logo

фарҳанг

"ҶУМҲУРИЯТ" ДАР ПАНҶАКЕНТ. НАХУСТИН САФАРСАЁҲАТ

Роҳбарияти Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» барои роҳандозӣ ва тарғиби сиёсати пешгирифтаи давлату Ҳукумат дар самти сайёҳӣ ва муаррифии ҷойҳои таърихӣ ва нуқтаҳои ҷолибу тамошобоби Тоҷикистон дар Соли ҷавонон ҳиммат гумоштааст. Бо ин мақсад, бо ташаббуси раиси шаҳри Панҷакент Ислом Зиёзода ва роҳбарияти рӯзнома нахустин сафар - саёҳати ҳайати кормандони рӯзномаи «Ҷумҳурият» ба шаҳри Панҷакент роҳандозӣ шуд.
Ҳадафи аслии сафар ин буд, ки рӯзноманигорони ҷавони мо дар оянда барои навиштану омода кардани матлаб оид ба минтақаҳои таърихӣ, сайёҳӣ ва очеркҳои сафарӣ таҷрибаи амалӣ дошта бошанд, ки ин барои тарғибу ташвиқи Тоҷикистони азиз ҳамчун кишвари сайёҳӣ хеле муҳим аст. Раиси шаҳр Ислом Зиёзода меҳмононро ба Панҷакенти бостонӣ хайрамақдам гуфта, бовару эътимоди худро ба неруи созандаи аҳли қалам, бавижа эҷодкорони рӯзномаи «Ҷумҳурият» изҳор дошт. Мавсуф таъкид намуд, ки эҷодкорон дар ҳама давру замон метавонанд афкори ҷомеаро ба таври мусбат дигар карда, заминаҳои ватандӯстӣ, ҳувияти миллӣ ва бунёдкориро дар зеҳни мардум таҳким бахшанд. Махсусан, ба таври шоиста муаррифӣ карда тавонистани халқу миллат бештар ба адибону рӯзноманигорон иртибот дорад.
Рӯзноманигорон нахуст аз Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дидан намуданд, ки соли 1958 ташкил ёфтааст. Бинои осорхона соли 2008 ба ифтихори 1150 - солагии Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъмир ва толорҳои намоишии он аз нав тарҳрезӣ шуданд. Дар осорхона зиёда аз 60 ҳазор ашёи нодири таърихӣ мавҷуд буда, бозёфтҳои таърихӣ вобаста ба давраҳо дар ҳашт толори муҷаҳҳаз ба намоиш гузошта шудаанд. Бино ба маълумоти директори муассиса Умарбек Саидов, ҳамасола наздик ба даҳ ҳазор нафар меҳмонону сайёҳони ватаниву хориҷӣ аз осорхона дидан намуда, бо таассурот ва бардоштҳои неку хотирмон бармегарданд. Инро, махсусан, аз навиштаҳои сайёҳони хориҷӣ  дар китоби қайдҳои осорхона пай бурдан мумкин аст.
Яке аз калонтарин ва қадимтарин осори меъмории шаҳри Панҷакент ёдгории Саразм аст, ки таърихи зиёда аз панҷоҳасра дорад. Саразм нахустшаҳри  гузаштагони мо буда, дар он нишонаву унсурҳои шаҳрсозӣ, ҳунармандӣ, кишоварзӣ ташаккул ёфтааст. Масоҳати бузурги ин шаҳри қадима, ки мувофиқи пажӯҳишҳои бостоншиносон зиёда аз сад гектарро ташкил медод, дар натиҷаи кишту кори мардум зеру забар гаштааст ва ҳоло бо мақсади ҳифзу нигаҳдошти қариб 17 гектар масоҳати шаҳри мазкур аз соли 2000 - ум инҷониб Мамнӯъгоҳи таърихӣ - бостоншиносии Саразм амал мекунад.
Ба феҳристи Маркази мероси умумиҷаҳонии фарҳангии ЮНЕСКО шомил шудани Саразм ҳамчун аввалин ёдгории қадимии Осиёи Марказӣ яке аз воқеаҳои хотирмони замони истиқлолият аст. Саразм ба ин мақоми олӣ ба шарофати таваҷҷуҳи хоссаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон, силсилабоздидҳои он кас аз ин шаҳри бостонӣ, вохӯриҳои вижа бо сарвари вақти ин созмон Коочиро Матсуура дар Париж ва Душанбе сазовор гардид.
Боздиди шаҳри бостонии давраи аввали асри миёнагӣ – Панҷакенти қадим кормандони рӯзномаи «Ҷумҳурият» - ро чанд лаҳза ба сайри таърих бурд. Бозёфтҳои бешумори ин ёдгории муҳташам, ки асосан аз ҷониби олимони рус омӯхта шудааст, ба шаҳри Сантк - Петербург интиқол ёфта, дар ду толори Эрмитажи давлатӣ ба намоиш гузошта шудаанд ва сокинони кишвар дар осорхонаҳои Тоҷикистон нусхаҳои онҳоро мебинанд.
Бино ба маълумоти масъулони осорхонаи саҳроии Панҷакенти Қадим, сабаби ин солҳои пеш надоштани имконияти нигаҳдошти бозёфтҳои бостоншиносӣ буд. Хушбахтона, ба шарофати истиқлолият имконият ба вуҷуд омад, ки бозёфтҳои минбаъдаи аз ковишҳо пайдошуда дар кишвар нигоҳ доштаву ҳифз шаванд.
Дар байни дигар иншооти таърихӣ мақбараи Хоҷа Муҳаммади Башоро, воқеъ дар деҳаи Мазори Шариф, ки бо сохти меъмории худ дар Осиёи Марказӣ камназир аст, зиёраткунандагони бисёр дорад. Номи деҳа низ ба хотири оромгоҳи мазкур Мазори Шариф ном гирифтааст. Бино ба маълумоти таърихшиносон, мақбараи мазкур баъди мақбараи Исмоили Сомонӣ дар Бухоро қадимтарин ёдгорӣ буда, дар дохили худ на танҳо оромгоҳи Хоҷа Муҳаммад, балки пештоқи пурнақшу нигор, сангҳои дорои катиба, хона ва ҳуҷраҳои дарун ба дарун, чиллахона ва қабрҳои шахсиятҳои маъруфи он замонро дар худ гунҷондааст. Бинои мазкур ба ҷуз аз аҳамияти фарҳангӣ доштан, инчунин санъати меъмории гузаштагони моро аз бисёр ҷиҳат рӯшан мекунад ва бозгӯи рушди ҳунарҳои биносозӣ, гилкорӣ, катибанависӣ, хушнависӣ ва ғайраҳо мебошад. 
Дар қисмати шарқии деҳаи Мазори Шариф хона - музейи  шоири  бузурги тоҷик Лоиқ Шералӣ дари худро барои бинандагон ҳамеша боз медорад. Хешу пайвандони шоир кӯшиш кардаанд, ки тарҳи аслии бинои хонаро бо таъмиру таҷдид нигаҳ доранд. Ҳар касе, ки модарномаҳои Лоиқро хондаву замзама карда бошад, зуд эҳсос мекунад, ки мисраҳои шеъри маъруф бо номи «Ба кунҷи сандалӣ…» ба ҳамин кулбаи хоксорона бахшида шудаанд:
Даруни кулбаи пасти назарногири пур аз дуд,
Ба ҳукми қарзи инсонӣ ҷаҳонеро бигунҷондӣ…
Мақбараи Одамушшуаро Рӯдакӣ ба ифтихори 1150 - солагии шоир соли 2008 пурра ба тарҳи зебою муҳташам таъмир шуда, ба яке аз нуқтаҳои муҳимтарини сайёҳӣ табдил ёфтааст. Дар атрофи он боғ бунёд шуда, осорхонаву китобхона ва чойхонаи мунаққаш зиёраткунандагонро бо осору рӯзгори шоир ва гузаштаву имрӯзи шукуфои деҳаи Панҷрӯд, ки дар бари кӯҳҳои Булбулону Юра ҷойгир шудааст, ошно месозанд.
Ба гуфтаи директори Маҷмааи ҷумҳуриявии таърихию фарҳангии Панҷрӯд Шодӣ Ҷумъаев, сайёҳон ва ихлосмандони раҳдури устод Рӯдакӣ метавонанд дар чойхонаи миллии назди муассиса шаб истода, сафарашонро рӯзи дигар идома диҳанд (маҷмаа аз маркази шаҳр қариб 55 километр дур аст).
Пажӯҳишгарони маъруфи Амрикову Фаронса баъди омӯзишу сайру саёҳатҳои тӯлонӣ сарзамини таърихии Панҷакентро «Помпейи Осиёи Марказӣ» (Б. Роуленд) ва «Флоренсияи хурди Ховарзамин» (П. Бернар) номида, дар рӯзномаву маҷаллаҳои машҳури дунё дар ин бобат очеркҳои сафарӣ ва мақолоти илмӣ ба нашр расондаанд.
Ёдовар шудан бамаврид аст, ки дар Панҷакент ба таълиму тарбияи ҷавонон, бавижа ба тарзи ҳаёти солим таваҷҷуҳи махсус зоҳир мегардад. Инро аз шароити хуби майдончаи футбол ва дигар ниҳодҳои солимгардонӣ эҳсос кардан мумкин буд. Кормандони рӯзномаи «Ҷумҳурият» дар доираи сафар - саёҳати худ бо дастаи футболбозони мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳр бозии дӯстона гузаронданд. Раиси шаҳр иттилоъ дод, ки то арафаи Наврӯзи ҷаҳонӣ маҷмааи «Маркази ҷавонон ба номи Лоиқ Шералӣ» мавриди истифода қарор мегирад. Аз ҷумла, майдони футбол, ки пас аз чанде, дари худро ба сокинони Панҷакент боз мекунад, даҳ ҳазор тамошобинро дар худ мегунҷонад.
Аз ҳайати бистнафараи рӯзноманигорон аксарият бори аввал ба Панҷакент сафар намуда, бо як ҷаҳон таассурот баргаштанд. Иқдоми навбатии роҳбарияти рӯзномаи «Ҷумҳурият» нишон дод, ки тавассути чунин сафарҳо на танҳо малакаи касбии кормандон сайқал меёбад, балки аз таърих, фарҳанг ва расму оинҳои неки мардумони минтақаҳои дигар огоҳӣ ёфта, ҳисси хештаншиносӣ ва меҳанпарастии онҳо баланд мешавад.
Бузургмеҳри БАҲОДУР, «Ҷумҳурият»
Душанбе – Панҷакент – Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.10.2017    №: 222    Мутолиа карданд: 1126

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед