logo

фарҳанг

КИТОБДОРӢ. ДУ ТАМОЮЛИ НОСОЛИМ

Китобхонаҳои имрӯза назар ба қарнҳои гузашта бо хусусиятҳои хоси худ фарқ мекунанд, аз ҷумла бо хадамот ва таҷҳизоту технологияҳои муосир. Барои китобдор шудан имрӯз танҳо соҳибсавод ва ё олими ягон риштаи илм будан кофӣ нест. Китобдори имрӯза бояд аз равандҳои гуногуни омодасозӣ ва пахши иттилоот дар тамоми шаклу намудҳо баҳравар бошад, фаъолияти хадамоти маълумотӣ, библиографӣ ва иттилоотиро ба роҳ монда тавонад ва бо таснифоти библиографии аснод ошноӣ дошта, аз ҷараёнҳои коркард, ҷобаҷокунӣ, таснифот, гурӯҳбандӣ, ҳифзу нигоҳдории мавод бохабар бошад. Ба осонӣ аз захираҳои анъанавӣ, электронӣ ва маҷозии ҷаҳонӣ истифода намуда, бо барномаҳои махсуси китобдорӣ (IRBIS ALEF ва ғайра) ошно ва ба эҳтиёҷмандон маълумоти саҳеҳу пурра дода тавонад. Танҳо дар ин сурат ӯ метавонад дар хизматрасонии хонанда ба мақсад бирасад.

Вазифаи муҳими китобхонаҳо баланд бардоштани маънавиёти фарҳангии ҷомеа, хусусан насли наврас аст. Бо муносибати хуби худ китобдор метавонад хонандагони зиёдеро ба китобхонӣ ҷалб намояд. Малакаи ҷалби хонандагони хурдсол, кӯдакон ва наврасон ба хониш барои китобдорони касбӣ тавассути фанҳои махсус дар факултаи китобдории ДДФСТ ба номи Мирзо Турсунзода омӯзонда мешавад. Аз ин рӯ, хуб мешуд, ки дар китобхонаҳои деҳот бештар мутахассисони касбиро ҷалб намуда, барои кору фаъолияти онҳо шароити созгор омода созанд.
Назарсанҷиҳои солҳои охир нишон медиҳанд, ки ду тамоюли носолим дар кори китобдории имрӯза реша медавонад. Тамоюли аввал ба кор омадани шахсиятҳои ғайритахассус, ки мутахассисони касбӣ хоҳу нохоҳ дар зери роҳбарии онҳо наметавонанд пурра вазифаҳои касбӣ ва уҳдадориҳои тахассусии хешро ба сомон расонанд. Аз ин гуна таъйиноти кадрӣ китобхонаҳои поёнӣ (тобеъ ва ё дар дараҷаи пасттар қарордошта) зарар мебинанд.
Тамоми китобхонаҳои вилоятӣ, ноҳиявӣ ва деҳотӣ имрӯз аз маводи илмию методӣ ва библиографию иттилоотие, ки пеш аз ҷониби Китобхонаи давлатии оммавии ба номи Фирдавсӣ таҳия мегардиданд, бебаҳра мондаанд. Аз ин рӯ, Китобхонаи миллии Тоҷикистон, ки  маркази илмӣ ва методии тамоми китобхонаҳои ҷумҳурӣ маҳсуб меёбад, назорати пурраи китобхонаҳои ҷумҳуриро бояд ба уҳда дошта бошад.
Тамоюли дуюми манфие, ки имрӯз роиҷ аст, ин ба тобеияти ноҳияҳо дода шудани китобхонаҳои деҳот мебошад, ки мушкилиҳои зиёдеро эҷод намудааст. Аз ҷумла, оид ба масъалаи таъминоти китоб, матбуот, таҷҳизот, таъмир, хариди технологияҳои нав, тайёрнамоии кадрҳо, бозомӯзӣ, курсҳои такмили ихтисоси касбӣ, иштирок дар чорабиниҳои ҷумҳуриявӣ, ки маблағгузории он ба уҳдаи онҳост, касе ё идораи ваколатдоре фаъолияти онҳоро мавриди назорат ва таҳқиқ қарор намедиҳад ва ин ҳолат фаъолияти китобхонаҳои маҳалро пурра ба касодӣ оварда расондааст.
Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки ба бунёди марказҳои маърифатии деҳот, ки ба ақидаи кулли муҳаққиқон зиёда аз 60 дарсади наврасону ҷавонон дар он иқомат доранд, бо таҷдиди сохтор ва таъминоти таҷҳизоту маводи зарурии он оғоз намоем. Ҳамзамон ба тарбияи мутахассисони ҷавони соҳаи китобдорӣ ва фароғатӣ, ки саҳмгузорандагони захоири зеҳнӣ хоҳанд шуд, таваҷҷуҳи бештар намуда, теъдоди онҳоро бештар намоем.
Зарур аст, ки минбаъд таваҷҷуҳи бештар ба рушди муассисаҳои фарҳангии деҳот дода шавад. Бояд диққати асосӣ ба таҷдиди сохтори китобхонаҳо ва муассисаҳои фарҳангӣ: таъминот бо таҷҳизоти муосир, дастрасӣ ба маводи методию роҳбарикунанда, меъёриву ҳуқуқӣ ва дастгирии молиявӣ дода шавад.
Китобхонаи миллии Тоҷикистон ҳамчун маркази илмию методӣ дар тайёрнамоии мутахассисони касбӣ, олимони соҳа ва ба ин васила таъмин намудани китобхонаҳои кишвар бо маводи илмӣ, методӣ, библиографӣ ва иттилоотӣ бориз буда, дар сохтори он бунёди Пажӯҳишгоҳи соҳавӣ, Академияи китоб, сарредаксия оид ба таъминоти иттилоотии китобхонаҳои ҷумҳурӣ, аз ҷумла бо омодасозии маҷаллаҳои соҳавии илмӣ ва илмию оммавӣ, маҷмӯаҳои илмию методӣ, стандартҳо ва меъёрҳои кори китобдорию библиографӣ метавонад соҳаро аз буҳрони илмиву маънавӣ берун орад.   
Қурбоналӣ БӮРИЕВ,
номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.11.2017    №: 225    Мутолиа карданд: 1145

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед