logo

иқтисод

МУРҒОБ. АГАР АЗ КОҲИШИ МАЙДОНИ ТЕРЕСКЕН ПЕШГИРӢ НАШАВАД...

- Одатан 3 - 4 нафарӣ мерафтем, аммо дар як сафар ҳамин тавр шуд, ки ҳамроҳи ман танҳо ронанда буд. Дар бозгашт мошинамон вайрон шуд. Сардии ҳаво шояд аз 50 дараҷа гузашта буд. Галаи гургон мошинро иҳота карданд ва ба мо, ки дар кабина паноҳ бурда будем, дарафтоданд. Бар асари ҳамлаашон як оинаи мошин шикаст. Аз як тараф ҳамлаи гургон, ки аз мошин дур намешуданд ва аз сӯйи дигар сармои 50 дараҷаӣ вазъамонро хеле бад карда буд. Нисфи шаб кормандони идораамон ҳамроҳи 4 нафар корманди милитсия ба ҷустуҷӯи мо омаданд ва бо дидани онҳо қадре ҷон гирифтем. Агар як соати дигар дертар меомаданд, аз сармои шадид ҷон ба саломат бурданамон дар гумон буд.

Ин ҳарфҳоро Амриддин Қуботбеков, мудири шуъбаи ҳифзи муҳити зисти ноҳияи Мурғоб дар хаймаи чӯпоние канори шоҳроҳи Душанбе – Хоруғ – Кулма дар суҳбат бо мо қисса кард. Дар берун ҳаво хеле сард шуда бошад ҳам, хаймаро тафси алови бухорӣ, ки бо ангишт буд, гарм нигоҳ медошт. Дар гирди бухорӣ суҳбатамон бо Амриддин Қуботбеков ва Парӣ Ғуломайдарова, сармутахассиси Раёсати ҳифзи муҳити зисти ВМКБ, гарм шуд. Вақте аз Амриддин доир ба ноҳияи Мурғоб ва пайвастани қисматаш ба ин ноҳияи дурдасту баландкӯҳ ва иқлими сарду шароити душвори табиӣ суол кардем, чунин гуфт:
- Мурғоб дорои ганҷҳои бебаҳо, табиати афсонавӣ ва пурасрор аст. Оби кӯл ва рӯдҳои азими кишварҳои Осиёи Марказӣ аз лозурҳои Мурғоб сарчашма мегиранд. Бовар меравад, ки дар ояндаи наздик ин мантақаи зебову афсонавии кишварамон бо бунёди инфрасохтори зарурӣ дар рушди соҳаи сайёҳӣ нақши муассир гузошт, ба яке аз ободтарин мавзеъҳои Тоҷикистон табдил меёбад. Дар ин ҷо нодиртарин ҳайвоноту парандаҳо, аз қабили гӯсфанди кӯҳӣ - Архар ё Марко Поло мечарад. Бузи кӯҳии сибирӣ ё худ нахчир, бабри барфӣ, хирси малла, силавсин, мурғи ҳилоли тибетӣ, ғози ҳиндӣ, мурғи ҳумо, бургут, шоҳин, соҷдаи тибетӣ, дар кӯлҳо: гулмоҳӣ, ширмоҳӣ, асман мавҷуд мебошанд.
Ҳамчунин, дар ин ҷо кӯлҳои зебо, ки сайёҳон онҳоро «чашмони нилгуни Помир» ҳам меноманд - Суманкӯл, Булункӯл, Тузкӯл, Қундузкӯл, Сасикӯл, Зоркӯл, Рангкӯл, Қаракӯл, Чаманкӯл, Учкӯл мавҷуданд. Ноҳия дар масоҳати 38,4 ҳазор километри мураббаъ тӯл кашида, танҳо ҳудуди Боғи миллӣ майдони 2 миллиону 478 гектарро ташкил медиҳад. Ин сарвати бебаҳост ва онро бояд ҳифз кард ва содиқона ба насли оянда супурд.
Давоми суҳбат Амриддин аз нобудшавии буттаи терескен, ки дар ҳудуди ноҳияи Мурғоб ягона рустание, ки ҳам ғизои чорпоёни хонагӣ ва ҳам алафхӯрони ёбоӣ ҳасту сокинон чун маводи сӯхт низ истифода мебаранд, бо ҳасрат сухан мекунад. Ба гуфтаи ӯ, терескен аллакай аз маркази ноҳия дар ҳудуди то 100 км ба чашм намерасад. Нобудшавии терескен дар доманакӯҳҳою талу теппаҳо фалокати зиёдеро ба бор меорад. Аввалан, дар ин мавзеъ минбаъд имконияти парвариши чорпоёни хонагӣ, бавижа қутос, бузу гӯсфандон намемонад. Баъдан гӯсфандони кӯҳии Марко Поло, бузҳои кӯҳӣ, бузҳои сибирӣ ҳудуди Мурғобро тарк менамоянд. Чун онҳо рафтанд, бабри барфӣ, хирси малла, силавсин ва дигар ҳайвонот дар ин мавзеъ зистан наметавонанд. Дар ҷойҳое, ки терескен нобуд шудааст, аллакай селравӣ мушоҳида мешавад, шамол қабати болои хокро ба ҳар тараф пароканда менамояд. Ба хотири пешгирӣ аз оқибатҳои тахрибшавии табиат бо амри Пешвои миллат ҳар сол ба маблағи 150 ҳазор сомонӣ ангиштсанг ворид ва ба табақаи ниёзманди ноҳия бо нархи арзон фурӯхта мешавад. Бо вуҷуди ин, нафароне ҳастанд, ки ба нобудсозии терескен даст мезананд.
Албатта, чораҳои пешгирӣ аз камшавии майдони терескен аз ҷониби масъулон роҳандозӣ мешавад. Вале дастёбӣ ба натиҷаи дилхоҳ тадбирҳои муассиртарро тақозо менамоянд.
Раҳмони ГУЛЗОР,
 “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 26.12.2017    №: 260    Мутолиа карданд: 496

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид

Ёрии низомию техникии Қазоқистон ба Тоҷикистон

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед