logo

фарҳанг

КИТОБДОРӢ. ДУ ТАМОЮЛИ НОСОЛИМ

Китобхонаҳои имрӯза назар ба қарнҳои гузашта бо хусусиятҳои хоси худ фарқ мекунанд, аз ҷумла бо хадамот ва таҷҳизоту технологияҳои муосир. Барои китобдор шудан имрӯз танҳо соҳибсавод ва ё олими ягон риштаи илм будан кофӣ нест. Китобдори имрӯза бояд аз равандҳои гуногуни омодасозӣ ва пахши иттилоот дар тамоми шаклу намудҳо баҳравар бошад, фаъолияти хадамоти маълумотӣ, библиографӣ ва иттилоотиро ба роҳ монда тавонад ва бо таснифоти библиографии аснод ошноӣ дошта, аз ҷараёнҳои коркард, ҷобаҷокунӣ, таснифот, гурӯҳбандӣ, ҳифзу нигоҳдории мавод бохабар бошад. Ба осонӣ аз захираҳои анъанавӣ, электронӣ ва маҷозии ҷаҳонӣ истифода намуда, бо барномаҳои махсуси китобдорӣ (IRBIS ALEF ва ғайра) ошно ва ба эҳтиёҷмандон маълумоти саҳеҳу пурра дода тавонад. Танҳо дар ин сурат ӯ метавонад дар хизматрасонии хонанда ба мақсад бирасад.

Вазифаи муҳими китобхонаҳо баланд бардоштани маънавиёти фарҳангии ҷомеа, хусусан насли наврас аст. Бо муносибати хуби худ китобдор метавонад хонандагони зиёдеро ба китобхонӣ ҷалб намояд. Малакаи ҷалби хонандагони хурдсол, кӯдакон ва наврасон ба хониш барои китобдорони касбӣ тавассути фанҳои махсус дар факултаи китобдории ДДФСТ ба номи Мирзо Турсунзода омӯзонда мешавад. Аз ин рӯ, хуб мешуд, ки дар китобхонаҳои деҳот бештар мутахассисони касбиро ҷалб намуда, барои кору фаъолияти онҳо шароити созгор омода созанд.
Назарсанҷиҳои солҳои охир нишон медиҳанд, ки ду тамоюли носолим дар кори китобдории имрӯза реша медавонад. Тамоюли аввал ба кор омадани шахсиятҳои ғайритахассус, ки мутахассисони касбӣ хоҳу нохоҳ дар зери роҳбарии онҳо наметавонанд пурра вазифаҳои касбӣ ва уҳдадориҳои тахассусии хешро ба сомон расонанд. Аз ин гуна таъйиноти кадрӣ китобхонаҳои поёнӣ (тобеъ ва ё дар дараҷаи пасттар қарордошта) зарар мебинанд.
Тамоми китобхонаҳои вилоятӣ, ноҳиявӣ ва деҳотӣ имрӯз аз маводи илмию методӣ ва библиографию иттилоотие, ки пеш аз ҷониби Китобхонаи давлатии оммавии ба номи Фирдавсӣ таҳия мегардиданд, бебаҳра мондаанд. Аз ин рӯ, Китобхонаи миллии Тоҷикистон, ки  маркази илмӣ ва методии тамоми китобхонаҳои ҷумҳурӣ маҳсуб меёбад, назорати пурраи китобхонаҳои ҷумҳуриро бояд ба уҳда дошта бошад.
Тамоюли дуюми манфие, ки имрӯз роиҷ аст, ин ба тобеияти ноҳияҳо дода шудани китобхонаҳои деҳот мебошад, ки мушкилиҳои зиёдеро эҷод намудааст. Аз ҷумла, оид ба масъалаи таъминоти китоб, матбуот, таҷҳизот, таъмир, хариди технологияҳои нав, тайёрнамоии кадрҳо, бозомӯзӣ, курсҳои такмили ихтисоси касбӣ, иштирок дар чорабиниҳои ҷумҳуриявӣ, ки маблағгузории он ба уҳдаи онҳост, касе ё идораи ваколатдоре фаъолияти онҳоро мавриди назорат ва таҳқиқ қарор намедиҳад ва ин ҳолат фаъолияти китобхонаҳои маҳалро пурра ба касодӣ оварда расондааст.
Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки ба бунёди марказҳои маърифатии деҳот, ки ба ақидаи кулли муҳаққиқон зиёда аз 60 дарсади наврасону ҷавонон дар он иқомат доранд, бо таҷдиди сохтор ва таъминоти таҷҳизоту маводи зарурии он оғоз намоем. Ҳамзамон ба тарбияи мутахассисони ҷавони соҳаи китобдорӣ ва фароғатӣ, ки саҳмгузорандагони захоири зеҳнӣ хоҳанд шуд, таваҷҷуҳи бештар намуда, теъдоди онҳоро бештар намоем.
Зарур аст, ки минбаъд таваҷҷуҳи бештар ба рушди муассисаҳои фарҳангии деҳот дода шавад. Бояд диққати асосӣ ба таҷдиди сохтори китобхонаҳо ва муассисаҳои фарҳангӣ: таъминот бо таҷҳизоти муосир, дастрасӣ ба маводи методию роҳбарикунанда, меъёриву ҳуқуқӣ ва дастгирии молиявӣ дода шавад.
Китобхонаи миллии Тоҷикистон ҳамчун маркази илмию методӣ дар тайёрнамоии мутахассисони касбӣ, олимони соҳа ва ба ин васила таъмин намудани китобхонаҳои кишвар бо маводи илмӣ, методӣ, библиографӣ ва иттилоотӣ бориз буда, дар сохтори он бунёди Пажӯҳишгоҳи соҳавӣ, Академияи китоб, сарредаксия оид ба таъминоти иттилоотии китобхонаҳои ҷумҳурӣ, аз ҷумла бо омодасозии маҷаллаҳои соҳавии илмӣ ва илмию оммавӣ, маҷмӯаҳои илмию методӣ, стандартҳо ва меъёрҳои кори китобдорию библиографӣ метавонад соҳаро аз буҳрони илмиву маънавӣ берун орад.   
Қурбоналӣ БӮРИЕВ,
номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.11.2017    №: 225    Мутолиа карданд: 1096

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед