logo

иқтисод

АГАР ДИЛ СӮЗАД...

Корхонаи воҳиди давлатии тухмипарварии ба номи Абдувоҳид Назирови ноҳияи Файзобод. Чанд сол аст, ки фаъолияти бесамари ин хоҷагии дар гузашта номӣ аз мавзӯъҳои  мавриди таваҷҷуҳи рӯзномаҳо маҳсуб меёбад. Аммо бо вуҷуди ин, масъулон дар роҳи ҳалли мушкилоти мавҷуда тадбире намеандешанд. Дар натиҷа корхона ба дараҷае муфлису касод гашт, ки соли 2017 иқтидори коштани як гектар картошкаро надошт. Аз ин рӯ, бо иҷоракорон барои рӯёндани ҳосили 145 – сентнерӣ шартнома мебастанд, ки ин аз ҳисоби миёнаи ҷумҳурӣ қариб 100 сентнер паст мебошад. Роҳбарияти корхона бо маблағи аз ҳисоби 30 дарсади ҳосили иҷоракорон гирифтааш қариб ягон проблемаи хоҷагиро ҳал карда наметавонист.

Хабарнигори ҷамоавии рӯзнома Ҳокими Сафар оид ба ҳолати корхона мақола зери унвони “Файзобод. Аз хоҷагии тухмипарвар ном ҳасту натиҷа не” навиштааст, ки дар зер оварда мешавад:
“Ноҳияи Файзобод  аграрӣ буда, шуғли асосии мардумаш кишоварзист. Солҳои қаблӣ ноҳия аз боғу киштаҳо то 30 ҳазор тонна маҳсулот истеҳсол мекард. Аз ҳисоби маҳсулоти истеҳсолкардаи ин ҷо хоҷагиҳои давлатӣ, ҷамоавӣ  ва шахсӣ бо тухмӣ таъмин мешуданд. Ҳаҷми асосии истеҳсоли маҳсулот ба корхонаи воҳиди давлатии тухмипарварии ба номи А. Назиров рост меомад. Аз ҷумла, дар ин ҷо, соле 200 гектар картошка кишт мекарданд. Картошкакорони номии хоҷагӣ Пӯлод Абдураҳмонов, Ҷунайдулло Нуров, Убайдулло Салимов, Лоиқ Воҳидов, Асо Саидов, Авғон Гулов ва чанде дигарон аз ҳар гектар то 350 – сентнерӣ ҳосил рӯёнда, шуҳрати хоҷагиро баланд бардошта, бо мукофотҳои олии давлатӣ қадр шуда буданд.
Тайи чанд соли охир бинобар рӯйи кор омадани роҳбарони ноуҳдабаро хоҷагӣ на танҳо шуҳрати пешинаашро гум кард, балки заминҳои ҳосилхезаш тарака шуда, ба муфлисӣ расид. Дар замони роҳбари корхона будани Раҷаб Назиров, Ғаюрбек Улфатов, Тоҷиддин Асоев ва дигарон қитъаҳои беҳтаринро ба ашхоси ба хоҷагӣ дахл надошта тақсим карда шуд.  Дар корхона ғайримақсаднок истифода бурдани замин низ ба чашм мерасид. Роҳбарони хоҷагиҳо ва ҷамоатҳои деҳот барои рӯпӯш кардани камбудиҳо ба идораи омор маълумоти бардурӯғ пешниҳод мекарданд”.
Барои огоҳии бештар аз ҳолати воқеӣ роҳ сӯйи ноҳияи Файзобод  пеш гирифтем. Дар суҳбат бо раиси ноҳия Миралӣ Раҷабзода маълум шуд, ки роҳбарияти имрӯзаи ноҳия аз ҳолати кор огоҳ буда, айни замон вазъи корхона мавриди муҳокима ва тадбирандешӣ қарор доштааст. Аз ҷумла, баъди омӯзиш ва таҳлили ҳаматарафаи корхона  Тоҷиддин Асоев  бинобар фориғболӣ аз вазифа сабукдӯш шуда, Иномҷон Шарифов  ба ин вазифа таъйин карда шудааст.  Дар суҳбат зикр гардид, ки бо мақсади  рафъи камбудиҳо ва дар ин замина гирифтани ҳосили дилхоҳ вобаста ба масъалаҳои бо тухмӣ, техника ва нуриҳо таъмин намудани корхона тадбирҳои зарурии бетаъхир андешида мешавад.
Бино ба маълумоти Миралӣ Раҷабзода тибқи дурнамо ноҳия соли 2018  кишти картошка 600 гектар муқаррар гардидааст, ки 200 гектари он ба Корхонаи воҳиди давлатии тухмипарварии ба номи А. Назиров рост меояд. Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳия аз ҳоло барои бо тухмӣ таъмин намудани он роҳу восита меҷӯянд. Қабл аз ҳама аз  Вазорати кишоварзии ҷумҳурӣ барои кишти  пешомади корхона 18 тонна картошкаи тухмии мавзеи Канаск дастрас ва захира шудааст. Дар анбори иҷоракорони он зиёда аз 700 тонна картошкаи тухмии истеҳсоли худӣ нигоҳдорӣ шуда, дар мавсими оянда истифода  мешавад.
Роҳбари корхона Иномҷон Шарифов оид ба тадбирҳои аз вазъи касодӣ баровардани хоҷагӣ чунин мегӯяд:
- Дар ҳақиқат вазъи имрӯзаи корхона, ки самташ тухмипарварӣ, аз ҷумла картошкакорист, чандон хуб нест. Корхона солҳои охир бо сабаби боло рафтани арзиши картошкаи тухмӣ дурнамои шинондани онро таъмин карда натавонист ва  истеҳсоли маҳсулотро хеле кам кард. Чунончи, дар соли 2017 иҷоракорон аз 104 гектар замини ба нақша гирифта ҳамагӣ дар 60 гектар картошка кориданд ва 870 тонна маҳсулот истеҳсол карданд, ки аз дурнамо қариб 1000 тонна кам мебошад. Сабаби иҷро нашудани нақшаи кишти картошка дар ин сол боло рафтани арзиши тухмӣ буд, ки на ҳар иҷоракор имконияти мусоиди харидорӣ дошт. Маблағи 30 дарсади маҳсулот, ки аз иҷоракорон гирифта шуд, ба  пардохти қарзи андоз,  маоши кормандон ва дигар харҷҳо масраф гашт. 
Баъди таҳлили натиҷаи бадастовардаи хоҷагиҳои деҳқонӣ бо 120 иҷоракоре, ки аз замин дуруст истифода набурданд, шартномаро қатъ намуда, ба ҷойи онҳо бо кишоварзони соҳибтаҷриба ҳамкорӣ карданием.
Воқеан, корхона дар тавозунаш 6736 гектар замин дорад, ки аз он 450 гектараш корам мебошад.  Аз 320 гектар замини корам 154 гектараш тавассути насосҳо обёрӣ  мешавад. Ҳамчунин, 465 гектар боғ дорем, ки 100 гектараш ҳосилдиҳанда аст. Аз сабаби пир шудани дарахтон боғҳо ҳосили дурусту босифат намедиҳанд. Масалан, аз 100 гектар себзор 10,3 – сентнерӣ ҳосил гирифта шудааст, ки ҳатто хароҷоти дар боғ масрафшударо намебарорад. Мо барои афзудани самаранокии боғҳо ҳар сол дар 114 гектар талу теппаҳои корхона боғи нав бунёд карданием. Аз камбудиҳо хулосаи даркорӣ бароварда, истеҳсоли маҳсулотро афзун ва шуҳрати пешинаи корхонаро барқарор хоҳем кард.
Мақоли хуби тоҷикӣ аст, ки мегӯянд: “Агар дил сӯзад, аз чашми кӯр об меравад”. Суҳбат бо роҳбарияти имрӯзи ноҳия ва худи корхона, воқеан, эътимодбахш буд. Бовар аст, ки Корхонаи воҳиди давлатии тухмипарварии  ба номи Абдувоҳид  Назиров ба зудӣ шуҳрати пешини худро барқарор мекунад. Вақт довари ҳақ аст!
Мирзои ФИРӮЗ, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.12.2017    №: 259    Мутолиа карданд: 325

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед