logo

иқтисод

АШЁИ ХОМ АЗ МО, ФОИДААШ АЗ ДИГАРОН. ЧАРО?

Имрӯз содироти пӯст асосан ба шакли маҳсулоти нимтайёр сурат  мегирад. Пашмро ҳам ба чунин тарз мебаранд. Маҳсулоти табиии ватанӣ ба шакли ашёи хом берун рафта, боз ба нархи даҳчанд ҳамчун моли тайёр ба бозорҳои ҷумҳурӣ бармегардад. Чанд сол муқаддам дар  шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ коргоҳҳои коркарди пӯсту пашм таъсис ёфта буданд. Аз ҷумла, Иттифоқи «Тоҷикматлубот» дар шаҳри Ваҳдат корхонаи коркарди пӯсту пашмро ба кор андохт. Коргоҳ дар оғози фаъолият дар як соат 8 тонна пашмро шуста, барои истифода омода мекард. Аммо баъди як муддати кӯтоҳи фаъолият ба мушкилӣ дучор шуду кор  қатъ гардид.
Соли 2008 Ҳукумати ҷумҳурӣ «Барномаи коркарди пурраи ашёи хоми чорво (пӯст ва пашм) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015» - ро қабул  кард. Қабули барнома чанд баробар бештар коркард кардани пӯсту пашмро дар назар дошт. Соли 2015 мувофиқи нақша  бояд дар кишвар 2 миллион дона пӯст коркард гардида, маҳсулоти аввалияи пашм ба 6495 тонна  мерасид.
Бино ба иттилои Вазорати саноат ва технологияҳои нав, он сол дар кишвар 1 миллиону 117 дона пӯст коркард гардид, ки назар ба як соли пеш 1 ҳазору 400 дона бештар буд. Соли  гузашта дар ҷумҳурӣ коркарди аввалияи пӯст 492 ҳазору 524 дона ва давоми 9 моҳи соли равон 379 ҳазору  779 донаро ташкил медиҳад. Аммо айни замон  пӯст бе коркард, бар ивази ба ҳар тонна 300 евро супурдан ба хориҷи кишвар содирот  мешавад. Пашм бошад, соли пешин  6 ҳазору 409,5 тонна ва тӯли 10 моҳи соли ҷорӣ 6 ҳазору 622 тонна истеҳсол шудааст.
Месазад, ки корхонаҳои коркарди пӯсту пашмро фаъолтар гардонем.Ҷамъоварию захира кардани пӯст ҳам тартиботу назорати худро дошта, ба исрофи он набояд роҳ дод. Дар баробари сохторҳои марбутаи давлат дар шаҳру ноҳияҳо нуқтаҳои махсуси қабули пӯст вуҷуд надоранд. Пашму пӯст дар ҷумҳуриамон бисёр асту  туфлиҳои бадошту зебо ва сарулибос аз чарму пашми маҳаллӣ кам.
Шаш сол қабл Ҳукумати кишвар ба хотири  дар дохили ҷумҳурӣ бештар  мавриди истифода қарор гирифтани пӯсту пашм содироти коркарднашудаи ин ашёи хоми саноатиро муваққатан манъ карда буд. Масъулони мақомоти дахлдор он вақт гуфта буданд, ки ин иқдоми Ҳукумат коркарди пашмро  чор дарсад бештар кардааст. Бояд то имрӯз корхонаҳои соҳа  бештар фаъол мешуданду  маҳсулоти коркардшуда афзун. Аммо то ҳол кори назаррасе дар ин самт анҷом дода нашудааст. Корхонаҳои соҳа дар ҳалли мушкилоти пеши рӯи худ оҷизанду  бархеи дигар самти фаъолияташонро дигар кардаанд.
Пештар пашми дурушту сиёҳи дар ҷумҳурӣ чандон талабот надоштаро пас аз покизаву коркард кардан ба кишварҳои Русияву Эрон содир мекарданд. Чуноне мутахассисони соҳа зикр мекунанд, қариб 14 дарсади қолинҳои гаронарзиши ҷаҳон, ки бо даст бофта мешаванд, аз пашманд. Аз оне, ки қолинҳои қиматбаҳо дар кишварамон харидор надоранд, дар саноати сабук истифодаи пашми сиёҳ хеле ночиз мебошад.
Солҳои охир саршумори  чорво дар ҳоли афзоиш аст. Аз ҷумла саршумори моли майда дар қиёс ба соли гузашта афзуда, қариб  ба  5 миллиону 600 ҳазор сар баробар аст. Ин гувоҳи он мебошад, ки пӯсту пашм – ашёи хоми  саноатии аз ҷиҳати экологӣ тозаю табиӣ   барои пурра фаъолият кардани  корхонаҳои мавҷудаи соҳа ва таъсиси коргоҳҳои нав  дар оянда кофист. Пас, бояд тадбиру чора андешем. Ба   молу маҳсулоти хориҷӣ ҳавас дорем. Аммо намеандешем, ки ашёи хоми моро арзон харида, ба хости дилашон  нарх гузошта, боз ба мо мефурӯшанд. Имкон дорем, ки онро худамон истеҳсол намоему  арзонтар ба аҳолӣ фурӯшем. Илоҷи ин кор дар дасти сарварони Вазорати саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурист, ки бояд барои ҳалли ин масъала тадбирҳои мушаххас андешанд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.12.2017    №: 259    Мутолиа карданд: 366

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед