logo

иқтисод

ХАРИТАҲОИ “ФАЗО”

То охири солҳои 60 - уми қарни гузашта дар Тоҷикистон соҳаи харитасозӣ вуҷуд надошт гӯем, хато нахоҳад шуд. Зеро дар ҳадди ҳамагӣ як дарсади эҳтиёҷ омода сохтани маводи харитавӣ ба дарде намехӯрд. Бешубҳа, ин вазъияти ногувор, ки пешравии бисёр соҳаҳои хоҷагии халқ, хосса кишоварзиро душвор месохт, нигаронии ҷиддии роҳбарияти ҷумҳуриро ба амал овард.

12 сентябри соли 1967 Шӯрои вазирони ҶШС Тоҷикистон бо дархости вижа ба Шӯрои вазирони СССР муроҷиат кард, ки дар он зарурати дар Тоҷикистон таъсис додани бахши мустақили ВИСХАГИ бо далелҳои муътамад асоснок шуда буд. Ҷавобан бо фармони раёсати аэрофотогеодезии Вазорати кишоварзии СССР 15 сентябри соли 1967 дар Душанбе  Экспедитсияи комплексии аэрофотогеодезии Осиёи Миёна таъсис ёфт. Ҳамин тавр, 50 сол қабл сохторе арзи ҳастӣ кард, ки имрӯз ворисаш Институти лоиҳакашию тадқиқотии “Фазо” аст ва он тӯли ин даҳсолаҳо номбардори сазовори экспедитсия шуда тавонист.
Бо ташкили корхонаи мустақили харитасозӣ дар ҷумҳурӣ таъминот бо маводи зарурӣ куллан беҳтар гардид.
Мутаассифона, дар солҳои 90 - ум бинобар сарзании ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ кулли коргарони филиал, ки русзабон буданд, тарки кишвар карданд ва соли 1997 ҳамагӣ 17 мутахассис монд. 25 июни соли 1993 дар заминаи он корхонаи муштараки Тоҷикистону Русия “Фазо” ташкил карда шуд. Соли 1996 Кумитаи давлатии ислоҳоти замин ва захираҳои замини Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис ёфт, ки “Фазо”-ро зери қаноти худ гирифт ва аз ҳамон сол эҳёи дуборааш шурӯъ гашт. 18 январи соли 2001 он ба Институти лоиҳакашию тадқиқотии «Фазо» табдил дода шуд.
Дар давраи Истиқлолияти давлатӣ, ки бо роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳи таҳкими иқтисоди миллӣ ва ободии диёр пеш гирифта шуд, “Фазо” низ дар ин маҷрои умумии созандагӣ пеш мерафт. Барои инс-титут Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон манбаи асосии кадрҳо гашт ва ба ин васила эҳтиёҷи даъвати мутахассисони баландихтисос аз беруни ҷумҳурӣ пурра аз байн рафт.  Айни замон 60 - 70 дарсади кормандони инженер - техникии институт дастпарварони маҳз ҳамин донишгоҳ буда, теъдоди кормандон ба 115 нафар расид.
Маблағгузории соҳаи харитасозӣ барои корҳои заминсозӣ, баҳисобгирии заминҳо, муайян намудани марзҳои маъмурии шаҳру ноҳияҳо, шаҳраку деҳот, маҳалҳои аҳолинишин, масоҳати хоҷагиҳо ва ғайра аз соли 1998 шурӯъ шуд. Агар соли 2000 маблағгузории институт 80 ҳазор сомониро ташкил дода бошад, соли гузашта он ба 2,5 миллион сомонӣ расид. Яъне зиёда аз 30 маротиба боло рафт. Мавриди тазаккур аст, ки аз соли 2003 мо на танҳо нақшаю харитакашии дастиро қатъ карда, ба тариқи электронӣ, яъне компютерӣ гузаштем, балки истеҳсоли харитаҳои рақамиро ба роҳ мондем, ки дар таърихи харитасозии кишвар бесобиқа мебошад.
Ҳамчунин, месазад ду мисол аз эътирофи байналмилалии комёбиҳои институт овард. Соли 2010 дар конфронси байналмилалии Маскав бо ширкати намояндаҳои қариб 30 давлати дунё дар озмуни миёни кишварҳои пасошӯравӣ баргузоргашта ИЛТ “Фазо” бо лоиҳаи “Технологияи харитасозии рақамӣ дар Тоҷикистон бо истифода аз маълумоти кайҳонӣ” дар байни институтҳои марбута сазовори ҷои аввал шуд. Соли 2015 дар симпозиуми байналмилалии Париж намояндагони 116 давлат зимни овоздиҳии пӯшида Ҷоизаи тиллоии озмуни “Барои пешоҳангӣ ва сифати олӣ” - ро ба институти мо арзанда донистанд. Ин комёбиҳо, пеш аз ҳама, далели онанд, ки институт дар арсаи ҷаҳонӣ аз беҳтарин ниҳодҳои харитасозии техникӣ эътироф гашта, обрӯю эътибори илми харитасозии ватаниро торафт баландтар мебардорад.
Дар ин замина дар назар аст, ки то охири соли равон ИЛТ “Фазо” бо дастгирии Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ ба марҳилаи нави рушди техникӣ - истифодаи дронҳо (бесарнишинҳо) мегузарад.
Шаҳбоз ШАҲБОЗОВ,
директори Институти лоиҳакашию тадқиқотии «Фазо»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.09.2017    №: 197    Мутолиа карданд: 518

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед