logo

иқтисод

МОДЕЛИ НАВИ РУШД БА ТАЪСИСИ БОЗОРҲОИ СОДИРОТӢ РОҲ МЕКУШОЯД

Барномаи миёнамуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020 ҳадаф, афзалият, вазифа ва самтҳои гузариш ба модели нави босифати рушди иқтисодиро муайян менамояд. Асоси ин барномаро механизмҳои самараноки институтсионалӣ ташкил медиҳанд, ки онҳо барои ҷалби бештари сармоя ба бахши воқеии иқтисодиёт ва инфрасохтор, ҳавасмандгардонии рақобат ва гирифтани донишҳои нав, таҳкими истеҳсолоти молу маҳсулоти воридотивазкунандаи ба содирот нигарондашуда, мақсаднок коҳиш додани вобастагии кишвар аз интиқоли маблағҳои муҳоҷирони меҳнатӣ ва мусоидат ба васеъ намудани шуғли пурмаҳсули аҳолӣ имконият фароҳам меоваранд.
Султоншо Ҳомидов, сардори раёсати рушди минтақаҳо ва мониторинги иҷрои барномаҳои миллии Вазорати рушди иқтисод ва савдои ҷумҳурӣ, ба хабарнигори « Ҷумҳурият» доир ба ҳадафҳо ва ҷараёни иҷрои барнома чунин иброз дошт:
- Самтҳои калидии ислоҳоти сохтории барномаи миёнамуҳлати рушд, яъне марҳилаи нави рушдро таъмини дастрасии мунтазаму бефосилаи аҳолӣ ва субъектҳои хоҷагидор ба захираҳои энергетикӣ, бартараф намудани сатҳи пасти худкифоии ғизо, тараққиёти маҷмӯии минтақаҳои кишвар ва ташаккули низоми дастрасии баробар ба хизматрасониҳои иҷтимоӣ ташкил медиҳанд. Бинобар таъсири ҷиддӣ расондани омилҳои беруна ба рушди иқтисодии кишвар масъалаҳои нигоҳ доштани устувории рушди иқтисоди миллӣ ва таъмини динамикаи мусбати рушди индустриалӣ – инноватсионӣ дар ин марҳила ба мадди аввал гузошта шудааст.
Барномаи миёнамуҳлати рушд маҷмӯи тадбирҳои ба ҳам алоқамандест, ки вазифаҳо, захираҳо ва муҳлатҳои ҳалли масъалаҳои рушди иҷтимоӣ, иқтисодӣ, индустриалӣ – инноватсионӣ, экологӣ ва фарҳангии мамлакатро дар 5 соли наздик бояд татбиқ намояд.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҷрибаи кофии банақшагирии миёнамуҳлат андухта шудааст. Ду стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ, ҳамчунин, Стратегияи баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии мардуми Тоҷикистон барои солҳои 2013 - 2015 амалӣ гардидаанд. Дар ин давра сатҳи камбизоатӣ то 31 дарсад коҳиш ёфт, ки ин тамоюли назарраси беҳшавии некуаҳволии мардумро нишон медиҳад. Дар барномаи миёнамуҳлати рушд на танҳо сабақҳо аз амалӣ намудани нақшаю стратегияҳои миёнамуҳлати пешина, балки иҷрои онҳо дар ҷараёни амалӣ намудани Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015 ба назар гирифта шудааст.
Таҷрибаи амалӣ намудани стратегияҳои пешина нишон дод, ки ҳангоми таҳияи барномаҳо бояд татбиқи пурраи принсипи банақшагирии тағйирёбанда таъмин карда шавад. Дар чунин ҳолат мебояд, ки на танҳо пайдарҳамии санади аввал, балки ҳамаи санадҳои барномавии минбаъда ва алоқаи онҳо бо Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 таъмин гардад.
Азбаски Стратегияи миллии рушди ҷумҳурӣ барои давраи то соли 2030 ислоҳоти фарохдомани дарозмуҳлатро фаро мегирад, пас хеле муҳим аст, ки натиҷаҳои интизории татбиқи стратегия дар барномаҳои миёнамуҳлати рушд чун натиҷаҳои фосилавӣ инъикос гарданд. Чунин муносибат нисбати нишондиҳандаҳои мақсадноки афзалиятҳои асосии рушд низ бояд риоя шавад.
Ҳамин тавр, масъалаи муҳими ҷараёни ҳамгироии муносибати институтсионалӣ бо имконоти барномарезии макроиқтисодӣ ин интиқол додани ислоҳоти дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 пешбинишуда ба чорабиниҳои барномаи миёнамуҳлати рушд ва дигар барномаҳои миёнамуҳлат мебошад.
Таҳлили омилҳои рушди иқтисодӣ мутобиқи арзёбии иҷрои Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015 нишон дод, ки рушди иқтисодӣ дар кишвар бо омилҳои зерин муайян карда мешуд: афзоиши маблағгузориҳои асосии давлатӣ ва афзоиши интиқоли маблағҳо аз берун. Дар марҳилаи нави рушд зарур аст, ки дар кишвар гузариш ба сармоягузориҳои дарозмуҳлат ба рушди инсонӣ ва афзоиши яку якбораи ҳиссаи сармоягузории хусусии ҳам дохилӣ ва беруна ба рушди минбаъда амалӣ карда шавад. Тоҷикистон аллакай дар давраи наздиктарин бояд гузариш ба модели нави рушди ба сармоягузорӣ, содирот ва воридотивазкунӣ асосёфтаро амалӣ намояд.
Ин вазифаҳо шартҳои асосии амалӣ намудани Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 маҳсуб меёбанд, вале гаронии иваз намудани модели рушд ба давраи татбиқи барномаи миёнамуҳлати рушд рост меояд. Модели нав дар муқоиса ба модели пешина як қатор бартариҳо дорад. Он рушди босуръати саноат, кишоварзӣ ва бахши молиявиро таъмин намуда, ба бозорҳои нави содиротӣ роҳ мекушояд, воридоти моли истеъмолиро маҳдуд сохта, вобастагии кишварро аз пули муҳоҷирон коҳиш медиҳад. Чунин тараққиёт ба ташкили васеи ҷойҳои нави кории пурмаҳсул, рушди шуғли расмӣ ва бахши расмии иқтисодиёт мусоидат карда, дар ниҳоят ба афзоиши ҳиссаи андозҳои дохилӣ дар даромади буҷети давлатӣ боис мегардад. Ин низоми андоз Тоҷикистонро устувор гардонда, вобастагии онро аз таъсири буҳронҳои иқтисодии хориҷӣ кам мекунад. Аз ин лиҳоз, нақши панҷсолаи ҳозира дар рушди ояндаи кишвар хеле муҳим аст, зеро дар ин давра ба модели нав замина гузошта хоҳад шуд.
Иронбӣ МӮСОЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.09.2017    №: 201    Мутолиа карданд: 322

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед