logo

фарҳанг

МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ ВА РАВАНДИ ҶАҲОНИШАВӢ

Ҷаҳонишавӣ ё ин ки хислати умумисайёравӣ касб намудани ин ё он раванд, ҳарчанд дар ҳаёти башарӣ навгонӣ ва тараққиёти бесобиқа ба вуҷуд овард, дар баробари ин, хатарҳо низ дар пай дорад, ки онҳоро сарфи назар карда наметавонем.

Барои мисол имрӯз яке аз таъсироти манфии ҷаҳонишавӣ, ба вуҷуд омадани таҳаввулоти сӯзанда дар афкори насли нав мебошад, ки дарвоқеъ ҷойи нигаронӣ аст. Равзанаи фарохи интернет дар ин самт таъсири манфии худро босуръат мегузорад. Ба андешаи соҳибназарон, матбуот дар рафъи буҳрони мазкур яке аз сангарҳои қавӣ ва қалъаи маънавӣ ба ҳисоб меравад. Матбуоти давлатӣ ва мустақили мо дар муносибат бо ин ҷараён то андозае рисолати худро ба анҷом расонда истодаанд, аммо вазъи матбуоти маҳаллии кишвар ҳамоно нигаронкунанда боқӣ мемонад. Бо чунин суръат ҷараён гирифтани ҷаҳонишавӣ ва дар сояи он падид омадани таҳоҷуми хатарҳои оламшумул, тақвияти ҳар чи бештари матбуот ва дар тавозун нигоҳ доштани фазои иттилотии кишварро талаб менамояд. Қазияи мазкур, махсусан дар маҳалу ноҳияҳо аҳамияти бештар касб мекунад. Биноан, имрӯз фазои иттилоотии солимро дар маҳалҳои кишвар метавон тавассути матбуоти маҳаллӣ ба роҳ монд, ки то имрӯз бо вуҷуди заъфу нотавонӣ, устуворӣ ва интизоми нашрро аз даст надодаанд. Ба андешаи муҳаққиқи соҳа, Қироншоҳ Шарифзода: «Нашрияҳои вилоятӣ дар низоми матбуоти даврии Тоҷикистон мавқеи муайян доранд. Зеро ин намуди нашрияҳо аз замони шӯравӣ бо замина ва бунёди қавии худ мерос монда, бо вуҷуди аз даст додани обрӯву нуфузи пешина, ҳоло ҳам аз истифода намондаанд». Вале дар шароити кунунӣ вазъи нашрияҳои ноҳиявиро хуб ва ҳатто қаноатбахш арзёбӣ кардан душвор мебошад.
Дар водии Рашт чандин нашрияҳо аз қабили «Оинаи Рашт», «Паёми Тоҷикобод”, «Паёми Ҷиргатол”, «Мавҷи Хингоб», «Нури Нуробод» ва ғайра фаъолият мекунанд. «Оинаи Рашт» нашрияест, ки аз соли 1932 инҷониб ба нашр мерасад. Бо тағйирот ва таҳаввулоти низоми замон дар самту услуб ва муҳтавову мундариҷаи нашрияи мазкур тағйирот ва таҳаввулоти мухталиф ба вуҷуд омадааст. Метавон гуфт, ки «Оинаи Рашт» - и имрӯза дар услуб, мундариҷа, муҳтавои матолиб ва теъдоди нашр, «Ҳақиқати Ғарм» ё «Қаротегини советӣ» - и дирӯза нест. Нашрия дар солҳои гуногун,  дар як ҳафта се маротиба, бо тиражи  зиёда аз 30 ҳазор нусха ба нашр мерасид. Имрӯз он дар як моҳ чор маротиба, дар ҳаҷми  чор саҳифа ва бо теъдоди бештар аз ду ҳазор нусха ба табъ мерасаду дар қиёс хеле кам аст.
Бо вуҷуди ин, аз саҳифаҳои он матолибе  пайдо кардан мумкин аст, ки дар бедории афкори ҷавонон ва иршоди мардуми маҳал саҳм доранд. Инчунин, матолибе низ ба чашм мерасанд, ки бардавом сокинони маҳалро аз вазъи кунунии сайёра ва хатарҳои таҳдидкунандаи ҷаҳони муосир пайваста гӯшзад мекунанд.  Ба назар  намудани чунин мавзӯъҳо рӯйи сафаҳоти нашрияи маҳаллӣ дар шароите, ки фаъолияти радиову телевизиони махсус дар маҳал ба роҳ монда нашудааст, муждаи нек дониста мешавад. Муаллифони матолиб бештар кӯшиш ба харҷ додаанд, то дар ҳифзи тафаккури сокинони маҳал, ҳифзи мероси фарҳангу тамаддуни аҷдодӣ саҳми арзанда гузоранд. Онҳо бо таҳлил ва андешарониҳои худ хонандаро аз хатарҳои замони муосир, махсусан хатари якқутбасозии ҷаҳон мехоҳанд огоҳ созанд ва сарнавишти талхи миллатро, ки чанд сол идома ёфт, мавриди қиёс қарор дода, қазияро ба равияҳои муосир пайванд диҳанду аз ҳама қишрҳои ҷомеа даъват ба амал оранд, ки дар ин масъала бетафовут набошанд. Вобаста ба ин гуна мавзӯъҳои доғ ва дар айни ҳол хатарзо, нашр гаштани чунин андешаҳову  афкори ҳидоятгар дар нашрияи маҳаллӣ, то ҳол аз побарҷо будани матбуоти маҳаллӣ, неруи созандаи он ва вуҷуди афроди бедору ҷаҳонбин ва ғамхор дарак медиҳад. Гузашта аз ин, чунин мушоҳидаҳо таваҷҷуҳи мақомоти маҳаллӣ ва масъулини соҳаро дар самти барқарорсозӣ ва тақвияти матбуоти маҳаллӣ бояд бештар гардонад.    
Қадриддин ИСОЕВ,
ходими калони илмии шуъбаи ахбори омма ва табъу нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанг ва иттилоот


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.12.2017    №: 261    Мутолиа карданд: 261

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед