logo

сиёсат

ХОРИҚАИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН

Воқеаҳои таърихии солҳои 1991-1992, ки бо омилҳои дохилӣ ва берунии дар натиҷаи чораҳои мушаххаси баъзе давлатҳои исломӣ ҷиҳати густариши таъсири хеш дар харобаҳои собиқ империяи Шӯравӣ амиқгардида  асос ёфтаанд, ибтидои ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон маҳсуб меёбанд.

Оғози бесарусомониҳо дар аввалин солҳои соҳибистиқлолӣ ва роҳандозии намоишҳои эътирозӣ дар пойтахти мамлакат - шаҳри Душанбе ба фалаҷ шудани ҳокимияти давлатӣ оварда расонданд. Ҷустуҷӯи василаҳои баҳамоӣ бо роҳи таъсиси шаклҳои гуногуни ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва гуфтушунидҳои намояндагони неруҳои даргир натиҷаи дилхоҳ надоданд. Баъд аз гуфтушунидҳои тӯлонӣ миёни гурӯҳҳои гуногуни муқобилияткунанда, ташкилотҳои ҷамъиятӣ - сиёсӣ ва ҷамоаҳои динӣ - фарҳангӣ ҳалли тақдири таърихии кишвар ба уҳдаи Шӯрои Олии ҷумҳурӣ гузошта шуд.
Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон кори худро дар шароити набудани роҳбари давлат оғоз кард.
Имкониятҳо ва махсусиятҳои характери роҳбарони сиёсии давраи оғози ҷанги шаҳрвандӣ, солҳои аввали Истиқлолияти давлатӣ ва давраи Иҷлосияи Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро таҳлил ва баҳогузорӣ намуда, ба хулосае омадан мумкин аст, ки интихоби вакилони халқӣ дар моҳи ноябри соли 1992 ба вазифаи роҳбари парламент ва давлат – бошуурона ва қонунӣ буда, аз мантиқи таърих бармеомад.
Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Роҳбари нави давлатро интихоб кард. Ба ин вазифа Эмомалӣ Раҳмон интихоб гардид. Сарвари нави мамлакат, ки дар оилаи деҳқон ба воя расида буд, мактаби меҳнати ҷисмонӣ ва хизмати ҳарбии сесоларо дар сафи қувваҳои ҳарбӣ – баҳрии уқёнуси Ором гузашта, таҷрибаи бои зиндагӣ дошт.
Эмомалӣ Раҳмон тамоми хусусиятҳои беҳтарини роҳбари давлатро дар ҳалли масоили сиёсати дохилӣ зоҳир карда, ҳамчун дипломати соҳибтаҷриба дар саҳнаи сиёсати хориҷӣ баромад намуд. Ӯ сиёсатмадори дурбин ва донои масъалаҳо ва роҳҳои ҳалли вазифаҳои аграрӣ, саноатӣ, энергетикӣ, иҷтимоӣ на танҳо  дар сатҳи ҷумҳуриявӣ, балки дар сатҳи ҳавзаи Осиёи Миёна аст.
Барои Пешвои мамлакат махсусан давраи аз моҳи декабри соли 1992 то моҳи ноябри соли 1994 марҳилаи вазнинтарин ба ҳисоб мерафт. Эмомалӣ Раҳмон дар ин марҳилаи фаъолияти хеш амалан дар ҳолати ҳарбӣ - саҳроӣ қарор дошт, мураккабии вазъият ва зарурати роҳандозии сиёсати нозуки дохилиро баҳри мутамарказонидани мамлакат ва унсурҳои давлат хуб дарк карда буд.
Ӯ дар давраи гуфтушунидҳо бо иттиҳоди мухолифини тоҷик матонат, фазилати сиёсӣ, истеъдоди баланди дипломатӣ зоҳир сохт. Дар давраи фаъолияти Комиссияи оштии миллӣ дар сохтори давлатӣ ва мақомоти қонунбарори мамлакат ислоҳот гузаронда, Парламенти дупалатагии касбӣ, бисёрҳизбӣ - Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъсис дод.
Дастоварди бузурги Пешвои миллат гузарондани ислоҳот дар низоми молия ва ба истифода баровардани асъори нави миллӣ буд.
Вазифаҳои стратегии мамлакат амалан идеяи миллии халқи тоҷикро ташкил доданд. Таъмини истиқлолияти энергетикӣ, таъмини амнияти озуқаворӣ ва баромадан аз бунбасти коммуникатсионӣ - вазифаҳои стратегии таъмини амнияти дохилӣ ва хориҷӣ буда, асоси рушди минбаъдаи некуаҳволии халқи тоҷикро ташкил медиҳанд.
Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун ташаббускори фаъоли барқарор кардан ва таҳким бахшидани амнияти минтақавӣ дар Осиёи Марказӣ борҳо аз минбарҳои баланди иҷлосияҳои кулли СММ, маҷлисҳои ташкилотҳои байналмилалӣ диққати ҷомеаи ҷаҳониро ба хатари таҳдидкунандаи терроризми байналмилалӣ ва экстремизми динӣ ҷалб кард. Тоҷикистон ба иштирокчии асосӣ ва ташаббускори фаъол дар масоили рушди минбаъдаи иқтисодӣ ва таҳкими нуфузи сиёсӣ дар саҳнаи байналхалқӣ, дар чорчӯбаи СММ, ИДМ, СҲШ, СААД ва дигар ташкилотҳои байналхалқӣ табдил ёфт.
Маҳз қарорҳои таърихии Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳбарони нави мамлакат имкон доданд, ки масоили муҳими ҳаётро ҷиҳати манъи ҷанги бародаркуш, бозгашти гурезагон ба Ватан, дарёфти роҳҳои гуфтушунидҳо бо Иттиҳоди мухолифини тоҷик, бунёди давлатдории нав ва низоми ҳуқуқии Тоҷикистони соҳибистиқлол ҳал намоянд.
Дар тӯли 25 соли баъд аз баргузории Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон халқи тоҷик роҳи бузургро ҷиҳати рушди ҳамаҷонибаи хеш тай намуд.
Дар иртибот ба ин Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва халқи тоҷикро ҳадафҳои азим дар пешанд. Таҷрибаи таърихии солҳои сипаришуда моро мутмаин месозад, ки ин вазифаҳо низ  бомуваффақият ҳалли худро меёбанд ва Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеи сазовори хешро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ ишғол менамояд.
Зикриё АКРАМӢ,
директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон,  доктори илмҳои таърих, профессор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 13.11.2017    №: 231    Мутолиа карданд: 818

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед