logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ БОСТОНӢ. ЯК САЙРИ ТАЪРИХӢ

Тоҷикон миллати куҳанбунёду тамаддунофаранд ва бо таъриху фарҳанги ғании худ дар ҷаҳон мақому мартабаи хос доранд. Дар қаламрави имрӯзаи Тоҷикистон ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ ва меъмории зиёд мавҷуд аст, ки онҳо ба “Феҳристи ёдгориҳои моддии Ҷумҳурии Тоҷикистон” ворид шудаанд. Аз ин шумора, 13-тоаш ба рӯйхати силсилаҷоизаи Шоҳроҳи бузурги Абрешим шомил мебошад.
Барномаи силсилаҷоизаи Шоҳ-роҳи бузурги Абрешим соли 2002 аз ҷониби ташкилоти махсуси СММ оид ба масъалаҳои маориф, илм ва фарҳанг – ЮНЕСКО қабул гардидааст. Ба гуфтаи Шералӣ Хоҷаев, сардори шуъбаи ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангии Вазорати фарҳанг, мақсад аз роҳандозии ин ҷоиза, пеш аз ҳама, ҳифз, нигоҳдошт ва ба ҷомеаи ҷаҳонӣ пешниҳод намудани ёдгориҳои табиӣ, таърихию фарҳангӣ ва меъмории кишварҳои ҳавзаи Шоҳроҳи бузурги Абрешим мебошад. Ҳамчунин, ин раванд барои рушди туризми таърихию фарҳангӣ заминаи мусоидро фароҳам оварда, боиси ҷалби бештари сайёҳон ба кишвар мегардад. Бояд тазаккур дод, ки Шоҳроҳи бузурги Абрешим пайвандгари таъриху фарҳанг, тамаддун, сиёсат ва урфу одати халқиятҳои гуногун мебошад. Ин роҳи бузург дар асрҳои IV – III  пеш аз милод пайдо шуда, Шарқро бо Ғарб пайванд карда, ягона роҳи корвонгузар ба ҳисоб мерафт. Дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон 2 шохаи шоҳроҳ аз ҷануб ва шимол бо 5 гузаргоҳ: гузаргоҳҳои Марказӣ, Амударё, Вахон, Панҷакент - Самарқанд-Пойканд ва Фарғона – Сирдарё мегузаштанд, ки яке аз омилҳои рушди шаҳрҳову маҳалҳои тоҷикон ба шумор мераванд.
Дар марҳилаи якум, моҳи ноябри соли 2009 дар шаҳри Сияни Ҷумҳурии Мардумии Чин 8 ёдгории таърихию фарҳангиро шомил карданд, ки инҳо шаҳраки эленистии Тахти Сангин, ёдгории меъмории Хоҷа Машҳад, Дайри буддои Аҷинатеппа, шаҳри асримиёнагии Ҳулбук ва ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъмории ҳудудҳои он мебошанд. Дар марҳилаи дуюм бо пешниҳоди мутахассисони Вазорати  фарҳанги кишвар соли 2015 дар шаҳри Алма-Ато 5 ёдгории дигари таърихию фарҳангӣ ва меъмориро ба силсилаҷоизаи Шоҳроҳи бузурги Абрешим номнавис карданд. Ин объектҳо ба гузаргоҳи Фарғона - Сирдарё тааллуқ дошта, ёдгориҳои меъмории Шайх Муслиҳиддин, Қалъаи Хуҷанд, тасвирҳои рӯйисангӣ ва ёдгориҳои бостонии атрофи шаҳри Хуҷанд ва ноҳияи Ашт, маҷмааи меъмории Мир Раҷабдодхо ва Мадрасаи Оим дар шаҳри Конибодом мебошанд. Ин раванд аз он шаҳодат медиҳад, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ ба таъриху фарҳанги миллати мо таваҷҷуҳи хосса зоҳир менамояд.
Дар баробари ин, мутахассисон кӯшиш ба харҷ медиҳанд, ки ёдгориҳои боқимондаи кишварро ба рӯйхати барнома номнавис намоянд. Чуноне ки Шералӣ Хоҷаев иброз намуд, айни ҳол барномаи давлатии «Ҳифзи мероси таърихиву фарҳангӣ барои солҳои 2012 - 2020» татбиқ гардида истодааст, ки мақсади асосии он ба низом даровардани ҳифзу нигоҳдошт, таъмиру барқарорсозӣ, тарғиб намудани ёдгориҳои моддии кишвар, истифодаи дурусти мероси ғайриманқули таърихиву фарҳангӣ баҳри баланд бардоштани рӯҳияи ватандӯстӣ, худогоҳию хештаншиносии мардум ва дастраси ҷаҳони муосир гардондани офаридаҳои таърихӣ ба шумор меравад. Пешниҳоди ёдгориҳои нодири моддии кишвар ба Созмони мероси фарҳанги ҷаҳонӣ - ЮНЕСКО баҳри муаррифии бештар ва беҳтари таъриху фарҳанги миллати тоҷик мусоидат хоҳад кард.
Комрон САФАР, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.12.2017    №: 257    Мутолиа карданд: 284

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед