logo

иқтисод

ҚАРЗИ ФОИЗӢ. ГУФТАНИҲОИ НОГУФТА

Мувофиқи нишондиҳандаҳои низоми пулу қарзи Бонки миллӣ маблағи умумии сармояи қарзи низоми бонкӣ ва ташкилотҳои маблағгузории хурд то аввали моҳи июни соли равон 9 миллиарду 650, 2 миллион сомониро ташкил медиҳад, ки нисбат ба нимсолаи аввали соли гузашта  1306,4 миллион ё 11,9 дарсад кам мебошад. Аз ҷумла, гирифтани қарз дар бахшҳои соҳибкорӣ 458,7 миллион, корхонаҳои хусусии тиҷоратӣ  685 миллион,  шахсони алоҳида 201,5 миллион ва лизинг 2,8 миллион сомонӣ коҳиш ёфт. 
Ҷамолиддин Нуралиев, муовини якуми раиси Бонки миллии Тоҷикистон, изҳор дошт, ки аз байн рафтани фаъолияти «Фононбонк» ва «Тоҷпромбонк», инчунин, коҳиш ёфтани ҳаҷми сармояи «Тоҷиксодиротбонк» ва «Агроинвестбонк» сабаби асосии кам шудани ҳаҷми маблағҳои қарзии низоми бонкии кишвар мебошад. Дар баробари ин,  аз ҷиҳати коҳиш ёфтани воридоти молу маҳсулот талабот ба қарзҳои бонк кам гардид.
Иқтисодшиносон  баробари  сабабҳои номбурда фоизҳои баланди қарзи бонкҳоро мӯҷиби коҳиш ёфтани шумораи қарзгирандагон медонанд. Дар бисёр маврид соҳибкорон аз қарзи бонкӣ ба ҷойи фоида зарар дида, муфлис  мешаванд. Ин ҳолат сабаби худдорӣ кардани соҳибкорон  аз гирифтани қарзҳои бонкӣ гаштааст.
Ба гуфтаи иқтисодшинос  Собир Вазиров,  низоми  бонкие, ки  ба қарзи фоизӣ вобаста аст, дар ҳолати буҳрон  зарари ҷиддӣ  мебинад. Дар баробари ин, вақте бонкҳои тиҷоратӣ  аз бовари мардум  суиистифода карда, амонатҳои онҳоро ғайримақсаднок ба кор мебаранд, табиист, ки эътимод ба чунин бонкҳо аз байн меравад. Дар  натиҷа, низоми  қарздиҳӣ низ мураккабтар ва  фоизи қарзҳо баланд гашта,  то рафт талабот ба чунин қарзи бонкҳо коҳиш меёбад. Дар ин ҳолат барои  муътадилии сатҳи фоизи қарзҳо  ҷалби сармоя нақши асосиро мебозад. Аз ҷониби дигар, баланд  кардани фоизи  қарзҳои Бонки миллӣ яке аз механизмҳои  танзими асъор, коҳиш додани таваррум ва ҳаннотӣ дар бозори асъор мебошад. Вале бонкҳои тиҷоратӣ аз Бонки миллӣ қарзҳоро гаронтар гирифта,  ба мизоҷон бо фоизи баланд пешниҳод мекунанд.  Ин  ҳолат  талаботро ба пул кам мекунад ва дар баробари поён рафтани сатҳи  таваррум ва ҳаннотӣ  боиси  суст гардидани  фаъолияти корхонаҳои истеҳсолӣ мегардад. Агар механизми мазкур  тӯлонӣ  давом  ёбад, сабаби  фаъолияти сусти  субъектҳои  соҳибкорӣ гардида,  ба иқтисодиёти кишвар  таъсири манфӣ мерасонад.
- Имрӯз фоизи қарзи бонкҳо дар мамлакат ба ҳисоби миёна 25  дарсадро ташкил медиҳад. Аз ин нишондиҳанда кам намудани  фоизи қарзи бонкҳо баҳри рушди истеҳсолоти дохилӣ аз ҳадафҳои асосии Бонки миллии Тоҷикистон аст. Аммо вақте бонкҳои ҷумҳурӣ амонатҳоро бо фоизҳои баланд қабул менамоянд, маҷбуранд, ки фоизи қарзҳои пешниҳоднамудаи хешро боназардошти  гирифтани фоида ва пешгирии хавфҳо  баланд бардоранд. Гузашта аз ин, дар ҳоле ки пардохти 50 дарсади қарзи  бонкҳо ба таъхир афтодааст, дар муддати кӯтоҳ кам намудани фоизи қарзи онҳо ғайриимкон аст. Бинобар ин, бонкҳоро зарур аст, ки ҷиҳати пешниҳоди қарзҳои муносиб ҷалби сармояро бештар ба роҳ монанд.  Дар баробари ин, идораи дурусти дороиҳо ва иҷрои саривақтии уҳдадориҳо аз ҷониби бонкдорон  барои ҷалби бештари мизоҷон нақши муҳим мебозад. Бо вуҷуди мушкилоти ҷойдошта ҳоло сатҳи фоизи қарзҳои ипотекӣ дар кишвар ба 12 дарсад поён фароварда шуд. Мо кӯшиш менамоем, ки дар ду – се соли оянда дар ҳамаи самтҳои иқтисоди мамлакат сатҳи фоизи қарзҳоро поён фароварда шумораи қарзгирандаҳоро зиёд ва ба ин васила рушди истеҳсолоти ватаниро такон бахшем, - гуфт Ҷамолиддин Нуралиев.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 22.08.2017    №: 177    Мутолиа карданд: 447

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед