logo

иқтисод

ПУЛИ МИЛЛӢ - ИФТИХОРИ МИЛЛӢ

Таърихи пайдоиши муомилоти пулӣ дар ҳудуди Тоҷикистон аз давраҳои қадим ибтидо мегирад. Тангаҳои қадимтарини мо дорикҳои тиллоии ҳахоманишӣ (асрҳои VI - V то милод) мебошанд. Онҳо дар бозёфти машҳури «Хазинаи Амударё», ки соли 1878 дар ноҳияи Қубодиён кашф гардида буд, ба даст омадаанд.
Муомилоти пулӣ дар Тоҷикистон минбаъд дар аҳди Искандари Мақдунӣ ва Селевкиён (асри IV - миёнаи асри III то милод) рушд кард. Дар асрҳои миёна дар давраи нахустин давлати мутамаркази тоҷикон - Сомониён (асрҳои IХ – Х) ба авҷи аълои тараққиёти худ расид. Дар бештар аз 30 шаҳри Мовароуннаҳру Хуросон сиккахонаҳо арзи ҳастӣ карданд. Дирҳамҳои сомонӣ на танҳо дар ҳудуди ин давлат, балки фаротар аз қаламрави он дар муомилот буданд.
Ташкили низоми муосири бонкӣ дар Тоҷикистон танҳо баъди Истиқлолияти давлатӣ (9 сентябри соли 1991) ва ташкили Бонки миллии Тоҷикистон муяссар гардид.
26 октябри соли 2000 Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 415 дар хусуси аз таърихи 30 октябри соли 2000 ба муомилот баровардани воҳиди нави пули миллии кишвар - «Сомонӣ», ки ба ифтихори бунёдгузори нахустин давлати мутамаркази тоҷикон Исмоили Сомонӣ (849 - 907) номгузорӣ шудааст, ба тасвиб расида, пулҳои коғазӣ бо арзиши 1, 5, 10, 20, 50, 100 сомонӣ ва воҳиди хурди он бо арзиши 1, 5, 10, 20, 50 дирам ба муомилот бароварда шуданд. Дар пулҳои коғазии нав расми арбобони бузурги муосир ва гузаштаи халқи тоҷик, инчунин, тасвири ёдгориҳои меъморӣ ва таърихии Тоҷикистон, ашёи санъату ҳунари мардуми тоҷикро сикка заданд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар муроҷиатномаи худ аз 26 октябри соли 2000 чунин зикр намуданд: «Имрӯз дар таърихи навини халқи тоҷик як саҳифаи тоза оғоз мешавад. Тоҷикистон соҳиби низоми нави пулӣ мегардад. Пули миллӣ яке аз рукнҳои асосии истиқлолият ва дар айни замон, яке аз нишонаҳои муҳимтарини мустақилияти давлат мебошад. Бисёр рамзист, ки пули миллии мо дар остонаи асри XXI, яъне арафаи ивазшавии ду ҳазорсола ва баъди 1100 соли давлатдории миллии гузаштагонамон - Сомониён ба гардиш оғоз мекунад. Номи воҳиди пулиро Сомонӣ гузоштанамон низ бесабаб нест».
Ҳадафҳои асосии ҷорӣ намудани низоми нави пулӣ, пеш аз ҳама, густариши ислоҳоти иқтисодӣ, таҳкими иқтидори содиротии мамлакат ва таъмин намудани зиндагии осудаи мардум мебошанд. Асос ва зарурати сиёсии ин иқдом таъкиди соҳибистиқлолии мамлакат, такмили рамзҳо ва нишонаҳои зарурии мустақилияти давлат аст. Ба ин маънӣ, бо ҷорӣ намудани пули миллии худ Ҷумҳурии Тоҷикистон дорои ҳамаи рамзҳо ва нишонаҳои хосси давлатдории хеш гардид.
Ш. ЛАШКАР
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.10.2017    №: 223    Мутолиа карданд: 958

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед