logo

фарҳанг

КИТОБДОРӢ. ДУ ТАМОЮЛИ НОСОЛИМ

Китобхонаҳои имрӯза назар ба қарнҳои гузашта бо хусусиятҳои хоси худ фарқ мекунанд, аз ҷумла бо хадамот ва таҷҳизоту технологияҳои муосир. Барои китобдор шудан имрӯз танҳо соҳибсавод ва ё олими ягон риштаи илм будан кофӣ нест. Китобдори имрӯза бояд аз равандҳои гуногуни омодасозӣ ва пахши иттилоот дар тамоми шаклу намудҳо баҳравар бошад, фаъолияти хадамоти маълумотӣ, библиографӣ ва иттилоотиро ба роҳ монда тавонад ва бо таснифоти библиографии аснод ошноӣ дошта, аз ҷараёнҳои коркард, ҷобаҷокунӣ, таснифот, гурӯҳбандӣ, ҳифзу нигоҳдории мавод бохабар бошад. Ба осонӣ аз захираҳои анъанавӣ, электронӣ ва маҷозии ҷаҳонӣ истифода намуда, бо барномаҳои махсуси китобдорӣ (IRBIS ALEF ва ғайра) ошно ва ба эҳтиёҷмандон маълумоти саҳеҳу пурра дода тавонад. Танҳо дар ин сурат ӯ метавонад дар хизматрасонии хонанда ба мақсад бирасад.

Вазифаи муҳими китобхонаҳо баланд бардоштани маънавиёти фарҳангии ҷомеа, хусусан насли наврас аст. Бо муносибати хуби худ китобдор метавонад хонандагони зиёдеро ба китобхонӣ ҷалб намояд. Малакаи ҷалби хонандагони хурдсол, кӯдакон ва наврасон ба хониш барои китобдорони касбӣ тавассути фанҳои махсус дар факултаи китобдории ДДФСТ ба номи Мирзо Турсунзода омӯзонда мешавад. Аз ин рӯ, хуб мешуд, ки дар китобхонаҳои деҳот бештар мутахассисони касбиро ҷалб намуда, барои кору фаъолияти онҳо шароити созгор омода созанд.
Назарсанҷиҳои солҳои охир нишон медиҳанд, ки ду тамоюли носолим дар кори китобдории имрӯза реша медавонад. Тамоюли аввал ба кор омадани шахсиятҳои ғайритахассус, ки мутахассисони касбӣ хоҳу нохоҳ дар зери роҳбарии онҳо наметавонанд пурра вазифаҳои касбӣ ва уҳдадориҳои тахассусии хешро ба сомон расонанд. Аз ин гуна таъйиноти кадрӣ китобхонаҳои поёнӣ (тобеъ ва ё дар дараҷаи пасттар қарордошта) зарар мебинанд.
Тамоми китобхонаҳои вилоятӣ, ноҳиявӣ ва деҳотӣ имрӯз аз маводи илмию методӣ ва библиографию иттилоотие, ки пеш аз ҷониби Китобхонаи давлатии оммавии ба номи Фирдавсӣ таҳия мегардиданд, бебаҳра мондаанд. Аз ин рӯ, Китобхонаи миллии Тоҷикистон, ки  маркази илмӣ ва методии тамоми китобхонаҳои ҷумҳурӣ маҳсуб меёбад, назорати пурраи китобхонаҳои ҷумҳуриро бояд ба уҳда дошта бошад.
Тамоюли дуюми манфие, ки имрӯз роиҷ аст, ин ба тобеияти ноҳияҳо дода шудани китобхонаҳои деҳот мебошад, ки мушкилиҳои зиёдеро эҷод намудааст. Аз ҷумла, оид ба масъалаи таъминоти китоб, матбуот, таҷҳизот, таъмир, хариди технологияҳои нав, тайёрнамоии кадрҳо, бозомӯзӣ, курсҳои такмили ихтисоси касбӣ, иштирок дар чорабиниҳои ҷумҳуриявӣ, ки маблағгузории он ба уҳдаи онҳост, касе ё идораи ваколатдоре фаъолияти онҳоро мавриди назорат ва таҳқиқ қарор намедиҳад ва ин ҳолат фаъолияти китобхонаҳои маҳалро пурра ба касодӣ оварда расондааст.
Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки ба бунёди марказҳои маърифатии деҳот, ки ба ақидаи кулли муҳаққиқон зиёда аз 60 дарсади наврасону ҷавонон дар он иқомат доранд, бо таҷдиди сохтор ва таъминоти таҷҳизоту маводи зарурии он оғоз намоем. Ҳамзамон ба тарбияи мутахассисони ҷавони соҳаи китобдорӣ ва фароғатӣ, ки саҳмгузорандагони захоири зеҳнӣ хоҳанд шуд, таваҷҷуҳи бештар намуда, теъдоди онҳоро бештар намоем.
Зарур аст, ки минбаъд таваҷҷуҳи бештар ба рушди муассисаҳои фарҳангии деҳот дода шавад. Бояд диққати асосӣ ба таҷдиди сохтори китобхонаҳо ва муассисаҳои фарҳангӣ: таъминот бо таҷҳизоти муосир, дастрасӣ ба маводи методию роҳбарикунанда, меъёриву ҳуқуқӣ ва дастгирии молиявӣ дода шавад.
Китобхонаи миллии Тоҷикистон ҳамчун маркази илмию методӣ дар тайёрнамоии мутахассисони касбӣ, олимони соҳа ва ба ин васила таъмин намудани китобхонаҳои кишвар бо маводи илмӣ, методӣ, библиографӣ ва иттилоотӣ бориз буда, дар сохтори он бунёди Пажӯҳишгоҳи соҳавӣ, Академияи китоб, сарредаксия оид ба таъминоти иттилоотии китобхонаҳои ҷумҳурӣ, аз ҷумла бо омодасозии маҷаллаҳои соҳавии илмӣ ва илмию оммавӣ, маҷмӯаҳои илмию методӣ, стандартҳо ва меъёрҳои кори китобдорию библиографӣ метавонад соҳаро аз буҳрони илмиву маънавӣ берун орад.   
Қурбоналӣ БӮРИЕВ,
номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.11.2017    №: 225    Мутолиа карданд: 1214

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед