logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ ВА ҶОЙГОҲИ ХОҶАГИИ ҶАНГАЛ ДАР РУШДИ ОН

Ҳоҷагии ҷангал қисми муҳими иқтидори захираи табиии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, истифодаи самаранок ва оқилонаи он барои пешрафти иқтисоди миллӣ, иҷтимоиёт ва экология аҳамияти калидӣ дорад. Гузариш ба системаи худидоракунии иқтисодӣ ба рушди соҳаи хоҷагии ҷангал низ вобаста аст.
Дар сохтори Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати ҷумҳурӣ 41 муассисаи хоҷагии ҷангал ва 5 корхонаю идора – корхонаи воҳиди давлатии ниҳолпарварӣ, Бозрасии давлатии ҷангал ва шикор, муассисаи давлатии ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда, муассисаи давлатии «Пажӯҳишгоҳи илмию тадқиқотии хоҷагии  ҷангал» ва муассисаи давлатии парваришгоҳи табиии “Баҳри Норак” шомиланд. Аксари хоҷагиҳои ҷангал дар деҳот ва минтақаҳои дурдасти кӯҳистон ҷойгир буда, дар баробари пешгирӣ аз биёбоншавӣ, ҳифзи гуногунии биологӣ, ҳифзи муҳити зист аз таъсири глобалии тағйирёбии иқлим барои беҳтар гардидани сатҳи зиндагии аҳолии деҳот нақши пешбаранда мегузоранд. Ҳар сол ба ҳисоби миёна дар мавсими ҷамъоварии рустаниҳои хӯрданибоб ва гиёҳҳои шифобахш, ҳамчунин, дигар меваҳои худрӯй ва барқарорсозии ҷангал тариқи шартнома наздик ба 2000 нафар бо ҷойи кор таъмин карда мешавад. 
Исматзода Азизулло, директори Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, иброз намуд, ки ҷангали Тоҷикистон мисли дигар сарватҳои табиии мамлакат миллӣ буда, ҳамчун моликияти давлатӣ тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба танзим дароварда мешавад ва ба манфиати тамоми мардум истифода мегардад. 
- Вақти он расидааст, ки захираҳои генетикии ҷангал барои таъмини амнияти озуқаворӣ, паст кардани сатҳи камбизоатӣ ва рушди устувори муҳити зист оқилона ва пурсамар истифода бурда шаванд, - гуфт директори агентӣ.
Ҳоло дар ихтиёри агентӣ 1336,6 ҳазор гектар заминҳои фонди давлатии ҷангал мавҷуданд. Масоҳати заминҳои ҷангалпӯш ба 421,2 ҳазор гектар баробар аст, ки ин ҳамагӣ 3 дарсади  масоҳати ҷумҳуриро ташкил медиҳад. Бинобар ин, дар назди кормандони соҳаи ҷангал вазифаи муҳими бунёд ва барқарорсозии ҷангалҳои нав, ҳамчунин, нигоҳубин ва ҳифзи онҳо гузошта шудааст. Ҳаҷми корҳои бунёдии ҷангал дар як сол 1,9 - 2,0 ҳазор гектар мебошад, ки дар заминаи он ҳифзи замин аз таназулёбӣ ва мусоидат ба беҳбудии муҳити зист ва тағйрёбии иқлим ба роҳ монда мешавад. Дар қатори ин, ҳар сол аз рӯйи нақша маҳсулоти худрӯйи табиии ҷангал, ба монанди писта, чормағз, бодом, олуча, зелол, себ ва хуч ҷамъоварӣ шуда, бештари онҳо ҳамчун меваи хушк ба бозори кишвар бароварда мешавад. Ин имконият медиҳад, ки аҳолии деҳот тавассути ҷамъоварии маҳсулот сатҳи зиндагии худро беҳтар созад.   Коркарди чӯб низ ҳамчун масолеҳи сохтмонӣ дар фаъолияти хоҷагидории деҳотиён сераҳамият аст. Ғайр аз ин, аз ҳисоби захираи табиии ҷангал ҷамъоварӣ ва коркарди гиёҳҳои шифобахш ва аз он тайёр кардани дору барои таъмини аҳолӣ бо доруи сифатан беҳтар ва ба ин восита ғанӣ гардондани Буҷети давлат манфиатовар мебошад. Имкониятҳои рушд ва гузариш ба системаи худидоракунию худтаъминсозӣ аз ҳисоби хоҷагиҳои ҷангал хеле зиёданд.
Дар соҳаи ҷангал мушкилиҳо кам нестанд. Масалан, як қисми заминҳои фонди давлатии ҷангал дар солҳои гуногун бе мувофиқаи мақомоти соҳаи ҷангал ба хоҷагиҳои деҳқонӣ табдил дода шудаанд, ки бештари захираҳои табиӣ ва маҳсулоти ҷангал дар ин заминҳо аз тарафи ҳоҷагиҳо ҷамъоварӣ шуда, ба фоидаи шахсӣ истифода бурда мешаванд, вале ҳифзу муҳофизати ҷангалзор беназорат ва аз мадди назар дур монда, бисёри мавзеъҳо харобу нобуд гардида, ба чарогоҳ табдил ёфтаанд. Фаъолияти ин хоҷагиҳои деҳқонӣ бошад, аз ҷониби ягон мақомоти дахлдор дар маҳал назорат карда намешавад. Илова бар ин, бо сабаби набастани шартномаи тарафайн байни хоҷагиҳои деҳқонӣ ва хоҷагиҳои ҷангал оид ба ҷамъоварӣ ва супурдани маҳсулоти ҷангал, иҷрои нақшаҳои истеҳсоли маҳсулоти ҷангал, бахусус писта, чормағз ва меваи хушк, солҳои охир таъмин карда намешаванд.
Вобаста ба ҳалли масъалаи мазкур чораҳои қатъӣ андешида мешаванд.
О. ВАФОБЕК, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.09.2017    №: 199    Мутолиа карданд: 328

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед