logo

иқтисод

ПАРВАРИШГОҲ ВА НАҚШИ ОН ДАР ҲИФЗИ ТАБИАТ

Табиат барои инсон манбаи ҳаёт аст. Ҳаёт, рӯзгори инсон ба истифодаи сарватҳои табиӣ вобастагии калон дорад. Аз ин сабаб, истифодаи оқилонаи захираҳои гуногуни табиат омили муҳимтарини беҳтар намудани сатҳи некуаҳволии мардум ва рушди устувори ҷомеа ба ҳисоб меравад.

Табиати Тоҷикистон ғанию рангин буда, ба масъалаи аз маҳвшавӣ нигоҳ доштани намудҳои нодир ва зери таҳдиди нестшавӣ қарордоштаи олами наботот ва ҳайвонот аҳамияти хосса дода мешавад. Соли 1997 Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳифзи гуногунии биологӣ пайваст. Дар асоси талаботи ин конвенсия Нақшаи миллии амал оид ба ҳифз ва оқилона истифода бурдани гуногунии биологӣ таҳрезӣ ва бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 сентябри соли 2003, № 392  тасдиқ гардид.
Айни ҳол дар минтақаҳои гуногуни кишвар ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда таъсис дода шудаанд.  Мақсад аз ташкил намудани онҳо нигоҳ доштани   экосистемаи табиат,  намудҳои набототу ҳайвонҳои нодири кишвар мебошад. Ба ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда мамнуъгоҳҳо, парваришгоҳҳо, боғҳои миллӣ, боғҳои табиӣ, минтақаҳои табиии истироҳатӣ ва дигар минтақаҳои табиии муҳофизатшаванда, ки зиёда аз 22,1 дарсади масоҳати Ҷумҳурии Тоҷикистонро ташкил медиҳанд, дохил мешаванд.
Парваришгоҳ майдони табииест, ки дар ҳудуди он намудҳои нодири олами набототу ҳайвонот ва манзараҳои нотакрори кишварамон нигоҳдорӣ  мешаванд. Фарқияти парваришгоҳ аз мамнуъгоҳ дар он аст, ки дар парваришгоҳ корҳои истеҳсолӣ иҷозат дода мешаванд, вале дар мамнуъгоҳ бошад, баръакс, ин амал мамнуъ мебошад. Дар ҳудуди Тоҷикистон 13 парваришгоҳ ба қайд гирифта шудааст.
Дар шуъбаи табиати Осорхонаи миллии Тоҷикистон диорамаи (намуди, манзараи) парваришгоҳи Даштиҷум, ки онро мутахассисон дар сатҳи баланди касбӣ офаридаанд, ба намоиш гузошта шудааст. Ҳангоми гузар аз назди диорамаи мазкур тамошобин худро  дар олами зебои табиати биҳиштосои кишвари азизамон эҳсос мекунад.
Мавриди зикр аст, ки парваришгоҳи Даштиҷум соли 1972  ташкил шуда, аз  тарафи рости соҳили дарёи Панҷ, ки дар нишебии ҷанубу ғарбии қаторкӯҳи Ҳазратишоҳ аз шимол ба ҷануб ба масофаи 45 км тӯл кашидааст, ҷойгир мебошад. Марзи ҷанубии парваришгоҳ аз сарҳади давлатӣ ва дарёи Панҷ ибтидо мегирад. Масоҳати умумиаш 50,1 ҳазор гектар аст.
Мақсад аз таъсис додану нигоҳдории ин парваришгоҳ дар ҳудуди ИДМ барқарор намудани популятсияи устувор, ҳифз ва барқарор намудани экосистемаҳои вайроншуда, дар навбати аввал ҷангалҳои кӯҳӣ, мебошад. Дар парваришгоҳи Даштиҷум рустаниҳои хеле нодир, назири алафҳои гуногуни субалпӣ, пистазор, арчазор, намудҳои зиёди рустаниҳои дарахтиву буттагӣ ва эндемикӣ, ки аҳамияти махсус доранд, мерӯянд. Дар ин парваришгоҳ 15 намуди ҳайвонҳои нодир нигоҳдорӣ мешаванд, ки аз онҳо 5 намуд муҳрадорон буда, ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохил карда шудаанд.
Инсон аз ҳисоби табиат ҳаёт ба cap мебарад ва табиат манбаи таъминоти моддӣ ва маишии инкишофи ҷомеа ба ҳисоб меравад. Омили асосии инкишофи инсоният на ҳукмронӣ ва поймол кардани табиат, балки муносибати оқилонаю беғаразона, ҳифзи тамоми ҷузъҳои олами органикӣ ва ғайриорганикӣ мебошад.
Ҳифз намудан ва нигоҳ доштани олами набототу ҳайвоноти нодир вазифаи муҳими ҳар як сокини мамлакат ба ҳисоб меравад, зеро табиати Тоҷикистон  арзиши ҳаётӣ барои мо ва наслҳои ояндаи мост.
Арафа САЛИМОВА,
сармутахассиси шуъбаи табиати
Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.10.2017    №: 211    Мутолиа карданд: 1249

21.06.2019


Мулоқоти Хайринисо Юсуфӣ бо Валериу Кивер

Ҳамоиш бахшида ба таъмини устувории макроиқтисодӣ

Муаррифии натиҷаҳои фаъолият дар самти безараргардонии башардӯстонаи минаҳо

20.06.2019


Гумерова: «Омӯзгорони рус дар Тоҷикистон мондан мехоҳанд»

СММ: «Ҳиндустон дар нуфуси аҳолӣ баъди 8 сол аз Чин мегузарад»

Пекин тавсеаи ёрии иқтисодӣ ва башарӣ ба Сурияро зарур мешуморад

Дар Ҷопон ҷазои ҷисмонии кӯдаконро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед