logo

фарҳанг

ЗАБОНИ ТОҶИКӢ ОСОРХОНАҲО ДАР ОМӮЗИШИ ОН ЧӢ РИСОЛАТ ДОРАНД?

Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон дар китоби худ «Тоҷикон дар оинаи таърих» таъкид доштаанд: «Таърих оинаест, ки мо дар он мавқеи гузаштагонамонро дар масири таърих бо ҳама ҳашамат ва хорию зориаш дида, ба ҳусну қубҳи фаъолияту корбарии ӯ сарфаҳм рафта, ба ин восита қадаме ба сӯи хештаншиносӣ, худогоҳӣ ниҳода, бо дидаи ибрат дурнамои кишвару мардуми худро муайян карда метавонем».
Ин гуфтаҳо  кормандони осорхонаҳоро бори дигар водор месозад, ки барои нигоҳ доштани мероси ниёгон ва тарғибу ташвиқи он ҷиддан машғул шуда, саъю кӯшиши хосса дошта бошанд. Чунки маҳз осорхонаҳо аст, ки он ҷо ёдгориҳои таъриху тамаддун ба имрӯзиёну ояндагон чун нишони миллат ва ҳастии он маҳфуз дошта мешаванд. Дар осорхона диди зебоипарастии инсон аз фарҳанги волову маънавиёт сайқал меёбад. Агар шахс китобро хонда, оид ба таърихи халқ тасаввур пайдо намуда, сипас дарк созад, дар осорхонаҳо он таърихро мебинад. Аз ин лиҳоз, осорхона минбари муқтадир аст, барои тарғибу ташвиқи ғояҳои наҷибона ва ояндасози Сарвари хирадманди кишвар, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон. Осорхона ҳамчун дигар расонаҳои хабарӣ ва иттилоотӣ хизматрасони ҷомеа буда, тарғибгари қадамҳои устувори Истиқлолияти давлатӣ, ғояҳои сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ маҳсуб мешавад. Дар ҳақиқат, осорхона макони илму адаб, фарҳанги воло, гаҳвораи таъриху тамаддун ва омӯзиши забон аст. Он дар пеши ҷаҳониён миллатро бо ҳамин нишонаҳояш муаррифӣ мекунад. Аён аст, ки яке аз нишонаҳои миллат забон аст ва он ҳастии миллат маҳсуб мешавад. Бинобар ин, осорхонаҳо дар омӯзиш ва рушди забон мақоми хосса доранд ва бо ду самт ин рисолати худро ба сомон мерасонанд. Аввал, тавассути сарлавҳа, зерлавҳа, матнҳои эзоҳӣ, порчаҳои шеърӣ, гуфторҳо бар васфи қаҳрамонон ва давраҳои таърихӣ, ки бинанда маълумот пайдо менамояд; дуюм, бо роҳи сайри илмӣ аз нақли роҳбаладон.
Аз ин лиҳоз, осорхонаҳо дар тафовут аз дигар муассисаҳо минбари тавоно ва фарогири ҷомеа, хусусан, мактабиёну донишҷӯён буда, афкори ҷомеаро ташаккул дода метавонанд. Ин ҷо саҳми роҳбалад ниҳоят бузург аст. Нақли роҳбалад бояд нишонрас, оммафаҳм бошад ва фасоҳату балоғати забонро ба сомеон расонда тавонад. Масъулияти азимест бар дӯши роҳбаладон нисбати омӯзиши забон. Як сухани ноҷо ё лафзи берабти ӯ метавонад ғубори хотири шунаванда гардад. Роҳбалад мумтозона метавонад, ки тири мақсудашро ба ҳадаф расонад. Аз ин рӯ, худ бояд забони модариро хуб донад, то ки суханаш ба мағзи ҷони шунаванда ҷо гардад. Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон барҳақ гуфтаанд:  «Бо тавассути забон ҳувияти миллӣ ҳифз мегардад, он воситаи муқтадири сарҷамъ кардани миллат, таъмини якпорчагии сарзамини кишвар дар ҳама давру замон мебошад». Роҳбаладон бо ифтихор аз нубӯғи ҳунармандону адибону олимон ва мероси фарҳангии гузаштагон нақл мекунанд, хоссатан,  ҳангоми нақлҳо оид ба сардафтари адабиёти навини тоҷик  Қаҳрамони Тоҷикистон устод Садриддин Айнӣ, ҳамчун меъмори фарҳанги тоҷик дар садаи инқилобҳои азими сиёсӣ ва замони  пурошӯб.
Инчунин, роҳбалад таъкид месозад, ки тоҷик тахту тоҷашро аз даст дод, аммо забонашро аз даст надод, онро дар мағз – мағзи вуҷуд ё худ дилу ҷонаш ҷой кард ва ба наслҳои оянда мерос гузошт. Медонист, ки агар забонаш солиму пойдор бимонад, ҳатман рӯзе аз нав соҳиби тахту тоҷ хоҳад шуд. Имрӯз, дар ҳақиқат, ба шарофати Сарвари давлат, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ин ҳама орзуҳову ниятҳои нек амалӣ гаштанд.
Хулоса,  бинандагон аз осорхонаҳо дар баробари омӯхтани таъриху арзишҳои фарҳангӣ забонро низ ба хубӣ меомӯзанд. Тавоноии забони тоҷикӣ дар вожасозӣ ва дар нутқи роҳбаладон ҳангоми гузаронидани сайри илмӣ сахт ба мушоҳида мерасад. Сомеон аз шунидани лаҳни дилнишин, истифодаи муродифоти зебо ва нутқи буррои гӯянда бори дигар аз ғановату фасоҳати забони тоҷикӣ ба ҳайрат меоянд ва барои худ бардоште карда, дар зеҳни худ ҳифз менамоянд.
Кибриёхон АТОЕВА,
устоди Донишкадаи кӯҳӣ - металлургии Тоҷикистон, номзади илмҳои филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.09.2017    №: 197    Мутолиа карданд: 425

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед