logo

иқтисод

МОДЕЛИ НАВИ РУШД БА ТАЪСИСИ БОЗОРҲОИ СОДИРОТӢ РОҲ МЕКУШОЯД

Барномаи миёнамуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020 ҳадаф, афзалият, вазифа ва самтҳои гузариш ба модели нави босифати рушди иқтисодиро муайян менамояд. Асоси ин барномаро механизмҳои самараноки институтсионалӣ ташкил медиҳанд, ки онҳо барои ҷалби бештари сармоя ба бахши воқеии иқтисодиёт ва инфрасохтор, ҳавасмандгардонии рақобат ва гирифтани донишҳои нав, таҳкими истеҳсолоти молу маҳсулоти воридотивазкунандаи ба содирот нигарондашуда, мақсаднок коҳиш додани вобастагии кишвар аз интиқоли маблағҳои муҳоҷирони меҳнатӣ ва мусоидат ба васеъ намудани шуғли пурмаҳсули аҳолӣ имконият фароҳам меоваранд.
Султоншо Ҳомидов, сардори раёсати рушди минтақаҳо ва мониторинги иҷрои барномаҳои миллии Вазорати рушди иқтисод ва савдои ҷумҳурӣ, ба хабарнигори « Ҷумҳурият» доир ба ҳадафҳо ва ҷараёни иҷрои барнома чунин иброз дошт:
- Самтҳои калидии ислоҳоти сохтории барномаи миёнамуҳлати рушд, яъне марҳилаи нави рушдро таъмини дастрасии мунтазаму бефосилаи аҳолӣ ва субъектҳои хоҷагидор ба захираҳои энергетикӣ, бартараф намудани сатҳи пасти худкифоии ғизо, тараққиёти маҷмӯии минтақаҳои кишвар ва ташаккули низоми дастрасии баробар ба хизматрасониҳои иҷтимоӣ ташкил медиҳанд. Бинобар таъсири ҷиддӣ расондани омилҳои беруна ба рушди иқтисодии кишвар масъалаҳои нигоҳ доштани устувории рушди иқтисоди миллӣ ва таъмини динамикаи мусбати рушди индустриалӣ – инноватсионӣ дар ин марҳила ба мадди аввал гузошта шудааст.
Барномаи миёнамуҳлати рушд маҷмӯи тадбирҳои ба ҳам алоқамандест, ки вазифаҳо, захираҳо ва муҳлатҳои ҳалли масъалаҳои рушди иҷтимоӣ, иқтисодӣ, индустриалӣ – инноватсионӣ, экологӣ ва фарҳангии мамлакатро дар 5 соли наздик бояд татбиқ намояд.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҷрибаи кофии банақшагирии миёнамуҳлат андухта шудааст. Ду стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ, ҳамчунин, Стратегияи баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии мардуми Тоҷикистон барои солҳои 2013 - 2015 амалӣ гардидаанд. Дар ин давра сатҳи камбизоатӣ то 31 дарсад коҳиш ёфт, ки ин тамоюли назарраси беҳшавии некуаҳволии мардумро нишон медиҳад. Дар барномаи миёнамуҳлати рушд на танҳо сабақҳо аз амалӣ намудани нақшаю стратегияҳои миёнамуҳлати пешина, балки иҷрои онҳо дар ҷараёни амалӣ намудани Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015 ба назар гирифта шудааст.
Таҷрибаи амалӣ намудани стратегияҳои пешина нишон дод, ки ҳангоми таҳияи барномаҳо бояд татбиқи пурраи принсипи банақшагирии тағйирёбанда таъмин карда шавад. Дар чунин ҳолат мебояд, ки на танҳо пайдарҳамии санади аввал, балки ҳамаи санадҳои барномавии минбаъда ва алоқаи онҳо бо Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 таъмин гардад.
Азбаски Стратегияи миллии рушди ҷумҳурӣ барои давраи то соли 2030 ислоҳоти фарохдомани дарозмуҳлатро фаро мегирад, пас хеле муҳим аст, ки натиҷаҳои интизории татбиқи стратегия дар барномаҳои миёнамуҳлати рушд чун натиҷаҳои фосилавӣ инъикос гарданд. Чунин муносибат нисбати нишондиҳандаҳои мақсадноки афзалиятҳои асосии рушд низ бояд риоя шавад.
Ҳамин тавр, масъалаи муҳими ҷараёни ҳамгироии муносибати институтсионалӣ бо имконоти барномарезии макроиқтисодӣ ин интиқол додани ислоҳоти дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 пешбинишуда ба чорабиниҳои барномаи миёнамуҳлати рушд ва дигар барномаҳои миёнамуҳлат мебошад.
Таҳлили омилҳои рушди иқтисодӣ мутобиқи арзёбии иҷрои Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015 нишон дод, ки рушди иқтисодӣ дар кишвар бо омилҳои зерин муайян карда мешуд: афзоиши маблағгузориҳои асосии давлатӣ ва афзоиши интиқоли маблағҳо аз берун. Дар марҳилаи нави рушд зарур аст, ки дар кишвар гузариш ба сармоягузориҳои дарозмуҳлат ба рушди инсонӣ ва афзоиши яку якбораи ҳиссаи сармоягузории хусусии ҳам дохилӣ ва беруна ба рушди минбаъда амалӣ карда шавад. Тоҷикистон аллакай дар давраи наздиктарин бояд гузариш ба модели нави рушди ба сармоягузорӣ, содирот ва воридотивазкунӣ асосёфтаро амалӣ намояд.
Ин вазифаҳо шартҳои асосии амалӣ намудани Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 маҳсуб меёбанд, вале гаронии иваз намудани модели рушд ба давраи татбиқи барномаи миёнамуҳлати рушд рост меояд. Модели нав дар муқоиса ба модели пешина як қатор бартариҳо дорад. Он рушди босуръати саноат, кишоварзӣ ва бахши молиявиро таъмин намуда, ба бозорҳои нави содиротӣ роҳ мекушояд, воридоти моли истеъмолиро маҳдуд сохта, вобастагии кишварро аз пули муҳоҷирон коҳиш медиҳад. Чунин тараққиёт ба ташкили васеи ҷойҳои нави кории пурмаҳсул, рушди шуғли расмӣ ва бахши расмии иқтисодиёт мусоидат карда, дар ниҳоят ба афзоиши ҳиссаи андозҳои дохилӣ дар даромади буҷети давлатӣ боис мегардад. Ин низоми андоз Тоҷикистонро устувор гардонда, вобастагии онро аз таъсири буҳронҳои иқтисодии хориҷӣ кам мекунад. Аз ин лиҳоз, нақши панҷсолаи ҳозира дар рушди ояндаи кишвар хеле муҳим аст, зеро дар ин давра ба модели нав замина гузошта хоҳад шуд.
Иронбӣ МӮСОЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.09.2017    №: 201    Мутолиа карданд: 349

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед