logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ. ПАЖӮҲИШҲОИ МУҲИМ ҲАНӮЗ ДАР ПЕШАНД!

Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз марказҳои муҳими бостоншиносии минтақаи Осиёи Миёна ба шумор  меравад. Ба ин, аз як ҷониб миқдори зиёди ёдгориҳои таърихии кишварамон мусоидат намуда бошад, аз ҷониби дигар базаи мукаммали моддию техникии пажӯҳишгоҳи мазкур ва савияи баланди тахассусии бостоншиносони ҷумҳурӣ замина гузоштааст. Аз ин ҷост, ки тӯли солҳои охир дар ҷумҳурӣ ҳафриёти муштараки олимони  тоҷик бо ҳамтоёни хориҷиашон зиёд гардида истодааст.
- Бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва мустақилияти бадастомада мо бо бисёр давлатҳо созишномаҳои ҳамкорӣ ба имзо расондем, - мегӯяд Нуриддин Сайфуллоев, мудири шуъбаи бостоншиносии пажӯҳишгоҳи мазкур. - Дар асоси ин созишномаҳо ҳамроҳи олимони Институти шарқшиносии Академияи илмҳои Русия (АИР), Эрмитажи давлатӣ (Санкт - Петербург) ва Институти таърихи фарҳанги АИР, инчунин бо бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Чин ҳафриёти муштарак мегузаронем. Аспирантону кормандони пажӯҳишгоҳ дар ин кишварҳо дониш ва маҳорати касбии худро такмил дода, дар бахшҳои гуногун фаъолияти пурсамари илмӣ мебаранд.
Имсол бо ҳамроҳии бостоншиносони олмонӣ дар деҳаи Хушдилони ноҳияи Данғара ҳафриёт гузарондем. Аз бозёфтҳо маълум гардид, ки ба давраи Юнону Бохтари қадим рост меоянд.
Ҳафриёти муштараки дигар дар деҳаи Сари Ҷари ноҳияи Ховалинг сурат гирифт. Нигораҳои дарёфтшуда ба давраи аввали асри оҳан тааллуқ доранд. Масоҳати он 4 гектарро дар бар гирифта, аз қисмҳои истиқоматӣ, хоҷагӣ - истеҳсолӣ, мудофиавӣ ва гӯристон иборат аст. Дар он боқимондаҳои хумдон, деворҳои похсагини биноҳое, ки кунҷҳояшон дар таҳкурсӣ бо сангҳои калон мустаҳкам гардидаанд ва платформаҳои аз хиштҳои хом сохташуда ошкор гардиданд. Дар байни бозёфтҳо маҳсулоти сафолин (хумҳо, кӯзаҳо, мевадонҳои биринҷӣ, миқдори зиёди маҳсулоти аз санг сохташуда - дасттозҳо, хованҳо, теғасангҳо, кордҳо, зерпояи дарҳо) мавҷуданд. Зарфҳои сафолини ёфтшуда аз осори давраи анҷомёбандаи фарҳанги саппалии зироаткорӣ, моҳигирӣ ва бофандагӣ шаҳодат медиҳанд.
Натиҷаҳои ҳафриёти ёдгории Сари Ҷар барои омӯзиши бостоншиносии  минбаъдаи он имкони хуб фароҳам меорад. Зеро он яке аз деҳшаҳрҳои камшумори асри биринҷии дар тамоми минтақа кашфшуда мебошад. Омӯзиши он барои боз намудани саҳифаҳои нави таърихи халқи тоҷик дар ҳазораи  II – и пеш аз мелод имкони хубе фароҳам меорад. Як қисми бозёфтҳо дар осорхонаи ноҳияи Ховалинг ва қисми дигарашон дар Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон ба намоиш гузошта шуданд.
Пажӯҳишгоҳ, ҳамчунин,  харитаҳои бостоншиносии кишварро омода намуда истодааст. Дар асоси маводи зиёди бостоншиносӣ, ки тӯли 50 соли охир ҷамъоварӣ шудаанд, харитаҳои бостоншиносии Помири Шарқиву Ғарбӣ ва Ҳисор омода ва нашр шуданд. Харитаи ноҳияҳои Данғара, Восеъ ва Ёвон дар дасти чоп аст. Мувофиқи нақшаи кории шуъбаи бостоншиносӣ имсол омодасозии харитаи ноҳияҳои Фархор, Темурмалик, Муъминобод ва Ҷалолиддини Балхӣ дар назар аст.
Аз ҷониби бостоншиносони кишвар кашфи дайри буддоӣ дар ҷануби Тоҷикистон – Аҷинатеппа яке аз бозёфтҳои бузурги илмӣ гардид. Муҷассамаи нодири «Буддо дар нирвана» таваҷҷуҳи ҷомеаи илмии ҷаҳониро ба худ ҷалб намуд. Он имкон фароҳам овард, ки  марҳилаҳои алоҳидаи таърихи халқҳои маскуни ин сарзамин ва равобити онҳо бо тамаддунҳои ҳамсоя бештар таҳқиқ карда шавад. Тоҷикистонро олимони хориҷӣ саразми ёдгориҳои бостонӣ мегӯянд. Новобаста аз  корҳои зиёди дар самти омӯзиш ва ҳифзи онҳо амалигардида бештари ёдгориҳои  таърихии кишварамон ҳанӯз пурра ва ҳамаҷониба омӯхта нашудаанд. Пас, корҳои муҳим ва зиёде дар пеш аст. 
Ш. ҚУРБОН,
Н. РАҲМОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.08.2017    №: 176    Мутолиа карданд: 325

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед