logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ. ПАЖӮҲИШҲОИ МУҲИМ ҲАНӮЗ ДАР ПЕШАНД!

Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз марказҳои муҳими бостоншиносии минтақаи Осиёи Миёна ба шумор  меравад. Ба ин, аз як ҷониб миқдори зиёди ёдгориҳои таърихии кишварамон мусоидат намуда бошад, аз ҷониби дигар базаи мукаммали моддию техникии пажӯҳишгоҳи мазкур ва савияи баланди тахассусии бостоншиносони ҷумҳурӣ замина гузоштааст. Аз ин ҷост, ки тӯли солҳои охир дар ҷумҳурӣ ҳафриёти муштараки олимони  тоҷик бо ҳамтоёни хориҷиашон зиёд гардида истодааст.
- Бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва мустақилияти бадастомада мо бо бисёр давлатҳо созишномаҳои ҳамкорӣ ба имзо расондем, - мегӯяд Нуриддин Сайфуллоев, мудири шуъбаи бостоншиносии пажӯҳишгоҳи мазкур. - Дар асоси ин созишномаҳо ҳамроҳи олимони Институти шарқшиносии Академияи илмҳои Русия (АИР), Эрмитажи давлатӣ (Санкт - Петербург) ва Институти таърихи фарҳанги АИР, инчунин бо бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Чин ҳафриёти муштарак мегузаронем. Аспирантону кормандони пажӯҳишгоҳ дар ин кишварҳо дониш ва маҳорати касбии худро такмил дода, дар бахшҳои гуногун фаъолияти пурсамари илмӣ мебаранд.
Имсол бо ҳамроҳии бостоншиносони олмонӣ дар деҳаи Хушдилони ноҳияи Данғара ҳафриёт гузарондем. Аз бозёфтҳо маълум гардид, ки ба давраи Юнону Бохтари қадим рост меоянд.
Ҳафриёти муштараки дигар дар деҳаи Сари Ҷари ноҳияи Ховалинг сурат гирифт. Нигораҳои дарёфтшуда ба давраи аввали асри оҳан тааллуқ доранд. Масоҳати он 4 гектарро дар бар гирифта, аз қисмҳои истиқоматӣ, хоҷагӣ - истеҳсолӣ, мудофиавӣ ва гӯристон иборат аст. Дар он боқимондаҳои хумдон, деворҳои похсагини биноҳое, ки кунҷҳояшон дар таҳкурсӣ бо сангҳои калон мустаҳкам гардидаанд ва платформаҳои аз хиштҳои хом сохташуда ошкор гардиданд. Дар байни бозёфтҳо маҳсулоти сафолин (хумҳо, кӯзаҳо, мевадонҳои биринҷӣ, миқдори зиёди маҳсулоти аз санг сохташуда - дасттозҳо, хованҳо, теғасангҳо, кордҳо, зерпояи дарҳо) мавҷуданд. Зарфҳои сафолини ёфтшуда аз осори давраи анҷомёбандаи фарҳанги саппалии зироаткорӣ, моҳигирӣ ва бофандагӣ шаҳодат медиҳанд.
Натиҷаҳои ҳафриёти ёдгории Сари Ҷар барои омӯзиши бостоншиносии  минбаъдаи он имкони хуб фароҳам меорад. Зеро он яке аз деҳшаҳрҳои камшумори асри биринҷии дар тамоми минтақа кашфшуда мебошад. Омӯзиши он барои боз намудани саҳифаҳои нави таърихи халқи тоҷик дар ҳазораи  II – и пеш аз мелод имкони хубе фароҳам меорад. Як қисми бозёфтҳо дар осорхонаи ноҳияи Ховалинг ва қисми дигарашон дар Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон ба намоиш гузошта шуданд.
Пажӯҳишгоҳ, ҳамчунин,  харитаҳои бостоншиносии кишварро омода намуда истодааст. Дар асоси маводи зиёди бостоншиносӣ, ки тӯли 50 соли охир ҷамъоварӣ шудаанд, харитаҳои бостоншиносии Помири Шарқиву Ғарбӣ ва Ҳисор омода ва нашр шуданд. Харитаи ноҳияҳои Данғара, Восеъ ва Ёвон дар дасти чоп аст. Мувофиқи нақшаи кории шуъбаи бостоншиносӣ имсол омодасозии харитаи ноҳияҳои Фархор, Темурмалик, Муъминобод ва Ҷалолиддини Балхӣ дар назар аст.
Аз ҷониби бостоншиносони кишвар кашфи дайри буддоӣ дар ҷануби Тоҷикистон – Аҷинатеппа яке аз бозёфтҳои бузурги илмӣ гардид. Муҷассамаи нодири «Буддо дар нирвана» таваҷҷуҳи ҷомеаи илмии ҷаҳониро ба худ ҷалб намуд. Он имкон фароҳам овард, ки  марҳилаҳои алоҳидаи таърихи халқҳои маскуни ин сарзамин ва равобити онҳо бо тамаддунҳои ҳамсоя бештар таҳқиқ карда шавад. Тоҷикистонро олимони хориҷӣ саразми ёдгориҳои бостонӣ мегӯянд. Новобаста аз  корҳои зиёди дар самти омӯзиш ва ҳифзи онҳо амалигардида бештари ёдгориҳои  таърихии кишварамон ҳанӯз пурра ва ҳамаҷониба омӯхта нашудаанд. Пас, корҳои муҳим ва зиёде дар пеш аст. 
Ш. ҚУРБОН,
Н. РАҲМОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.08.2017    №: 176    Мутолиа карданд: 427

12.11.2019


Ифтитоҳи маҷмааи тиҷоратии «Масири олӣ»

Таҳкими ҳамкориҳои байнипарлумонӣ матраҳ гардид

Баррасии масоили рушди қонунгузорӣ оид ба моликияти зеҳнӣ

САЙЁҲӢ. Баргузории Форуми II илмии донишҷӯёни муассисаҳои олии таълимӣ

Ҷаҳон дар як сатр

Теъдоди қурбониёни тӯфони «Булбул» дар Бангладеш ба 26 нафар расид

Туркия ба истирдоди ҷангиёни «Давлати исломӣ» шурӯъ намуд

Нигаронии Лигаи кишварҳои араб аз идомаёбии зӯроварӣ дар Ироқ

Ҳиндустон дар 10 - 15 сол ММД - ро 4 маротиба боло бурданист

11.11.2019


Фаронса ба «ТАЛКО» таҷҳизот ва ба «Сомон Эйр» панҷ чархбол таҳвил медиҳад

Таъкиди Путин аз зарурати арҷгузории арзишҳои оилаи серфарзанд

Сарвазири Афғонистон: "Натиҷа бояд ба раъйдиҳии воқеии халқи мо асос ёфта бошад"

Чин ба шарти бастани созишномаи тиҷоратӣ бо ИМА ба мувофиқа расид

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медалҳои биринҷии гӯштигирони тоҷик

08.11.2019


Давлаталӣ Саид бо Мансур бинни Зойид оли Наҳён вохӯрд

Баргузории конференсия оид ба саҳми диаспораҳо дар рушди кишвар

Масоили ҳамкории фарҳангӣ матраҳ шуданд

МАОРИФ. Медали тиллои хонандагони точик аз Туркия

07.11.2019


Гурӯҳи мусаллаҳ безарар гардонда шуд

БОКС. Медали тиллои муштзани тоҷик дар Россия

ФОРУМИ ПАНҶУМИ МИЛЛӢ. Пойгоҳе ки ҳуқуқшиносонро ба ҳам меорад

Ба Ингушистон суриёие омад, ки аспсавор ба дидори Путин раҳсипор аст

Эрдуғон аз боздошти ҳамсари сарвари "ДИ" Ал-Бағдодӣ хабар дод

Интиқоди ҳазорҳо олим аз беэътиноии сиёсатмадорон ба тағйири иқлим

Пойтахти Тоҷикистон мизбони ҷаласаи Шӯрои ҳамкориҳои ИДМ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.11.2019


Роҳҳои баланд бардоштани ҳифзи ҳуқуқҳои истеъмолкунандагони хизматрасониҳои молиявӣ баррасӣ шуданд

Ҳамоиш доир ба нақши ҷавонон дар тарғиби арзишҳои миллӣ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2019. «Истиқлол» ва «Регар - ТадАЗ» бори ҳафтум дар финал

Вохӯрии раҳбарони кумитаҳои амнияти Тоҷикистону Қирғизистон дар Исфара

СММ: "Дар 100 сол аз сунами беш аз 250 ҳазор нафар ҳалок гашт"

Дар Сурия хоҳари Бағдодӣ бо хонаводааш боздошт шуд

Трамп бо Россия ва Чин оид ба назорати силоҳ созишнома бастанист


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед