logo

иқтисод

АШЁИ ХОМ АЗ МО, ФОИДААШ АЗ ДИГАРОН. ЧАРО?

Имрӯз содироти пӯст асосан ба шакли маҳсулоти нимтайёр сурат  мегирад. Пашмро ҳам ба чунин тарз мебаранд. Маҳсулоти табиии ватанӣ ба шакли ашёи хом берун рафта, боз ба нархи даҳчанд ҳамчун моли тайёр ба бозорҳои ҷумҳурӣ бармегардад. Чанд сол муқаддам дар  шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ коргоҳҳои коркарди пӯсту пашм таъсис ёфта буданд. Аз ҷумла, Иттифоқи «Тоҷикматлубот» дар шаҳри Ваҳдат корхонаи коркарди пӯсту пашмро ба кор андохт. Коргоҳ дар оғози фаъолият дар як соат 8 тонна пашмро шуста, барои истифода омода мекард. Аммо баъди як муддати кӯтоҳи фаъолият ба мушкилӣ дучор шуду кор  қатъ гардид.
Соли 2008 Ҳукумати ҷумҳурӣ «Барномаи коркарди пурраи ашёи хоми чорво (пӯст ва пашм) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015» - ро қабул  кард. Қабули барнома чанд баробар бештар коркард кардани пӯсту пашмро дар назар дошт. Соли 2015 мувофиқи нақша  бояд дар кишвар 2 миллион дона пӯст коркард гардида, маҳсулоти аввалияи пашм ба 6495 тонна  мерасид.
Бино ба иттилои Вазорати саноат ва технологияҳои нав, он сол дар кишвар 1 миллиону 117 дона пӯст коркард гардид, ки назар ба як соли пеш 1 ҳазору 400 дона бештар буд. Соли  гузашта дар ҷумҳурӣ коркарди аввалияи пӯст 492 ҳазору 524 дона ва давоми 9 моҳи соли равон 379 ҳазору  779 донаро ташкил медиҳад. Аммо айни замон  пӯст бе коркард, бар ивази ба ҳар тонна 300 евро супурдан ба хориҷи кишвар содирот  мешавад. Пашм бошад, соли пешин  6 ҳазору 409,5 тонна ва тӯли 10 моҳи соли ҷорӣ 6 ҳазору 622 тонна истеҳсол шудааст.
Месазад, ки корхонаҳои коркарди пӯсту пашмро фаъолтар гардонем.Ҷамъоварию захира кардани пӯст ҳам тартиботу назорати худро дошта, ба исрофи он набояд роҳ дод. Дар баробари сохторҳои марбутаи давлат дар шаҳру ноҳияҳо нуқтаҳои махсуси қабули пӯст вуҷуд надоранд. Пашму пӯст дар ҷумҳуриамон бисёр асту  туфлиҳои бадошту зебо ва сарулибос аз чарму пашми маҳаллӣ кам.
Шаш сол қабл Ҳукумати кишвар ба хотири  дар дохили ҷумҳурӣ бештар  мавриди истифода қарор гирифтани пӯсту пашм содироти коркарднашудаи ин ашёи хоми саноатиро муваққатан манъ карда буд. Масъулони мақомоти дахлдор он вақт гуфта буданд, ки ин иқдоми Ҳукумат коркарди пашмро  чор дарсад бештар кардааст. Бояд то имрӯз корхонаҳои соҳа  бештар фаъол мешуданду  маҳсулоти коркардшуда афзун. Аммо то ҳол кори назаррасе дар ин самт анҷом дода нашудааст. Корхонаҳои соҳа дар ҳалли мушкилоти пеши рӯи худ оҷизанду  бархеи дигар самти фаъолияташонро дигар кардаанд.
Пештар пашми дурушту сиёҳи дар ҷумҳурӣ чандон талабот надоштаро пас аз покизаву коркард кардан ба кишварҳои Русияву Эрон содир мекарданд. Чуноне мутахассисони соҳа зикр мекунанд, қариб 14 дарсади қолинҳои гаронарзиши ҷаҳон, ки бо даст бофта мешаванд, аз пашманд. Аз оне, ки қолинҳои қиматбаҳо дар кишварамон харидор надоранд, дар саноати сабук истифодаи пашми сиёҳ хеле ночиз мебошад.
Солҳои охир саршумори  чорво дар ҳоли афзоиш аст. Аз ҷумла саршумори моли майда дар қиёс ба соли гузашта афзуда, қариб  ба  5 миллиону 600 ҳазор сар баробар аст. Ин гувоҳи он мебошад, ки пӯсту пашм – ашёи хоми  саноатии аз ҷиҳати экологӣ тозаю табиӣ   барои пурра фаъолият кардани  корхонаҳои мавҷудаи соҳа ва таъсиси коргоҳҳои нав  дар оянда кофист. Пас, бояд тадбиру чора андешем. Ба   молу маҳсулоти хориҷӣ ҳавас дорем. Аммо намеандешем, ки ашёи хоми моро арзон харида, ба хости дилашон  нарх гузошта, боз ба мо мефурӯшанд. Имкон дорем, ки онро худамон истеҳсол намоему  арзонтар ба аҳолӣ фурӯшем. Илоҷи ин кор дар дасти сарварони Вазорати саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурист, ки бояд барои ҳалли ин масъала тадбирҳои мушаххас андешанд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.12.2017    №: 259    Мутолиа карданд: 226

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед