logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ ВА ҶОЙГОҲИ ХОҶАГИИ ҶАНГАЛ ДАР РУШДИ ОН

Ҳоҷагии ҷангал қисми муҳими иқтидори захираи табиии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, истифодаи самаранок ва оқилонаи он барои пешрафти иқтисоди миллӣ, иҷтимоиёт ва экология аҳамияти калидӣ дорад. Гузариш ба системаи худидоракунии иқтисодӣ ба рушди соҳаи хоҷагии ҷангал низ вобаста аст.
Дар сохтори Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати ҷумҳурӣ 41 муассисаи хоҷагии ҷангал ва 5 корхонаю идора – корхонаи воҳиди давлатии ниҳолпарварӣ, Бозрасии давлатии ҷангал ва шикор, муассисаи давлатии ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда, муассисаи давлатии «Пажӯҳишгоҳи илмию тадқиқотии хоҷагии  ҷангал» ва муассисаи давлатии парваришгоҳи табиии “Баҳри Норак” шомиланд. Аксари хоҷагиҳои ҷангал дар деҳот ва минтақаҳои дурдасти кӯҳистон ҷойгир буда, дар баробари пешгирӣ аз биёбоншавӣ, ҳифзи гуногунии биологӣ, ҳифзи муҳити зист аз таъсири глобалии тағйирёбии иқлим барои беҳтар гардидани сатҳи зиндагии аҳолии деҳот нақши пешбаранда мегузоранд. Ҳар сол ба ҳисоби миёна дар мавсими ҷамъоварии рустаниҳои хӯрданибоб ва гиёҳҳои шифобахш, ҳамчунин, дигар меваҳои худрӯй ва барқарорсозии ҷангал тариқи шартнома наздик ба 2000 нафар бо ҷойи кор таъмин карда мешавад. 
Исматзода Азизулло, директори Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, иброз намуд, ки ҷангали Тоҷикистон мисли дигар сарватҳои табиии мамлакат миллӣ буда, ҳамчун моликияти давлатӣ тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба танзим дароварда мешавад ва ба манфиати тамоми мардум истифода мегардад. 
- Вақти он расидааст, ки захираҳои генетикии ҷангал барои таъмини амнияти озуқаворӣ, паст кардани сатҳи камбизоатӣ ва рушди устувори муҳити зист оқилона ва пурсамар истифода бурда шаванд, - гуфт директори агентӣ.
Ҳоло дар ихтиёри агентӣ 1336,6 ҳазор гектар заминҳои фонди давлатии ҷангал мавҷуданд. Масоҳати заминҳои ҷангалпӯш ба 421,2 ҳазор гектар баробар аст, ки ин ҳамагӣ 3 дарсади  масоҳати ҷумҳуриро ташкил медиҳад. Бинобар ин, дар назди кормандони соҳаи ҷангал вазифаи муҳими бунёд ва барқарорсозии ҷангалҳои нав, ҳамчунин, нигоҳубин ва ҳифзи онҳо гузошта шудааст. Ҳаҷми корҳои бунёдии ҷангал дар як сол 1,9 - 2,0 ҳазор гектар мебошад, ки дар заминаи он ҳифзи замин аз таназулёбӣ ва мусоидат ба беҳбудии муҳити зист ва тағйрёбии иқлим ба роҳ монда мешавад. Дар қатори ин, ҳар сол аз рӯйи нақша маҳсулоти худрӯйи табиии ҷангал, ба монанди писта, чормағз, бодом, олуча, зелол, себ ва хуч ҷамъоварӣ шуда, бештари онҳо ҳамчун меваи хушк ба бозори кишвар бароварда мешавад. Ин имконият медиҳад, ки аҳолии деҳот тавассути ҷамъоварии маҳсулот сатҳи зиндагии худро беҳтар созад.   Коркарди чӯб низ ҳамчун масолеҳи сохтмонӣ дар фаъолияти хоҷагидории деҳотиён сераҳамият аст. Ғайр аз ин, аз ҳисоби захираи табиии ҷангал ҷамъоварӣ ва коркарди гиёҳҳои шифобахш ва аз он тайёр кардани дору барои таъмини аҳолӣ бо доруи сифатан беҳтар ва ба ин восита ғанӣ гардондани Буҷети давлат манфиатовар мебошад. Имкониятҳои рушд ва гузариш ба системаи худидоракунию худтаъминсозӣ аз ҳисоби хоҷагиҳои ҷангал хеле зиёданд.
Дар соҳаи ҷангал мушкилиҳо кам нестанд. Масалан, як қисми заминҳои фонди давлатии ҷангал дар солҳои гуногун бе мувофиқаи мақомоти соҳаи ҷангал ба хоҷагиҳои деҳқонӣ табдил дода шудаанд, ки бештари захираҳои табиӣ ва маҳсулоти ҷангал дар ин заминҳо аз тарафи ҳоҷагиҳо ҷамъоварӣ шуда, ба фоидаи шахсӣ истифода бурда мешаванд, вале ҳифзу муҳофизати ҷангалзор беназорат ва аз мадди назар дур монда, бисёри мавзеъҳо харобу нобуд гардида, ба чарогоҳ табдил ёфтаанд. Фаъолияти ин хоҷагиҳои деҳқонӣ бошад, аз ҷониби ягон мақомоти дахлдор дар маҳал назорат карда намешавад. Илова бар ин, бо сабаби набастани шартномаи тарафайн байни хоҷагиҳои деҳқонӣ ва хоҷагиҳои ҷангал оид ба ҷамъоварӣ ва супурдани маҳсулоти ҷангал, иҷрои нақшаҳои истеҳсоли маҳсулоти ҷангал, бахусус писта, чормағз ва меваи хушк, солҳои охир таъмин карда намешаванд.
Вобаста ба ҳалли масъалаи мазкур чораҳои қатъӣ андешида мешаванд.
О. ВАФОБЕК, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.09.2017    №: 199    Мутолиа карданд: 410

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед