logo

иҷтимоиёт

ВОБАСТАГӢ БА СИГОР. РОҲИ ХАЛОСӢ ҲАСТ?

Пойбанд гаштан ба сигор яке аз мушкилоти асосии ҷаҳони муосир  ба ҳисоб меравад. Тадқиқоти олимон маълум намуд, ки ин омил ҳамасола сабаби марги қариб 6 миллион одам  мегардад. Дар ҳар 6 сония аз таъсир ва истеъмоли тамоку тақрибан як нафар ба ҳалокат мерасад. Аз даҳ ҳолати фавт байни одамони калонсолу миёнасол якеаш бо сабаби таъсири тамоку дониста мешавад. Беш аз нисфи истеъмолкунандагони тамоку аз бемориҳое мефавтанд, ки пайдоишашон ба сигоркашӣ алоқамандӣ дорад.
Дар асри ХХ сигор сабабгори беш аз 100 миллион ҳолати марги одамон гардидааст. Аммо, ба андешаи олимону коршиносон, агар ин тамоюл нигоҳ дошта нашавад, дар асри ХХI то ба як миллиард расиданаш аз эҳтимол дур нест. Беш аз 80 дарсади ин ҳолат дар кишварҳои даромадашон миёна ва аз меъёр пойин ба амал меояд.
Аз лаҳзаҳои аввали истеъмоли тамоку то вайроншавии мубодилаи моддаҳои бунияи (саломатии) нафарони сигоркаш якчанд сол сипарӣ мегардад. Аммо паҳншавии бемориҳо аз таъсири тамоку ва ба марг оварда расондани онҳо, ҳанӯз дар ибтидои истеъмоли тамоку ҷараён мегирад.
Муайян гардидааст, ки дар таркиби дуди сигор беш аз 4000 моддаи кимиёвӣ, ҳадди ақал 250 намуди онҳо ба саломатӣ хатарнок ва зиёда аз 50 намудашон кансерогенҳо (таҳриккунандаи бемории саратон) мебошанд, мавҷуд аст. Ҳосилаи дуди тамоку дар миёни одамони калонсол бемориҳои хатарноки дилу рагҳои хунгард ва роҳи нафас, ҳамчунин, бемории ишемиявии дил (норасоии оксиген дар мушакҳои дил) ва саратони шушро ба вуҷуд меорад. Бояд гуфт, ки ҳосилаи дуди ин маводи зиёновар боиси марги кӯдакони ширхора ҳам мегардад.
Мутаассифона, имрӯзҳо дар дилхоҳ кӯчаву пасткӯчаҳои шаҳру навоҳии кишварамон нафарони зиёди сигоркашро дидан мумкин аст. Тӯли ду соате, ки  дар назди яке аз мағозаҳои хӯрокворӣ мушоҳида гузаронидем, 150 нафар сигор харид, ки аксарашон ҷавонон буданд.
Аз пурсишҳо маълум гардид, ки аксари шахсони ба ин амал дастзада дорои мушкилоте ҳастанд. Аҷиб он, ки аксари онҳо аз бепулию бекорӣ қисса мекунанд, вале ҳар рӯз ба миқдори 10 сомонӣ ва бештар аз онро сарфи сигор месозанд. Ҳамчунин, бархе аз истифодабарандагони сигор аз зарари он бохабаранд, вале аз рӯйи одат ва бо баҳонаи ором шудану рафъи хастагӣ ба масрафи ин моддаи зиёновар даст мезананд.
Умарҷон Аслонов, сокини пойтахт, ду сол боз вобастаи сигор  аст. Ӯ мегӯяд: «Мушкилоти зиёд дорам. Аз сабаби барор нагирифтани кор рӯҳан азият мекашам ва худро каме ҳам бошад, тавассути ин амал ором месозам. Ба он нафрат дорам, вале аз ин одати бад раҳо гашта наметавонам». Ба монанди Умарҷон дар кишвари мо - ҷавонон кам нестанд. Аммо савол ин аст, ки оё воқеан ҳам ҳоли онҳо бад аст?
Ба гуфтаи равоншиносон иштибоҳи асосии як идда ҷавонон дар он аст, ки мехоҳанд ҳама чиро осон ва бе заҳмат ба даст оранд. Баъд аз он ки ба мақсад намерасанд, худро дилшикаставу афсурда пиндошта, рӯй ба кашидани сигору нос ва истеъмоли машрубот меоранд.    Шояд сабаб дар он бошад, ки дар даврони кӯдакӣ волидон масъулияти тарбияи фарзандро дарк накарда, ба онҳо шеваи лаззат бурдан аз одитарин чизҳоро намеомӯзанд. Дар ин ҳол, онҳо бо расидани сабуктарин мушкилӣ худро шикастхӯрда мепиндоранд. Мусаллам аст, ки аксари волидон аз сабаби он ки фарзанди худро дӯст медоранд, таҳаммули нороҳатии ӯро надоранд. Масалан, агар кӯдак чизеро, ки дӯст дорад аз даст диҳад, дарҳол ҷойгузине барои он пайдо мекунанд. Онҳо гӯё мушкилиро ҳал карданд, вале дарвоқеъ масъала ҳал нашудааст. Кори дуруст он аст, ки волидон бояд ба кӯдак фаҳмонанд, ки баъзан дар зиндагӣ инсон ашёҳои дӯстдоштаашро аз даст медиҳад. Кӯдак бояд донад, ки дар баробари хушбахтӣ мушкилиҳо низ вуҷуд доранд.
Таҷриба нишон медиҳад, ки кӯдаки бо ин равия тарбияёфта дастнигар мешавад. Ҳамеша интизор мемонад, ки корашро нафари дигар ҳал кунад. Шояд аз имкониятҳое, ки волидон барояш муҳайё кардаанд, лаззат барад, вале шод намешавад. Чун шодӣ маҳсули корест, ки аз тарафи худи шахс амалӣ мешавад, на каси дигар. Вақте фарзанд ба синни навҷавонӣ мерасад волидон аксари ниёзҳояшро бароварда наметавонанд. Дар натиҷа, ҳар мушкиле, ки пеши роҳаш ояд ба ҷои ҳалли он думболи болида намудани табъ ва ором кардани асаб мегардад. Ин метавонад яке аз сабабҳои рӯй овардан ба сигоркашӣ гардад.
Қурбон АҲМАДЗОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.08.2017    №: 183-184    Мутолиа карданд: 336

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед