logo

иқтисод

ҚАРЗИ ФОИЗӢ. ГУФТАНИҲОИ НОГУФТА

Мувофиқи нишондиҳандаҳои низоми пулу қарзи Бонки миллӣ маблағи умумии сармояи қарзи низоми бонкӣ ва ташкилотҳои маблағгузории хурд то аввали моҳи июни соли равон 9 миллиарду 650, 2 миллион сомониро ташкил медиҳад, ки нисбат ба нимсолаи аввали соли гузашта  1306,4 миллион ё 11,9 дарсад кам мебошад. Аз ҷумла, гирифтани қарз дар бахшҳои соҳибкорӣ 458,7 миллион, корхонаҳои хусусии тиҷоратӣ  685 миллион,  шахсони алоҳида 201,5 миллион ва лизинг 2,8 миллион сомонӣ коҳиш ёфт. 
Ҷамолиддин Нуралиев, муовини якуми раиси Бонки миллии Тоҷикистон, изҳор дошт, ки аз байн рафтани фаъолияти «Фононбонк» ва «Тоҷпромбонк», инчунин, коҳиш ёфтани ҳаҷми сармояи «Тоҷиксодиротбонк» ва «Агроинвестбонк» сабаби асосии кам шудани ҳаҷми маблағҳои қарзии низоми бонкии кишвар мебошад. Дар баробари ин,  аз ҷиҳати коҳиш ёфтани воридоти молу маҳсулот талабот ба қарзҳои бонк кам гардид.
Иқтисодшиносон  баробари  сабабҳои номбурда фоизҳои баланди қарзи бонкҳоро мӯҷиби коҳиш ёфтани шумораи қарзгирандагон медонанд. Дар бисёр маврид соҳибкорон аз қарзи бонкӣ ба ҷойи фоида зарар дида, муфлис  мешаванд. Ин ҳолат сабаби худдорӣ кардани соҳибкорон  аз гирифтани қарзҳои бонкӣ гаштааст.
Ба гуфтаи иқтисодшинос  Собир Вазиров,  низоми  бонкие, ки  ба қарзи фоизӣ вобаста аст, дар ҳолати буҳрон  зарари ҷиддӣ  мебинад. Дар баробари ин, вақте бонкҳои тиҷоратӣ  аз бовари мардум  суиистифода карда, амонатҳои онҳоро ғайримақсаднок ба кор мебаранд, табиист, ки эътимод ба чунин бонкҳо аз байн меравад. Дар  натиҷа, низоми  қарздиҳӣ низ мураккабтар ва  фоизи қарзҳо баланд гашта,  то рафт талабот ба чунин қарзи бонкҳо коҳиш меёбад. Дар ин ҳолат барои  муътадилии сатҳи фоизи қарзҳо  ҷалби сармоя нақши асосиро мебозад. Аз ҷониби дигар, баланд  кардани фоизи  қарзҳои Бонки миллӣ яке аз механизмҳои  танзими асъор, коҳиш додани таваррум ва ҳаннотӣ дар бозори асъор мебошад. Вале бонкҳои тиҷоратӣ аз Бонки миллӣ қарзҳоро гаронтар гирифта,  ба мизоҷон бо фоизи баланд пешниҳод мекунанд.  Ин  ҳолат  талаботро ба пул кам мекунад ва дар баробари поён рафтани сатҳи  таваррум ва ҳаннотӣ  боиси  суст гардидани  фаъолияти корхонаҳои истеҳсолӣ мегардад. Агар механизми мазкур  тӯлонӣ  давом  ёбад, сабаби  фаъолияти сусти  субъектҳои  соҳибкорӣ гардида,  ба иқтисодиёти кишвар  таъсири манфӣ мерасонад.
- Имрӯз фоизи қарзи бонкҳо дар мамлакат ба ҳисоби миёна 25  дарсадро ташкил медиҳад. Аз ин нишондиҳанда кам намудани  фоизи қарзи бонкҳо баҳри рушди истеҳсолоти дохилӣ аз ҳадафҳои асосии Бонки миллии Тоҷикистон аст. Аммо вақте бонкҳои ҷумҳурӣ амонатҳоро бо фоизҳои баланд қабул менамоянд, маҷбуранд, ки фоизи қарзҳои пешниҳоднамудаи хешро боназардошти  гирифтани фоида ва пешгирии хавфҳо  баланд бардоранд. Гузашта аз ин, дар ҳоле ки пардохти 50 дарсади қарзи  бонкҳо ба таъхир афтодааст, дар муддати кӯтоҳ кам намудани фоизи қарзи онҳо ғайриимкон аст. Бинобар ин, бонкҳоро зарур аст, ки ҷиҳати пешниҳоди қарзҳои муносиб ҷалби сармояро бештар ба роҳ монанд.  Дар баробари ин, идораи дурусти дороиҳо ва иҷрои саривақтии уҳдадориҳо аз ҷониби бонкдорон  барои ҷалби бештари мизоҷон нақши муҳим мебозад. Бо вуҷуди мушкилоти ҷойдошта ҳоло сатҳи фоизи қарзҳои ипотекӣ дар кишвар ба 12 дарсад поён фароварда шуд. Мо кӯшиш менамоем, ки дар ду – се соли оянда дар ҳамаи самтҳои иқтисоди мамлакат сатҳи фоизи қарзҳоро поён фароварда шумораи қарзгирандаҳоро зиёд ва ба ин васила рушди истеҳсолоти ватаниро такон бахшем, - гуфт Ҷамолиддин Нуралиев.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 22.08.2017    №: 177    Мутолиа карданд: 519

24.06.2019


Президенти Филиппин моҳи октябр ба Россия меояд

Трамп бо Эрон омодаи гуфтушунид буданашро тасдиқ намуд

Дар Ҳиндустон афтидани хайма боиси марги 14 нафар шуд

СУҒД. Оғози мусобиқаи байналмилалӣ

"ФИЛОСОФИЯ ОТДЫХА" имкониятҳои сайёҳии Тоҷикистонро таҳлил намуд

Ҷаҳон дар як сатр

21.06.2019


Мулоқоти Хайринисо Юсуфӣ бо Валериу Кивер

Ҳамоиш бахшида ба таъмини устувории макроиқтисодӣ

Муаррифии натиҷаҳои фаъолият дар самти безараргардонии башардӯстонаи минаҳо

20.06.2019


Гумерова: «Омӯзгорони рус дар Тоҷикистон мондан мехоҳанд»

СММ: «Ҳиндустон дар нуфуси аҳолӣ баъди 8 сол аз Чин мегузарад»

Пекин тавсеаи ёрии иқтисодӣ ва башарӣ ба Сурияро зарур мешуморад

Дар Ҷопон ҷазои ҷисмонии кӯдаконро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед