logo

фарҳанг

МАҚБАРАИ МУҲАММАД БАШОРО. БАРДОШТ АЗ НАХУСТИН САФАРСАЁҲАТИ "ҶУМҲУРИЯТ" БА ПАНҶАКЕНТИ БОСТОНӢ

Сайру саёҳат ба мавзеъҳои таърихӣ агар аз як ҷиҳат ба кас рӯҳи тоза бахшад, аз дигар тараф ҳисси ватандориро дар қалбаш бештар месозад. Чанде пеш мо бо ҳамкорон аз чандин мавзеъҳои таърихии шаҳри Панҷакент дидан намудем, аммо ман мехоҳам таассуроти хешро аз нуқтаҳои таърихии деҳаи Мазори Шариф баён намоям. Ин оромгоҳ таърихи санъат ва ҳунари 1000 - солаи халқу миллати моро дар худ маҳфуз доштааст. Роҳбалад Шамсулло Раҷабов моро дар назди мақбараи Муҳаммад Башоро истиқбол гирифта, аз таърихи бунёди он муфассал қисса намуд.
Мақбараи Хоҷа Муҳаммади Башоро бо сохти меъмории худ диққати сайёҳонро ҷалб кардааст. Зеро ин гуна мақбараҳо дар Осиёи Марказӣ хеле нодир буда, зиёраткунандагони бисёр доранд. Оромгоҳи Муҳаммад Башоро дар қисмати шарқии рустои Мазори Шарифи шаҳри Панҷакент  воқеъ аст. Деҳа низ номи худро аз мақбараи Хоҷа Муҳаммад гирифтааст. Ба гуфтаи Шамсулло Раҷабов Муҳаммад Башоро яке аз бузургтарин муҳаддисон ва муфассирони каломи Илоҳӣ мебошад. Замони зиндагии эшон ба солҳои 782 – 866 рост меояд. Бино дар ду давра сохта шудааст: асрҳои 9 – 12 қисми мураббаъшакли бино бо хонаҳои кунҷӣ, солҳои  1342 – 1343 даромадгоҳи калони пештоқдор бо сафоли ранга. Ороиши асосии тарафҳои чап ва рости даромадгоҳи пештоқро кошинкории гилнок дар шакли серқирае, ки он ба тарзи кандакории ҳандасӣ бофта шудааст, зебу зинат медиҳад. Рӯйи он бо нигораҳо  (шакли рустанидошта ва ҳуруфоти арабӣ) пӯшида шудааст.
Ду тарафи кунҷҳои калони пештоқдорро  сутунҳои аз лой сохташуда оро медиҳанд, ки онҳо бо усули махсус хаттотӣ шудаанд.  Яке аз қисмҳои диққатҷалбкунандаи даромадгоҳ ороиш бо ҳуруфоти арабӣ аз тарафи рост сар шуда ва ба тарафи чап поёнёбанда мебошад. Дар охири навиштаҷот санаи сохтмон, яъне соли 741 – и ҳиҷрӣ (солҳои 1342 - 1343) бо шумораи абҷад чунин сабт гардида:
Ҳар ки моро кунад ба некӣ ёд,
Номаш андар ҷаҳон ба некӣ бод!
- Аз нақшу нигораҳояш маълум мешавад, ки мақбараро  дар он солҳо мардуми маҳаллӣ сохтаанд. Ҳарчанд ин оромгоҳ таърихи ҳазорсола дошта бошад ҳам, то ҳол азнавсозӣ нашудааст ва ҳама зебоиҳое, ки мебинед, аслӣ ҳастанд. Ба хотири он, ки мақбара тарзу намуди аслии худро  гум накунад, онро бомпӯш намуда истодаем, - гуфт Шамсулло Раҷабов.
Бино ба маълумоти муаррихон, мақбараи мазкур баъди мақбараи Исмоили Сомонӣ дар Бухоро қадимтарин ёдгорӣ дар минтақа буда, дар дохили худ на танҳо оромгоҳи Хоҷа Муҳаммад, балки пештоқи пурнақшу нигор, сангҳои дорои катиба, хона ва ҳуҷраҳои дарунбадарун, чиллахона ва қабрҳои шахсиятҳои маъруфи он замонро дар худ ғунҷондааст. Бинои мазкур ба ҷуз аз аҳамияти фарҳангӣ доштан, инчунин, санъати меъмории гузаштагони моро аз бисёр ҷиҳат рӯшан мекунад ва бозгӯи рушди ҳунарҳои меъморӣ, гилкорӣ, катибанависӣ ва хушнависӣ мебошад.
Лола РИЗОӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 26.10.2017    №: 221    Мутолиа карданд: 1642

27.01.2020


«ҶОМИ РУШД - 2020». Наврасони тоҷик соҳиби медалҳои нуқра гаштанд

Заминларзаи сахт дар Туркия ва ҳалокати 38 нафар

Зеленский аҳамияти музокироти бевосита бо Путинро таъкид дошт

Гуфтушуниди Лукашенко дар бораи хариди нафт бо ИМА, АМА ва Арабистони Саудӣ

Дар ИМА музокироти тиҷоратӣ бо Британияро дар як сол анҷом доданианд

Ҷаҳон дар як сатр

26.01.2020


Тасдиқи рамзи "30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон"

Тасдиқи рамзи "Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ" эълон гардидани солҳои 2019 - 2021

Ноҳияи Дӯстӣ. Қонуншиканиҳо коҳиш меёбанд

ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Таъсиси корхонаи муштараки истеҳсолӣ

Файзобод. Рӯ ба рушд

ОЗМУНИ ЧИНИИ "ОВОЗИ ТИЛЛОӢ". Ғолибон муайян шуданд

"ҶОМИ РУШД – 2020". Тоҷикистон дар финал

Дар Чин усули табобати коронавирусро пайдо намуданд

Путин вохӯрии панҷ аъзои доимии Шӯрои амнияти СММ - ро пешниҳод намуд

Макрон пешниҳоди Путинро дар бораи вохӯрии кишварҳои аъзои доимии Шӯрои амният хуш пазируфт

Эътилоф амалиёти низомиро дар Ироқ боздошт

Меркел дар Давос бо сарони Ироқ ва Афғонистон вохӯрд

Ҷаҳон дар як сатр

23.01.2020


ҶОМИ ФФТ. Маросими қуръакашии минтақаи Душанбе доир шуд

Озмуни «Ҳунарҳои ороишӣ аз санг» доир мегардад

Усулҳои муосири муқовимат ба ифротгароии хушунатомез миёни ҷавонон

Мубориза бо коррупсия — кори дастаҷамъона

Ба ҶДММ “РСМ Тоҷикистон” иҷозатнома дода шуд

Ӯзбекистон аз харидорони асосии сементи тоҷик аст

Меркел бо Си Ҷинпин натоиҷи конфронси Берлин оид ба Либияро баррасӣ намуд

Солеҳ ва Трамп масъалаи аз Ироқ баровардани сипоҳи хориҷиро мавриди муҳокима қарор доданд

Котиби давлатии ИМА бори аввал ба Минск меояд

Ба сокинони Ухани бинобар хурӯҷи коронавирус тарки шаҳрро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

22.01.2020


Лигаи чемпионҳо. Ғалабаи "Истиқлол" бар "Локомотив"

ОЗМУН БАХШИДА БА РӮЗИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ

Гутерреш: «Ҷамъомади кумитаи муштарак оид ба Либия мумкин аст 28 январ баргузор гардад»

Трамп бо Лондон созишномаи тиҷоратиро муҳокима кардан мехоҳад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед