logo

фарҳанг

ЁДГОРИҲОИ БОСТОНӢ. ЯК САЙРИ ТАЪРИХӢ

Тоҷикон миллати куҳанбунёду тамаддунофаранд ва бо таъриху фарҳанги ғании худ дар ҷаҳон мақому мартабаи хос доранд. Дар қаламрави имрӯзаи Тоҷикистон ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ ва меъмории зиёд мавҷуд аст, ки онҳо ба “Феҳристи ёдгориҳои моддии Ҷумҳурии Тоҷикистон” ворид шудаанд. Аз ин шумора, 13-тоаш ба рӯйхати силсилаҷоизаи Шоҳроҳи бузурги Абрешим шомил мебошад.
Барномаи силсилаҷоизаи Шоҳ-роҳи бузурги Абрешим соли 2002 аз ҷониби ташкилоти махсуси СММ оид ба масъалаҳои маориф, илм ва фарҳанг – ЮНЕСКО қабул гардидааст. Ба гуфтаи Шералӣ Хоҷаев, сардори шуъбаи ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангии Вазорати фарҳанг, мақсад аз роҳандозии ин ҷоиза, пеш аз ҳама, ҳифз, нигоҳдошт ва ба ҷомеаи ҷаҳонӣ пешниҳод намудани ёдгориҳои табиӣ, таърихию фарҳангӣ ва меъмории кишварҳои ҳавзаи Шоҳроҳи бузурги Абрешим мебошад. Ҳамчунин, ин раванд барои рушди туризми таърихию фарҳангӣ заминаи мусоидро фароҳам оварда, боиси ҷалби бештари сайёҳон ба кишвар мегардад. Бояд тазаккур дод, ки Шоҳроҳи бузурги Абрешим пайвандгари таъриху фарҳанг, тамаддун, сиёсат ва урфу одати халқиятҳои гуногун мебошад. Ин роҳи бузург дар асрҳои IV – III  пеш аз милод пайдо шуда, Шарқро бо Ғарб пайванд карда, ягона роҳи корвонгузар ба ҳисоб мерафт. Дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон 2 шохаи шоҳроҳ аз ҷануб ва шимол бо 5 гузаргоҳ: гузаргоҳҳои Марказӣ, Амударё, Вахон, Панҷакент - Самарқанд-Пойканд ва Фарғона – Сирдарё мегузаштанд, ки яке аз омилҳои рушди шаҳрҳову маҳалҳои тоҷикон ба шумор мераванд.
Дар марҳилаи якум, моҳи ноябри соли 2009 дар шаҳри Сияни Ҷумҳурии Мардумии Чин 8 ёдгории таърихию фарҳангиро шомил карданд, ки инҳо шаҳраки эленистии Тахти Сангин, ёдгории меъмории Хоҷа Машҳад, Дайри буддои Аҷинатеппа, шаҳри асримиёнагии Ҳулбук ва ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъмории ҳудудҳои он мебошанд. Дар марҳилаи дуюм бо пешниҳоди мутахассисони Вазорати  фарҳанги кишвар соли 2015 дар шаҳри Алма-Ато 5 ёдгории дигари таърихию фарҳангӣ ва меъмориро ба силсилаҷоизаи Шоҳроҳи бузурги Абрешим номнавис карданд. Ин объектҳо ба гузаргоҳи Фарғона - Сирдарё тааллуқ дошта, ёдгориҳои меъмории Шайх Муслиҳиддин, Қалъаи Хуҷанд, тасвирҳои рӯйисангӣ ва ёдгориҳои бостонии атрофи шаҳри Хуҷанд ва ноҳияи Ашт, маҷмааи меъмории Мир Раҷабдодхо ва Мадрасаи Оим дар шаҳри Конибодом мебошанд. Ин раванд аз он шаҳодат медиҳад, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ ба таъриху фарҳанги миллати мо таваҷҷуҳи хосса зоҳир менамояд.
Дар баробари ин, мутахассисон кӯшиш ба харҷ медиҳанд, ки ёдгориҳои боқимондаи кишварро ба рӯйхати барнома номнавис намоянд. Чуноне ки Шералӣ Хоҷаев иброз намуд, айни ҳол барномаи давлатии «Ҳифзи мероси таърихиву фарҳангӣ барои солҳои 2012 - 2020» татбиқ гардида истодааст, ки мақсади асосии он ба низом даровардани ҳифзу нигоҳдошт, таъмиру барқарорсозӣ, тарғиб намудани ёдгориҳои моддии кишвар, истифодаи дурусти мероси ғайриманқули таърихиву фарҳангӣ баҳри баланд бардоштани рӯҳияи ватандӯстӣ, худогоҳию хештаншиносии мардум ва дастраси ҷаҳони муосир гардондани офаридаҳои таърихӣ ба шумор меравад. Пешниҳоди ёдгориҳои нодири моддии кишвар ба Созмони мероси фарҳанги ҷаҳонӣ - ЮНЕСКО баҳри муаррифии бештар ва беҳтари таъриху фарҳанги миллати тоҷик мусоидат хоҳад кард.
Комрон САФАР, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.12.2017    №: 257    Мутолиа карданд: 533
04.06.2020


ОБОДКОРИҲОИ БЕҚИЁС ДАР ТОҶИКОБОД

ЁРИИ ХАЙРИЯВӢ БАҲРИ ПЕШГИРИИ КОРОНАВИРУС

ФУТБОЛ. ҶАЛИЛОВҲО МЕХОҲАНД ҲАМЕША ДАР САФИ ПЕШ БОШАНД

КОРОНАВИРУС ДАР ИТАЛИЯ: БЕШ АЗ ЯК МОҲ ИНҶОНИБ СИРОЯТЁБӢ КАМ МЕШАВАД

ДАР КРЕМЛ БА ХОҲИШИ БО РОССИЯ СОЗИШНОМАИ ЯДРОӢ БАСТАНИ ТРАМП БАҲО ДОДАНД

ТРАМП ҶОНИБДОРИ ҲУЗУРИ ПУТИН ДАР G7

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.06.2020


ХАБАРИ ФАВРӢ. БОЗ БЕШ АЗ 200 БЕМОР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

МУБОРИЗА БО COVID-19. КОРМАНДОНИ АНМН БА СУРАТҲИСОБИ МАХСУС 50 000 ГУЗАРОНДАНД

ХУҶАНД. ТАШХИСГОҲИ НАВИ ВИРУСОЛОГӢ БУНЁД ГАРДИД

ХАТЛОН. СОҲИБКОРОН ТАДБИРҲОИ МУҲИМРО ТАТБИҚ МЕСОЗАНД

ВАРЗОБ. 112 ИНШООТИ ҶАШНӢ МАВРИДИ ИСТИФОДА ҚАРОР ГИРИФТ

КФО АВВАЛИН ОНЛАЙН-КОНФРОНСРО ДОИР МЕКУНАД

ДОРУИ ЗИДДИ COVID-19 ДАР БЕМОРХОНАҲОИ РОССИЯ 11 ИЮН ПАЙДО МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.06.2020


ХУШХАБАР. ДАР ТОҶИКИСТОН БЕШ АЗ 2000 СИРОЯТЁФТА ШИФО ЁФТ

РОҶЕР ФЕДЕРЕР. ГАРОНАРЗИШТАРИН ВАРЗИШГАРИ САЙЁРА

29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед