моддию техникии пажӯҳишгоҳи мазкур ва савияи баланди тахассусии бостоншиносони ҷумҳурӣ замина гузоштааст. Аз ин ҷост, ки тӯли солҳои охир дар ҷумҳурӣ ҳафриёти муштараки олимони  тоҷик бо ҳамтоёни хориҷиашон зиёд гардида истодааст.
- Бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва мустақилияти бадастомада мо бо бисёр давлатҳо созишномаҳои ҳамкорӣ ба имзо расондем, - мегӯяд Нуриддин Сайфуллоев, мудири шуъбаи бостоншиносии пажӯҳишгоҳи мазкур. - Дар асоси ин созишномаҳо ҳамроҳи олимони Институти шарқшиносии Академияи илмҳои Русия (АИР), Эрмитажи давлатӣ (Санкт - Петербург) ва Институти таърихи фарҳанги АИР, инчунин бо бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Чин ҳафриёти муштарак мегузаронем. Аспирантону кормандони пажӯҳишгоҳ дар ин кишварҳо дониш ва маҳорати касбии худро такмил дода, дар бахшҳои гуногун фаъолияти пурсамари илмӣ мебаранд.
Имсол бо ҳамроҳии бостоншиносони олмонӣ дар деҳаи Хушдилони ноҳияи Данғара ҳафриёт гузарондем. Аз бозёфтҳо маълум гардид, ки ба давраи Юнону Бохтари қадим рост меоянд.
Ҳафриёти муштараки дигар дар деҳаи Сари Ҷари ноҳияи Ховалинг сурат гирифт. Нигораҳои дарёфтшуда ба давраи аввали асри оҳан тааллуқ доранд. Масоҳати он 4 гектарро дар бар гирифта, аз қисмҳои истиқоматӣ, хоҷагӣ - истеҳсолӣ, мудофиавӣ ва гӯристон иборат аст. Дар он боқимондаҳои хумдон, деворҳои похсагини биноҳое, ки кунҷҳояшон дар таҳкурсӣ бо сангҳои калон мустаҳкам гардидаанд ва платформаҳои аз хиштҳои хом сохташуда ошкор гардиданд. Дар байни бозёфтҳо маҳсулоти сафолин (хумҳо, кӯзаҳо, мевадонҳои биринҷӣ, миқдори зиёди маҳсулоти аз санг сохташуда - дасттозҳо, хованҳо, теғасангҳо, кордҳо, зерпояи дарҳо) мавҷуданд. Зарфҳои сафолини ёфтшуда аз осори давраи анҷомёбандаи фарҳанги саппалии зироаткорӣ, моҳигирӣ ва бофандагӣ шаҳодат медиҳанд.
Натиҷаҳои ҳафриёти ёдгории Сари Ҷар барои омӯзиши бостоншиносии  минбаъдаи он имкони хуб фароҳам меорад. Зеро он яке аз деҳшаҳрҳои камшумори асри биринҷии дар тамоми минтақа кашфшуда мебошад. Омӯзиши он барои боз намудани саҳифаҳои нави таърихи халқи тоҷик дар ҳазораи  II – и пеш аз мелод имкони хубе фароҳам меорад. Як қисми бозёфтҳо дар осорхонаи ноҳияи Ховалинг ва қисми дигарашон дар Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон ба намоиш гузошта шуданд.
Пажӯҳишгоҳ, ҳамчунин,  харитаҳои бостоншиносии кишварро омода намуда истодааст. Дар асоси маводи зиёди бостоншиносӣ, ки тӯли 50 соли охир ҷамъоварӣ шудаанд, харитаҳои бостоншиносии Помири Шарқиву Ғарбӣ ва Ҳисор омода ва нашр шуданд. Харитаи ноҳияҳои Данғара, Восеъ ва Ёвон дар дасти чоп аст. Мувофиқи нақшаи кории шуъбаи бостоншиносӣ имсол омодасозии харитаи ноҳияҳои Фархор, Темурмалик, Муъминобод ва Ҷалолиддини Балхӣ дар назар аст.
Аз ҷониби бостоншиносони кишвар кашфи дайри буддоӣ дар ҷануби Тоҷикистон – Аҷинатеппа яке аз бозёфтҳои бузурги илмӣ гардид. Муҷассамаи нодири «Буддо дар нирвана» таваҷҷуҳи ҷомеаи илмии ҷаҳониро ба худ ҷалб намуд. Он имкон фароҳам овард, ки  марҳилаҳои алоҳидаи таърихи халқҳои маскуни ин сарзамин ва равобити онҳо бо тамаддунҳои ҳамсоя бештар таҳқиқ карда шавад. Тоҷикистонро олимони хориҷӣ саразми ёдгориҳои бостонӣ мегӯянд. Новобаста аз  корҳои зиёди дар самти омӯзиш ва ҳифзи онҳо амалигардида бештари ёдгориҳои  таърихии кишварамон ҳанӯз пурра ва ҳамаҷониба омӯхта нашудаанд. Пас, корҳои муҳим ва зиёде дар пеш аст. 
Ш. ҚУРБОН,
Н. РАҲМОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.08.2017    №: 176    Мутолиа карданд: 269

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед