logo

иқтисод

НАҚШАИ КИШТИ КАРТОШКА ИҶРО НАШУД, ЧАРО?

Соли равон дар бозорҳои кишвар норасоии картошка ва болоравии бесобиқаи нархи он мушоҳида гардид. Ҳолати мазкур аз мадди назари Ҳукумати кишвар дур намонд. Барои дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2017 – 2018 ба вуҷуд наомадани ин мушкил  ва сари вақт  таъмин намудани аҳолӣ бо картошкаи ватанӣ  дар мамлакат тадбирҳои нав андешида шуда истодааст.
Бо вуҷуди талошҳои пайгиронаи Ҳукумат  ва мавҷуд будани имкониятҳо нақшаи кишти картошка дар мавсими баҳории  имсола низ, тибқи омори расмӣ, дар баъзе шаҳру ноҳияҳои  тобеи ҷумҳурӣ  иҷро нагардид, аз ҷумла иҷрои нақша дар шаҳру навоҳии Ҳисор 65,4, Шаҳринав 78,7,  Рӯдакӣ 54,3 ва Файзобод 78,8 дарсадро ташкил медиҳад.  
Аксари кишоварзони минтақаҳои номбурда қимат будани арзиши тухмии картошкаро дар кишти баҳории имсола сабаби асосии кам гардидани майдони кишти он арзёбӣ намуданд. Вале олимону мутахассисони соҳа баробари норасоӣ ва гаронии  нархи тухмӣ зиёд кишт шудани ғалла, юнучқа ва алафҳои дигари бисёрсолаи хӯроки чорворо дар заминҳои ҳамвори шаҳру навоҳии номбурда омили коҳиш ёфтани майдони кишти картошка медонанд. 
Ба гуфтаи Сайдалӣ Шамсов, сардори раёсати кишоварзии ноҳияи Файзобод, дар кишти баҳории соли равон  камчин шудани  тухмии картошка дар ноҳия сабаби пурра иҷро нашудани нақшаи кишти он гардид. 
- Азбаски баҳори имсол  маҳсулоти картошка дар фурӯшгоҳҳо кам гардид, нархи он якбора гарон шуд ва кишоварзони ноҳия тухмии арзонтар дастрас карда натавонистанд. Бо нархи баланд харидани тухмӣ харҷи кишту парвариши картошкаро зиёд менамояд. Дар ин ҳолат фоидаи софи деҳқон  кам мегардад. Майдони алафҳои хӯроки чорво дар ноҳия хеле кам аст. Дар  заминҳои корами обӣ имсол зиёда аз 500 гектар  юнучқа ва алафҳои бисёрсола кишт карда  шуд. Кишти картошка бошад, 520  гектарро ташкил медиҳад. Парвариши юнучқа ва алафҳои дигар баробари таъмини хӯроки чорво барои киштгардони заминҳои картошка зарур аст. Аз ҷониби дигар, дар баъзе мавзеъҳои картошкапарвари ноҳия норасоии об вуҷуд дорад, ки ин вазъ  ба кишти картошка  таъсири манфӣ расонд. Аз ин рӯ, нақшаи кишти картошка дар ноҳия пурра иҷро нагардид, - гуфт ӯ.
Мутаассифона, ин баҳор деҳқонони шаҳри Ҳисор - яке аз минтақаҳои доманафарохи кишоварзӣ ҳамагӣ дар 170 гектар картошка коштанд, ки нисбат ба имкониятҳо хеле кам буда, 65,4 дарсади нақшаро ташкил медиҳад.
Тавре аз маълумоти соҳаи кишоварзӣ бармеояд, заминҳои зиёди корам дар  шаҳри номбурда барои парвариши юнучқа, ғалладона ва алафҳои бисёрсолаи хӯроки чорво истифода мешаванд. Замини юнучқа  2666 гектарро ташкил медиҳад. Ин дар ҳолест, ки кишоварзони шаҳр метавонанд яке аз таъминкунандагони асосии бозорҳои пойтахт бо сабзавот бошанд.       
Абдуҷаббор Мусофиров, сардори раёсати кишоварзии шаҳри Ҳисор, изҳор дошт, ки  кишти юнучқа ва алафҳои бисёрсолаи хӯроки чорво дар шаҳр  мувофиқи талаботи хоҷагиҳои чорвопарвар ба роҳ монда шудааст.
- Нархи гарони тухмӣ  дар кишти баҳории имсола  омили асосии иҷро нагардидани нақшаи кишти картошка мебошад. Бисёри деҳқонони  шаҳр аз сабаби гароншавии нархи тухмӣ баҳори соли равон аз кишти картошка даст кашиданд. Аз ин рӯ, дар ин давра майдони картошказор дар шаҳр нисбат ба нақша кам шуд, - изҳор дошт ӯ.
Дар водиҳои Ҳисору Вахш барои кишту парвариши картошкаи барвақтӣ имкониятҳо зиёданд. Хоҷагиҳои картошкапарвар дар ин минтақаҳо метавонанд, ки аз ҳисоби заминҳои обии барои ғалладона ҷудошуда майдони кишти тирамоҳию баҳории картошкаи барвақтиро ба 15000 гектар расонанд. Истифодаи навъҳои пешпазаки картошка дар минтақаҳои номбурда ва риояи агротехникаи парвариш имконият медиҳад, ки барвақттар картошкаи нав ба бозорҳои истеъмолии кишвар  ворид шуда,  барои кишти такрорӣ ҳам  тухмӣ фаровон гардад.
Қурбоналӣ Партовов, сарходими  институти ботаника, физиология ва генетикаи рустании Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, изҳор дошт, ки бисёре аз кишоварзони диёр дар заминҳои обӣ гандум, юнучқа ва алафҳои бисёрсола  мекоранд, ки сабаби коҳиш ёфтани майдони кишти картошка гардидааст.
-  Деҳқонони водии Ҳисор бояд бештар навъҳои пешпази картошка – «Жуковский», «Кардинал» ва «Пикассо» шинонанд. Ҳамчунин, барои васеъ намудани майдони кишти картошка дар водии Ҳисор имконияти зиёд мавҷуд аст. Аммо кишоварзони водӣ, аз ҷумла шаҳри Ҳисор, заминҳои ҳамворро барои  парвариши юнучқа ва алафҳои бисёрсола истифода намуда, бо ин роҳ ҳаҷми заминҳои барои картошкакорӣ мувофиқро коҳиш дода истодаанд. Пеши ин ҳолати ногуворро бояд гирифт. Агар роҳбарони шаҳру ноҳияҳо ва вазорату идораҳои масъули соҳа кишти зироатҳоро дуруст танзим намуда, ҷиҳати дар заминҳои ҳамвор бештар кишт намудани сабзавот, хусусан картошка, чораҷӯйӣ намоянд, ба афзоиши ҳаҷми ин маҳсулоти кишоварзӣ, ки мардум онро «нони дуюм» меноманд, мусоидат менамояд. Барои истифодаи самараноки заминҳои талу теппа ва доманакӯҳҳо  дар самти  парвариши алафҳои бисёрсолаи хӯроки чорво,  бояд ҳолати обёрии ин майдонҳо беҳтар карда шавад. Махсусан, барои истифодаи самаранок ва пешгирии шусташавии замин усули босамару санҷидашуда - обёрии қатрагиро ба роҳ мондан зарур аст, - гуфт Қ. Партовов.
Ҳоло тавассути фароҳам омадани техникаю технологияҳои кишоварзӣ, усулҳои нави обёрӣ ва навъҳои серҳосил кишти ғалладона, юнучқа ва алафҳои дигари хӯроки чорворо дар талу теппа ва доманакӯҳҳо ба роҳ мондан имконпазир аст. Заминҳои ҳамвори обиро  бояд барои парвариши сабзавот, аз ҷумла картошка, ки оби бисёр талаб мекунад,  истифода намоем.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.09.2017    №: 197    Мутолиа карданд: 413

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед