logo

фарҳанг

МАҚБАРАИ МУҲАММАД БАШОРО. БАРДОШТ АЗ НАХУСТИН САФАРСАЁҲАТИ "ҶУМҲУРИЯТ" БА ПАНҶАКЕНТИ БОСТОНӢ

Сайру саёҳат ба мавзеъҳои таърихӣ агар аз як ҷиҳат ба кас рӯҳи тоза бахшад, аз дигар тараф ҳисси ватандориро дар қалбаш бештар месозад. Чанде пеш мо бо ҳамкорон аз чандин мавзеъҳои таърихии шаҳри Панҷакент дидан намудем, аммо ман мехоҳам таассуроти хешро аз нуқтаҳои таърихии деҳаи Мазори Шариф баён намоям. Ин оромгоҳ таърихи санъат ва ҳунари 1000 - солаи халқу миллати моро дар худ маҳфуз доштааст. Роҳбалад Шамсулло Раҷабов моро дар назди мақбараи Муҳаммад Башоро истиқбол гирифта, аз таърихи бунёди он муфассал қисса намуд.
Мақбараи Хоҷа Муҳаммади Башоро бо сохти меъмории худ диққати сайёҳонро ҷалб кардааст. Зеро ин гуна мақбараҳо дар Осиёи Марказӣ хеле нодир буда, зиёраткунандагони бисёр доранд. Оромгоҳи Муҳаммад Башоро дар қисмати шарқии рустои Мазори Шарифи шаҳри Панҷакент  воқеъ аст. Деҳа низ номи худро аз мақбараи Хоҷа Муҳаммад гирифтааст. Ба гуфтаи Шамсулло Раҷабов Муҳаммад Башоро яке аз бузургтарин муҳаддисон ва муфассирони каломи Илоҳӣ мебошад. Замони зиндагии эшон ба солҳои 782 – 866 рост меояд. Бино дар ду давра сохта шудааст: асрҳои 9 – 12 қисми мураббаъшакли бино бо хонаҳои кунҷӣ, солҳои  1342 – 1343 даромадгоҳи калони пештоқдор бо сафоли ранга. Ороиши асосии тарафҳои чап ва рости даромадгоҳи пештоқро кошинкории гилнок дар шакли серқирае, ки он ба тарзи кандакории ҳандасӣ бофта шудааст, зебу зинат медиҳад. Рӯйи он бо нигораҳо  (шакли рустанидошта ва ҳуруфоти арабӣ) пӯшида шудааст.
Ду тарафи кунҷҳои калони пештоқдорро  сутунҳои аз лой сохташуда оро медиҳанд, ки онҳо бо усули махсус хаттотӣ шудаанд.  Яке аз қисмҳои диққатҷалбкунандаи даромадгоҳ ороиш бо ҳуруфоти арабӣ аз тарафи рост сар шуда ва ба тарафи чап поёнёбанда мебошад. Дар охири навиштаҷот санаи сохтмон, яъне соли 741 – и ҳиҷрӣ (солҳои 1342 - 1343) бо шумораи абҷад чунин сабт гардида:
Ҳар ки моро кунад ба некӣ ёд,
Номаш андар ҷаҳон ба некӣ бод!
- Аз нақшу нигораҳояш маълум мешавад, ки мақбараро  дар он солҳо мардуми маҳаллӣ сохтаанд. Ҳарчанд ин оромгоҳ таърихи ҳазорсола дошта бошад ҳам, то ҳол азнавсозӣ нашудааст ва ҳама зебоиҳое, ки мебинед, аслӣ ҳастанд. Ба хотири он, ки мақбара тарзу намуди аслии худро  гум накунад, онро бомпӯш намуда истодаем, - гуфт Шамсулло Раҷабов.
Бино ба маълумоти муаррихон, мақбараи мазкур баъди мақбараи Исмоили Сомонӣ дар Бухоро қадимтарин ёдгорӣ дар минтақа буда, дар дохили худ на танҳо оромгоҳи Хоҷа Муҳаммад, балки пештоқи пурнақшу нигор, сангҳои дорои катиба, хона ва ҳуҷраҳои дарунбадарун, чиллахона ва қабрҳои шахсиятҳои маъруфи он замонро дар худ ғунҷондааст. Бинои мазкур ба ҷуз аз аҳамияти фарҳангӣ доштан, инчунин, санъати меъмории гузаштагони моро аз бисёр ҷиҳат рӯшан мекунад ва бозгӯи рушди ҳунарҳои меъморӣ, гилкорӣ, катибанависӣ ва хушнависӣ мебошад.
Лола РИЗОӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 26.10.2017    №: 221    Мутолиа карданд: 1848
29.09.2020


ТОҶИКОН ВА ӮЗБЕКОН: ДӮСТӢ БИМОНАД ҶОВИДОН

РАШТ. ҲАМКОРИҲОИ МАҚОМОТ БО СОҲИБКОРОНИ ВАТАНДӮСТ САМАР МЕДИҲАНД

ХУҶАНД. ВУСЪАТИ БУНЁДКОРИҲО ДАР ТАРАБХОНАИ «ФОРЕЛ»

ТОҶИКИСТОН. 87,4 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

25.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 8 ҲАЗОРУ 296 СИРОЯТШУДАИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

СУҒД. ЭҲЁИ КОРХОНАҲОИ АЗ ФАЪОЛИЯТ БОЗМОНДА

КӮҲИСТОНИ МАСТЧОҲ. ОМОДАГӢ БА ИНТИХОБОТ ДАР САТҲИ БАЛАНД ҶАРАЁН ДОРАД

23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед