logo

иқтисод

ПАРВАРИШГОҲ ВА НАҚШИ ОН ДАР ҲИФЗИ ТАБИАТ

Табиат барои инсон манбаи ҳаёт аст. Ҳаёт, рӯзгори инсон ба истифодаи сарватҳои табиӣ вобастагии калон дорад. Аз ин сабаб, истифодаи оқилонаи захираҳои гуногуни табиат омили муҳимтарини беҳтар намудани сатҳи некуаҳволии мардум ва рушди устувори ҷомеа ба ҳисоб меравад.

Табиати Тоҷикистон ғанию рангин буда, ба масъалаи аз маҳвшавӣ нигоҳ доштани намудҳои нодир ва зери таҳдиди нестшавӣ қарордоштаи олами наботот ва ҳайвонот аҳамияти хосса дода мешавад. Соли 1997 Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳифзи гуногунии биологӣ пайваст. Дар асоси талаботи ин конвенсия Нақшаи миллии амал оид ба ҳифз ва оқилона истифода бурдани гуногунии биологӣ таҳрезӣ ва бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 сентябри соли 2003, № 392  тасдиқ гардид.
Айни ҳол дар минтақаҳои гуногуни кишвар ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда таъсис дода шудаанд.  Мақсад аз ташкил намудани онҳо нигоҳ доштани   экосистемаи табиат,  намудҳои набототу ҳайвонҳои нодири кишвар мебошад. Ба ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда мамнуъгоҳҳо, парваришгоҳҳо, боғҳои миллӣ, боғҳои табиӣ, минтақаҳои табиии истироҳатӣ ва дигар минтақаҳои табиии муҳофизатшаванда, ки зиёда аз 22,1 дарсади масоҳати Ҷумҳурии Тоҷикистонро ташкил медиҳанд, дохил мешаванд.
Парваришгоҳ майдони табииест, ки дар ҳудуди он намудҳои нодири олами набототу ҳайвонот ва манзараҳои нотакрори кишварамон нигоҳдорӣ  мешаванд. Фарқияти парваришгоҳ аз мамнуъгоҳ дар он аст, ки дар парваришгоҳ корҳои истеҳсолӣ иҷозат дода мешаванд, вале дар мамнуъгоҳ бошад, баръакс, ин амал мамнуъ мебошад. Дар ҳудуди Тоҷикистон 13 парваришгоҳ ба қайд гирифта шудааст.
Дар шуъбаи табиати Осорхонаи миллии Тоҷикистон диорамаи (намуди, манзараи) парваришгоҳи Даштиҷум, ки онро мутахассисон дар сатҳи баланди касбӣ офаридаанд, ба намоиш гузошта шудааст. Ҳангоми гузар аз назди диорамаи мазкур тамошобин худро  дар олами зебои табиати биҳиштосои кишвари азизамон эҳсос мекунад.
Мавриди зикр аст, ки парваришгоҳи Даштиҷум соли 1972  ташкил шуда, аз  тарафи рости соҳили дарёи Панҷ, ки дар нишебии ҷанубу ғарбии қаторкӯҳи Ҳазратишоҳ аз шимол ба ҷануб ба масофаи 45 км тӯл кашидааст, ҷойгир мебошад. Марзи ҷанубии парваришгоҳ аз сарҳади давлатӣ ва дарёи Панҷ ибтидо мегирад. Масоҳати умумиаш 50,1 ҳазор гектар аст.
Мақсад аз таъсис додану нигоҳдории ин парваришгоҳ дар ҳудуди ИДМ барқарор намудани популятсияи устувор, ҳифз ва барқарор намудани экосистемаҳои вайроншуда, дар навбати аввал ҷангалҳои кӯҳӣ, мебошад. Дар парваришгоҳи Даштиҷум рустаниҳои хеле нодир, назири алафҳои гуногуни субалпӣ, пистазор, арчазор, намудҳои зиёди рустаниҳои дарахтиву буттагӣ ва эндемикӣ, ки аҳамияти махсус доранд, мерӯянд. Дар ин парваришгоҳ 15 намуди ҳайвонҳои нодир нигоҳдорӣ мешаванд, ки аз онҳо 5 намуд муҳрадорон буда, ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохил карда шудаанд.
Инсон аз ҳисоби табиат ҳаёт ба cap мебарад ва табиат манбаи таъминоти моддӣ ва маишии инкишофи ҷомеа ба ҳисоб меравад. Омили асосии инкишофи инсоният на ҳукмронӣ ва поймол кардани табиат, балки муносибати оқилонаю беғаразона, ҳифзи тамоми ҷузъҳои олами органикӣ ва ғайриорганикӣ мебошад.
Ҳифз намудан ва нигоҳ доштани олами набототу ҳайвоноти нодир вазифаи муҳими ҳар як сокини мамлакат ба ҳисоб меравад, зеро табиати Тоҷикистон  арзиши ҳаётӣ барои мо ва наслҳои ояндаи мост.
Арафа САЛИМОВА,
сармутахассиси шуъбаи табиати
Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.10.2017    №: 211    Мутолиа карданд: 1864
22.10.2020


"РАВШАН" – ҒОЛИБИ ЛИГАИ ЯКУМ

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. СОЛИ ЧАРОҒОНКУНӢ

ПОМПЕО ИМА ВА РОССИЯРО БА ОҒОЗИ ҲАРЧИ ТЕЗТАРИ ГУФТУШУНИД ОИД БА МСС-3 ДАЪВАТ НАМУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.10.2020


90 СОЛИ ПУРБАРОР

САРАЗМ. АЗ ТАНТАНАҲОИ ҶАШНӢ ТО ТАНТАНАИ ЗИНДАГӢ

ҶАШНИ МЕҲРГОН ВА ФЕСТИВАЛИ ШОЛИЮ БИРИНҶ

19.10.2020


ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. "РАВШАН" БАРАНДАИ ОН ГАРДИД

16.10.2020


МОЛИЯЧИЁНИ ХАТЛОН: МО ПАЙРАВИ ПЕШВОИ МИЛЛАТЕМ!

ТАСАРРУФИ 430 000 ДОЛЛАР. ПАРВАНДАИ ҶИНОЯТӢ НИСБАТ БА ҚАЛЛОБЕ, КИ ДАР АВРУПО ПАНОҲ МЕБАРАД

14.10.2020


«ҲАБДАҲ ЧАМАН»

13.10.2020


ХАТЛОН. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

ТОҶИКИСТОН. 88,7 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО – 2020 «БАРСЕЛОНА» ҚАҲРАМОНИ ОН

ОҒОЗИ МАШҚҲОИ СААД ДАР БЕЛАРУС

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЛЕВАКАНТ. ТАҶДИДУ НАВСОЗИИ РОҲҲО

НОБОЛИҒОН. ҚОНУНШИКАНӢ ҲАНӮЗ АЗ БАЙН НАРАФТААСТ

ОЗАРБОЙҶОН ВА АРМАНИСТОН ОТАШБАС ЭЪЛОН НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФИЛМИ “ХИЁНАТ” АСРОРИ ДУШМАНИВУ ХОИНИРО ИФШО КАРД

12.10.2020


ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ - 2020. ФУТЗАЛБОЗОНИ ТОҶИК БАРОИ ИШТИРОК ОМОДАГӢ МЕГИРАНД

ХАЙКО МААС: "ИТТИҲОДИ АВРУПО МУКОЛАМА БО РОССИЯРО НАБОЯД ҚАТЪ КУНАД"

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.10.2020


БЕҲТАРИНҲО МУАЙЯН ШУДАНД

ҲАВЗАИ ИШКОШИМ БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ

ВОХӮРӢ БО НОМЗАДҲО

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ 56 654 ТОННА ПАХТА

ЗАРКОРОНИ ЛЕВАКАНТ АВВАЛИН ШУДА НАҚШАРО ИҶРО КАРДАНД

ММВЗО «СОЛОР» – ЧЕМПИОНИ ТОҶИКИСТОН БАЙНИ НАВРАСОНИ ТО 14 - СОЛА

07.10.2020


МОИ “СУҒД”. КОРХОНАИ КОРКАРДИ МЕВАИ ХУШК БУНЁД МЕГАРДАД

ҶАМЪОВАРИИ 2660 ТОННА ПАХТА ДАР НОҲИЯИ ҶАББОР РАСУЛОВ

ДАНҒАРА. ОМОДАГИҲО МУТАШАККИЛОНА ИДОМА ДОРАНД

06.10.2020


ЛИГАИ ОЛӢ. КМВА ҶОИ СЕЮМРО ГИРИФТ ВА «ЛОКОМОТИВ – ПОМИР» БА ЛИГАИ АВВАЛ РАФТ

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИИ ТОҶИКИСТОН: 122 НОЗИР ВА 258 РӮЗНОМАНИГОР АККРЕДИТАТСИЯ ГИРИФТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед