logo

иқтисод

МОДЕЛИ НАВИ РУШД БА ТАЪСИСИ БОЗОРҲОИ СОДИРОТӢ РОҲ МЕКУШОЯД

Барномаи миёнамуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020 ҳадаф, афзалият, вазифа ва самтҳои гузариш ба модели нави босифати рушди иқтисодиро муайян менамояд. Асоси ин барномаро механизмҳои самараноки институтсионалӣ ташкил медиҳанд, ки онҳо барои ҷалби бештари сармоя ба бахши воқеии иқтисодиёт ва инфрасохтор, ҳавасмандгардонии рақобат ва гирифтани донишҳои нав, таҳкими истеҳсолоти молу маҳсулоти воридотивазкунандаи ба содирот нигарондашуда, мақсаднок коҳиш додани вобастагии кишвар аз интиқоли маблағҳои муҳоҷирони меҳнатӣ ва мусоидат ба васеъ намудани шуғли пурмаҳсули аҳолӣ имконият фароҳам меоваранд.
Султоншо Ҳомидов, сардори раёсати рушди минтақаҳо ва мониторинги иҷрои барномаҳои миллии Вазорати рушди иқтисод ва савдои ҷумҳурӣ, ба хабарнигори « Ҷумҳурият» доир ба ҳадафҳо ва ҷараёни иҷрои барнома чунин иброз дошт:
- Самтҳои калидии ислоҳоти сохтории барномаи миёнамуҳлати рушд, яъне марҳилаи нави рушдро таъмини дастрасии мунтазаму бефосилаи аҳолӣ ва субъектҳои хоҷагидор ба захираҳои энергетикӣ, бартараф намудани сатҳи пасти худкифоии ғизо, тараққиёти маҷмӯии минтақаҳои кишвар ва ташаккули низоми дастрасии баробар ба хизматрасониҳои иҷтимоӣ ташкил медиҳанд. Бинобар таъсири ҷиддӣ расондани омилҳои беруна ба рушди иқтисодии кишвар масъалаҳои нигоҳ доштани устувории рушди иқтисоди миллӣ ва таъмини динамикаи мусбати рушди индустриалӣ – инноватсионӣ дар ин марҳила ба мадди аввал гузошта шудааст.
Барномаи миёнамуҳлати рушд маҷмӯи тадбирҳои ба ҳам алоқамандест, ки вазифаҳо, захираҳо ва муҳлатҳои ҳалли масъалаҳои рушди иҷтимоӣ, иқтисодӣ, индустриалӣ – инноватсионӣ, экологӣ ва фарҳангии мамлакатро дар 5 соли наздик бояд татбиқ намояд.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҷрибаи кофии банақшагирии миёнамуҳлат андухта шудааст. Ду стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ, ҳамчунин, Стратегияи баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии мардуми Тоҷикистон барои солҳои 2013 - 2015 амалӣ гардидаанд. Дар ин давра сатҳи камбизоатӣ то 31 дарсад коҳиш ёфт, ки ин тамоюли назарраси беҳшавии некуаҳволии мардумро нишон медиҳад. Дар барномаи миёнамуҳлати рушд на танҳо сабақҳо аз амалӣ намудани нақшаю стратегияҳои миёнамуҳлати пешина, балки иҷрои онҳо дар ҷараёни амалӣ намудани Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015 ба назар гирифта шудааст.
Таҷрибаи амалӣ намудани стратегияҳои пешина нишон дод, ки ҳангоми таҳияи барномаҳо бояд татбиқи пурраи принсипи банақшагирии тағйирёбанда таъмин карда шавад. Дар чунин ҳолат мебояд, ки на танҳо пайдарҳамии санади аввал, балки ҳамаи санадҳои барномавии минбаъда ва алоқаи онҳо бо Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 таъмин гардад.
Азбаски Стратегияи миллии рушди ҷумҳурӣ барои давраи то соли 2030 ислоҳоти фарохдомани дарозмуҳлатро фаро мегирад, пас хеле муҳим аст, ки натиҷаҳои интизории татбиқи стратегия дар барномаҳои миёнамуҳлати рушд чун натиҷаҳои фосилавӣ инъикос гарданд. Чунин муносибат нисбати нишондиҳандаҳои мақсадноки афзалиятҳои асосии рушд низ бояд риоя шавад.
Ҳамин тавр, масъалаи муҳими ҷараёни ҳамгироии муносибати институтсионалӣ бо имконоти барномарезии макроиқтисодӣ ин интиқол додани ислоҳоти дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 пешбинишуда ба чорабиниҳои барномаи миёнамуҳлати рушд ва дигар барномаҳои миёнамуҳлат мебошад.
Таҳлили омилҳои рушди иқтисодӣ мутобиқи арзёбии иҷрои Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015 нишон дод, ки рушди иқтисодӣ дар кишвар бо омилҳои зерин муайян карда мешуд: афзоиши маблағгузориҳои асосии давлатӣ ва афзоиши интиқоли маблағҳо аз берун. Дар марҳилаи нави рушд зарур аст, ки дар кишвар гузариш ба сармоягузориҳои дарозмуҳлат ба рушди инсонӣ ва афзоиши яку якбораи ҳиссаи сармоягузории хусусии ҳам дохилӣ ва беруна ба рушди минбаъда амалӣ карда шавад. Тоҷикистон аллакай дар давраи наздиктарин бояд гузариш ба модели нави рушди ба сармоягузорӣ, содирот ва воридотивазкунӣ асосёфтаро амалӣ намояд.
Ин вазифаҳо шартҳои асосии амалӣ намудани Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 маҳсуб меёбанд, вале гаронии иваз намудани модели рушд ба давраи татбиқи барномаи миёнамуҳлати рушд рост меояд. Модели нав дар муқоиса ба модели пешина як қатор бартариҳо дорад. Он рушди босуръати саноат, кишоварзӣ ва бахши молиявиро таъмин намуда, ба бозорҳои нави содиротӣ роҳ мекушояд, воридоти моли истеъмолиро маҳдуд сохта, вобастагии кишварро аз пули муҳоҷирон коҳиш медиҳад. Чунин тараққиёт ба ташкили васеи ҷойҳои нави кории пурмаҳсул, рушди шуғли расмӣ ва бахши расмии иқтисодиёт мусоидат карда, дар ниҳоят ба афзоиши ҳиссаи андозҳои дохилӣ дар даромади буҷети давлатӣ боис мегардад. Ин низоми андоз Тоҷикистонро устувор гардонда, вобастагии онро аз таъсири буҳронҳои иқтисодии хориҷӣ кам мекунад. Аз ин лиҳоз, нақши панҷсолаи ҳозира дар рушди ояндаи кишвар хеле муҳим аст, зеро дар ин давра ба модели нав замина гузошта хоҳад шуд.
Иронбӣ МӮСОЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.09.2017    №: 201    Мутолиа карданд: 472

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал

ХАТЛОН. Таъсиси 31 корхона дар 6 моҳ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. Ҳамкориҳо самар медиҳанд

"ТОҶИК ЭЙР". Парвозҳо аз нав шурӯъ гаштанд

Таъсиси 26 ширкати сайёҳӣ дар ним сол

ДДК. Шумораи омӯзгорони унвондор меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

ВАЗОРАТИ МЕҲНАТ, МУҲОҶИРАТ ВА ШУҒЛИ АҲОЛӢ. Музди миёнаи меҳнат – 1350 сомонӣ

ТИББИ ОИЛАВӢ МУҲИМТАРИН РУКНИ ТАНДУРУСТӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед