logo

иқтисод

ХАРИТАҲОИ “ФАЗО”

То охири солҳои 60 - уми қарни гузашта дар Тоҷикистон соҳаи харитасозӣ вуҷуд надошт гӯем, хато нахоҳад шуд. Зеро дар ҳадди ҳамагӣ як дарсади эҳтиёҷ омода сохтани маводи харитавӣ ба дарде намехӯрд. Бешубҳа, ин вазъияти ногувор, ки пешравии бисёр соҳаҳои хоҷагии халқ, хосса кишоварзиро душвор месохт, нигаронии ҷиддии роҳбарияти ҷумҳуриро ба амал овард.

12 сентябри соли 1967 Шӯрои вазирони ҶШС Тоҷикистон бо дархости вижа ба Шӯрои вазирони СССР муроҷиат кард, ки дар он зарурати дар Тоҷикистон таъсис додани бахши мустақили ВИСХАГИ бо далелҳои муътамад асоснок шуда буд. Ҷавобан бо фармони раёсати аэрофотогеодезии Вазорати кишоварзии СССР 15 сентябри соли 1967 дар Душанбе  Экспедитсияи комплексии аэрофотогеодезии Осиёи Миёна таъсис ёфт. Ҳамин тавр, 50 сол қабл сохторе арзи ҳастӣ кард, ки имрӯз ворисаш Институти лоиҳакашию тадқиқотии “Фазо” аст ва он тӯли ин даҳсолаҳо номбардори сазовори экспедитсия шуда тавонист.
Бо ташкили корхонаи мустақили харитасозӣ дар ҷумҳурӣ таъминот бо маводи зарурӣ куллан беҳтар гардид.
Мутаассифона, дар солҳои 90 - ум бинобар сарзании ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ кулли коргарони филиал, ки русзабон буданд, тарки кишвар карданд ва соли 1997 ҳамагӣ 17 мутахассис монд. 25 июни соли 1993 дар заминаи он корхонаи муштараки Тоҷикистону Русия “Фазо” ташкил карда шуд. Соли 1996 Кумитаи давлатии ислоҳоти замин ва захираҳои замини Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис ёфт, ки “Фазо”-ро зери қаноти худ гирифт ва аз ҳамон сол эҳёи дуборааш шурӯъ гашт. 18 январи соли 2001 он ба Институти лоиҳакашию тадқиқотии «Фазо» табдил дода шуд.
Дар давраи Истиқлолияти давлатӣ, ки бо роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳи таҳкими иқтисоди миллӣ ва ободии диёр пеш гирифта шуд, “Фазо” низ дар ин маҷрои умумии созандагӣ пеш мерафт. Барои инс-титут Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон манбаи асосии кадрҳо гашт ва ба ин васила эҳтиёҷи даъвати мутахассисони баландихтисос аз беруни ҷумҳурӣ пурра аз байн рафт.  Айни замон 60 - 70 дарсади кормандони инженер - техникии институт дастпарварони маҳз ҳамин донишгоҳ буда, теъдоди кормандон ба 115 нафар расид.
Маблағгузории соҳаи харитасозӣ барои корҳои заминсозӣ, баҳисобгирии заминҳо, муайян намудани марзҳои маъмурии шаҳру ноҳияҳо, шаҳраку деҳот, маҳалҳои аҳолинишин, масоҳати хоҷагиҳо ва ғайра аз соли 1998 шурӯъ шуд. Агар соли 2000 маблағгузории институт 80 ҳазор сомониро ташкил дода бошад, соли гузашта он ба 2,5 миллион сомонӣ расид. Яъне зиёда аз 30 маротиба боло рафт. Мавриди тазаккур аст, ки аз соли 2003 мо на танҳо нақшаю харитакашии дастиро қатъ карда, ба тариқи электронӣ, яъне компютерӣ гузаштем, балки истеҳсоли харитаҳои рақамиро ба роҳ мондем, ки дар таърихи харитасозии кишвар бесобиқа мебошад.
Ҳамчунин, месазад ду мисол аз эътирофи байналмилалии комёбиҳои институт овард. Соли 2010 дар конфронси байналмилалии Маскав бо ширкати намояндаҳои қариб 30 давлати дунё дар озмуни миёни кишварҳои пасошӯравӣ баргузоргашта ИЛТ “Фазо” бо лоиҳаи “Технологияи харитасозии рақамӣ дар Тоҷикистон бо истифода аз маълумоти кайҳонӣ” дар байни институтҳои марбута сазовори ҷои аввал шуд. Соли 2015 дар симпозиуми байналмилалии Париж намояндагони 116 давлат зимни овоздиҳии пӯшида Ҷоизаи тиллоии озмуни “Барои пешоҳангӣ ва сифати олӣ” - ро ба институти мо арзанда донистанд. Ин комёбиҳо, пеш аз ҳама, далели онанд, ки институт дар арсаи ҷаҳонӣ аз беҳтарин ниҳодҳои харитасозии техникӣ эътироф гашта, обрӯю эътибори илми харитасозии ватаниро торафт баландтар мебардорад.
Дар ин замина дар назар аст, ки то охири соли равон ИЛТ “Фазо” бо дастгирии Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ ба марҳилаи нави рушди техникӣ - истифодаи дронҳо (бесарнишинҳо) мегузарад.
Шаҳбоз ШАҲБОЗОВ,
директори Институти лоиҳакашию тадқиқотии «Фазо»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.09.2017    №: 197    Мутолиа карданд: 438

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед