logo

иқтисод

АШЁИ ХОМ АЗ МО, ФОИДААШ АЗ ДИГАРОН. ЧАРО?

Имрӯз содироти пӯст асосан ба шакли маҳсулоти нимтайёр сурат  мегирад. Пашмро ҳам ба чунин тарз мебаранд. Маҳсулоти табиии ватанӣ ба шакли ашёи хом берун рафта, боз ба нархи даҳчанд ҳамчун моли тайёр ба бозорҳои ҷумҳурӣ бармегардад. Чанд сол муқаддам дар  шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ коргоҳҳои коркарди пӯсту пашм таъсис ёфта буданд. Аз ҷумла, Иттифоқи «Тоҷикматлубот» дар шаҳри Ваҳдат корхонаи коркарди пӯсту пашмро ба кор андохт. Коргоҳ дар оғози фаъолият дар як соат 8 тонна пашмро шуста, барои истифода омода мекард. Аммо баъди як муддати кӯтоҳи фаъолият ба мушкилӣ дучор шуду кор  қатъ гардид.
Соли 2008 Ҳукумати ҷумҳурӣ «Барномаи коркарди пурраи ашёи хоми чорво (пӯст ва пашм) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015» - ро қабул  кард. Қабули барнома чанд баробар бештар коркард кардани пӯсту пашмро дар назар дошт. Соли 2015 мувофиқи нақша  бояд дар кишвар 2 миллион дона пӯст коркард гардида, маҳсулоти аввалияи пашм ба 6495 тонна  мерасид.
Бино ба иттилои Вазорати саноат ва технологияҳои нав, он сол дар кишвар 1 миллиону 117 дона пӯст коркард гардид, ки назар ба як соли пеш 1 ҳазору 400 дона бештар буд. Соли  гузашта дар ҷумҳурӣ коркарди аввалияи пӯст 492 ҳазору 524 дона ва давоми 9 моҳи соли равон 379 ҳазору  779 донаро ташкил медиҳад. Аммо айни замон  пӯст бе коркард, бар ивази ба ҳар тонна 300 евро супурдан ба хориҷи кишвар содирот  мешавад. Пашм бошад, соли пешин  6 ҳазору 409,5 тонна ва тӯли 10 моҳи соли ҷорӣ 6 ҳазору 622 тонна истеҳсол шудааст.
Месазад, ки корхонаҳои коркарди пӯсту пашмро фаъолтар гардонем.Ҷамъоварию захира кардани пӯст ҳам тартиботу назорати худро дошта, ба исрофи он набояд роҳ дод. Дар баробари сохторҳои марбутаи давлат дар шаҳру ноҳияҳо нуқтаҳои махсуси қабули пӯст вуҷуд надоранд. Пашму пӯст дар ҷумҳуриамон бисёр асту  туфлиҳои бадошту зебо ва сарулибос аз чарму пашми маҳаллӣ кам.
Шаш сол қабл Ҳукумати кишвар ба хотири  дар дохили ҷумҳурӣ бештар  мавриди истифода қарор гирифтани пӯсту пашм содироти коркарднашудаи ин ашёи хоми саноатиро муваққатан манъ карда буд. Масъулони мақомоти дахлдор он вақт гуфта буданд, ки ин иқдоми Ҳукумат коркарди пашмро  чор дарсад бештар кардааст. Бояд то имрӯз корхонаҳои соҳа  бештар фаъол мешуданду  маҳсулоти коркардшуда афзун. Аммо то ҳол кори назаррасе дар ин самт анҷом дода нашудааст. Корхонаҳои соҳа дар ҳалли мушкилоти пеши рӯи худ оҷизанду  бархеи дигар самти фаъолияташонро дигар кардаанд.
Пештар пашми дурушту сиёҳи дар ҷумҳурӣ чандон талабот надоштаро пас аз покизаву коркард кардан ба кишварҳои Русияву Эрон содир мекарданд. Чуноне мутахассисони соҳа зикр мекунанд, қариб 14 дарсади қолинҳои гаронарзиши ҷаҳон, ки бо даст бофта мешаванд, аз пашманд. Аз оне, ки қолинҳои қиматбаҳо дар кишварамон харидор надоранд, дар саноати сабук истифодаи пашми сиёҳ хеле ночиз мебошад.
Солҳои охир саршумори  чорво дар ҳоли афзоиш аст. Аз ҷумла саршумори моли майда дар қиёс ба соли гузашта афзуда, қариб  ба  5 миллиону 600 ҳазор сар баробар аст. Ин гувоҳи он мебошад, ки пӯсту пашм – ашёи хоми  саноатии аз ҷиҳати экологӣ тозаю табиӣ   барои пурра фаъолият кардани  корхонаҳои мавҷудаи соҳа ва таъсиси коргоҳҳои нав  дар оянда кофист. Пас, бояд тадбиру чора андешем. Ба   молу маҳсулоти хориҷӣ ҳавас дорем. Аммо намеандешем, ки ашёи хоми моро арзон харида, ба хости дилашон  нарх гузошта, боз ба мо мефурӯшанд. Имкон дорем, ки онро худамон истеҳсол намоему  арзонтар ба аҳолӣ фурӯшем. Илоҷи ин кор дар дасти сарварони Вазорати саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурист, ки бояд барои ҳалли ин масъала тадбирҳои мушаххас андешанд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.12.2017    №: 259    Мутолиа карданд: 250

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед