logo

фарҳанг

ЗАБОН. АСОЛАТИ ОНРО ҲИФЗ БОЯД КАРД!

Дастоварди беназир дар даврони истиқлолият дар соҳаи забони давлатӣ низ ба даст омад: дар Тоҷикистон сиёсати забон ташаккул ёфта, аз пай таҷрибаи пурарзиш овард.
Таҷрибаи таърихии расидан ба сиёсати забон заминаи иҷтимоӣ дорад:
- масъалаи забон ҳамеша ба сиёсати давлатдорӣ дар робита қарор дошт, барои пешбурди сиёсати забон силсилаи қонуну қарорҳо, тадбирҳо андешида, кумита ва комиссияҳои кориву назоратӣ ташкил карда шуданд.
- қазияи забон дар кори давлатдорӣ ҷузъи ҷудонопазири фаъолияти Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон қарор гирифт.
- асари бунёдии Сарвари давлат «Забони миллат - ҳастии миллат» тадқиқоти марҳилавие гардид, ки ба бисёр муаммоҳои баҳснок ва ҳалталаби амалкарди забони тоҷикӣ ва таърихи таҳаввули он рӯшанӣ андохт. Ин омилҳо буданд, ки дар кишвар падидаи нодири сиёсию фарҳангӣ ва илмӣ, яъне сиёсати забон комилан ташаккул ёфт.
Забон дар ҳамаи давру замонҳо як рукни давлатдорӣ буд. Аз рӯйи баҳои сарварони давлат ба забон ҳадафҳои сиёсии давлатдорӣ муайян мегардид. Нуқтаи назари сарвар ва ходимони баландпояи давлатӣ ба мақоми забон дар ҷамъият, тадбирҳои давлат оид ба амали забонҳо ва роҳу усулҳои иҷрои онҳо сиёсати забонро дар мамлакат фароҳам овард.
Заминаҳои бунёдии роҳи ташаккули сиёсати забон – боло гирифтани ифтихори миллӣ, коркарди тадбирҳои стратегии давлатӣ, ташкили силсилаи чорабиниҳои давлат оид ба таҳкими пояҳои иҷтимоӣ ва рушди забон, ҳамчунин, роҳу василаҳои гуногуни ба амал баровардани ин тадбирҳост. 
Дар Тоҷикистон ташаббускори ин раванди сиёсию фарҳангӣ Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон ҳастанд. Моҳият ва муҳимтарин масъалаҳои сиёсати забон дар гузориш ва баромадҳояшон иброз гаштаанд. Китоби тозанашри Сарвари давлат «Забони миллат – ҳастии миллат” - ро метавон марҳалаи тозаи хидмат дар соҳаи забон шуморид. Муаллиф дар асоси таҳлили зиёда аз чаҳорсад сарчашмаи илмии ватаниву хориҷӣ кӯшидааст, ки ба печидатарин масъалаҳои баҳсноки давраҳои қадим ва миёнаи забони тоҷикӣ равшанӣ андозад.
Ба туфайли ташаббус ва кӯшишҳои пайгиронаи Пешвои миллат дар як муддати кӯтоҳ дар фаҳмиши моҳият ва корбурди забони миллӣ нуқтаи назар ва таҷрибаи ғаноманди амалӣ ба даст омад, ки аз он, дар маҷмӯъ, сиёсати забон пайдо гашт. 
Заминаи воқеии таҳаввулоти забониву забоншиносӣ, ки рӯи кор омад, Истиқлолияти милливу давлатист. Истиқлолият бо забон робитаи бевосита дорад, - гуфтаанд Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон. - Инкишофу рушди забон нишондиҳандаи пешрафт ва комёбиҳои миллат ва давлат аст. Забони тоҷикӣ, ки аз шевотарин, ғанитарин ва қадимтарин забонҳост, моро на танҳо бо кишварҳои ҳамзабон ва ҳамфарҳанг мепайвандад, балки оинаи таърих ва давлатдории мо мебошад. Маҳз истиқлолият метавонад ба таҳаввули объективии забони адабии миллат роҳи калон боз намояд. Истиқлолият ба забон асолат мебахшад, имконият фароҳам меорад, ки он дар заминаи қонуниятҳои дохилии худ инкишоф ёбад.
Дар назар бояд дошт, ки рисолати аҳли ҷомеа инкишоф додани забон мебошад. Офарандаи забон халқ аст, устодони сухан – шоирону нависандагон забонро сайқал медиҳанд, олимони суханшинос қоидаву қонуниятҳои забонро муайян менамоянд, ҳамагон ҳамҷоя аз рӯйи меъёрҳои баён амал намуда, ҳамарӯза дар рушди забон мусоидат мекунанд. Сарвари давлат дар суханронии худ ба ифтихори 25 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъкид доштанд: “Ба шукронаи соҳибихтиёриву соҳибватанӣ вазифаи муқаддаси ҳар як фарди бонангу номуси миллат аз он иборат аст, ки асолати забони тоҷикиро чун неъмати бебаҳо ҳифз намояд ва барои инкишофи он саҳм гузорад. Ин забон, ки забони модарии мост, барои мо – тоҷикон чун шири модар муқаддас мебошад”.
Абдусаттор АБДУҚОДИРОВ,
профессори  ДДХ ба номи академик
Бобоҷон Ғафуров


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.09.2017    №: 201    Мутолиа карданд: 488

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед