logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ ВА ҶОЙГОҲИ ХОҶАГИИ ҶАНГАЛ ДАР РУШДИ ОН

Ҳоҷагии ҷангал қисми муҳими иқтидори захираи табиии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, истифодаи самаранок ва оқилонаи он барои пешрафти иқтисоди миллӣ, иҷтимоиёт ва экология аҳамияти калидӣ дорад. Гузариш ба системаи худидоракунии иқтисодӣ ба рушди соҳаи хоҷагии ҷангал низ вобаста аст.
Дар сохтори Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати ҷумҳурӣ 41 муассисаи хоҷагии ҷангал ва 5 корхонаю идора – корхонаи воҳиди давлатии ниҳолпарварӣ, Бозрасии давлатии ҷангал ва шикор, муассисаи давлатии ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда, муассисаи давлатии «Пажӯҳишгоҳи илмию тадқиқотии хоҷагии  ҷангал» ва муассисаи давлатии парваришгоҳи табиии “Баҳри Норак” шомиланд. Аксари хоҷагиҳои ҷангал дар деҳот ва минтақаҳои дурдасти кӯҳистон ҷойгир буда, дар баробари пешгирӣ аз биёбоншавӣ, ҳифзи гуногунии биологӣ, ҳифзи муҳити зист аз таъсири глобалии тағйирёбии иқлим барои беҳтар гардидани сатҳи зиндагии аҳолии деҳот нақши пешбаранда мегузоранд. Ҳар сол ба ҳисоби миёна дар мавсими ҷамъоварии рустаниҳои хӯрданибоб ва гиёҳҳои шифобахш, ҳамчунин, дигар меваҳои худрӯй ва барқарорсозии ҷангал тариқи шартнома наздик ба 2000 нафар бо ҷойи кор таъмин карда мешавад. 
Исматзода Азизулло, директори Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, иброз намуд, ки ҷангали Тоҷикистон мисли дигар сарватҳои табиии мамлакат миллӣ буда, ҳамчун моликияти давлатӣ тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба танзим дароварда мешавад ва ба манфиати тамоми мардум истифода мегардад. 
- Вақти он расидааст, ки захираҳои генетикии ҷангал барои таъмини амнияти озуқаворӣ, паст кардани сатҳи камбизоатӣ ва рушди устувори муҳити зист оқилона ва пурсамар истифода бурда шаванд, - гуфт директори агентӣ.
Ҳоло дар ихтиёри агентӣ 1336,6 ҳазор гектар заминҳои фонди давлатии ҷангал мавҷуданд. Масоҳати заминҳои ҷангалпӯш ба 421,2 ҳазор гектар баробар аст, ки ин ҳамагӣ 3 дарсади  масоҳати ҷумҳуриро ташкил медиҳад. Бинобар ин, дар назди кормандони соҳаи ҷангал вазифаи муҳими бунёд ва барқарорсозии ҷангалҳои нав, ҳамчунин, нигоҳубин ва ҳифзи онҳо гузошта шудааст. Ҳаҷми корҳои бунёдии ҷангал дар як сол 1,9 - 2,0 ҳазор гектар мебошад, ки дар заминаи он ҳифзи замин аз таназулёбӣ ва мусоидат ба беҳбудии муҳити зист ва тағйрёбии иқлим ба роҳ монда мешавад. Дар қатори ин, ҳар сол аз рӯйи нақша маҳсулоти худрӯйи табиии ҷангал, ба монанди писта, чормағз, бодом, олуча, зелол, себ ва хуч ҷамъоварӣ шуда, бештари онҳо ҳамчун меваи хушк ба бозори кишвар бароварда мешавад. Ин имконият медиҳад, ки аҳолии деҳот тавассути ҷамъоварии маҳсулот сатҳи зиндагии худро беҳтар созад.   Коркарди чӯб низ ҳамчун масолеҳи сохтмонӣ дар фаъолияти хоҷагидории деҳотиён сераҳамият аст. Ғайр аз ин, аз ҳисоби захираи табиии ҷангал ҷамъоварӣ ва коркарди гиёҳҳои шифобахш ва аз он тайёр кардани дору барои таъмини аҳолӣ бо доруи сифатан беҳтар ва ба ин восита ғанӣ гардондани Буҷети давлат манфиатовар мебошад. Имкониятҳои рушд ва гузариш ба системаи худидоракунию худтаъминсозӣ аз ҳисоби хоҷагиҳои ҷангал хеле зиёданд.
Дар соҳаи ҷангал мушкилиҳо кам нестанд. Масалан, як қисми заминҳои фонди давлатии ҷангал дар солҳои гуногун бе мувофиқаи мақомоти соҳаи ҷангал ба хоҷагиҳои деҳқонӣ табдил дода шудаанд, ки бештари захираҳои табиӣ ва маҳсулоти ҷангал дар ин заминҳо аз тарафи ҳоҷагиҳо ҷамъоварӣ шуда, ба фоидаи шахсӣ истифода бурда мешаванд, вале ҳифзу муҳофизати ҷангалзор беназорат ва аз мадди назар дур монда, бисёри мавзеъҳо харобу нобуд гардида, ба чарогоҳ табдил ёфтаанд. Фаъолияти ин хоҷагиҳои деҳқонӣ бошад, аз ҷониби ягон мақомоти дахлдор дар маҳал назорат карда намешавад. Илова бар ин, бо сабаби набастани шартномаи тарафайн байни хоҷагиҳои деҳқонӣ ва хоҷагиҳои ҷангал оид ба ҷамъоварӣ ва супурдани маҳсулоти ҷангал, иҷрои нақшаҳои истеҳсоли маҳсулоти ҷангал, бахусус писта, чормағз ва меваи хушк, солҳои охир таъмин карда намешаванд.
Вобаста ба ҳалли масъалаи мазкур чораҳои қатъӣ андешида мешаванд.
О. ВАФОБЕК, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.09.2017    №: 199    Мутолиа карданд: 497

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед