logo

фарҳанг

МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ ВА РАВАНДИ ҶАҲОНИШАВӢ

Ҷаҳонишавӣ ё ин ки хислати умумисайёравӣ касб намудани ин ё он раванд, ҳарчанд дар ҳаёти башарӣ навгонӣ ва тараққиёти бесобиқа ба вуҷуд овард, дар баробари ин, хатарҳо низ дар пай дорад, ки онҳоро сарфи назар карда наметавонем.

Барои мисол имрӯз яке аз таъсироти манфии ҷаҳонишавӣ, ба вуҷуд омадани таҳаввулоти сӯзанда дар афкори насли нав мебошад, ки дарвоқеъ ҷойи нигаронӣ аст. Равзанаи фарохи интернет дар ин самт таъсири манфии худро босуръат мегузорад. Ба андешаи соҳибназарон, матбуот дар рафъи буҳрони мазкур яке аз сангарҳои қавӣ ва қалъаи маънавӣ ба ҳисоб меравад. Матбуоти давлатӣ ва мустақили мо дар муносибат бо ин ҷараён то андозае рисолати худро ба анҷом расонда истодаанд, аммо вазъи матбуоти маҳаллии кишвар ҳамоно нигаронкунанда боқӣ мемонад. Бо чунин суръат ҷараён гирифтани ҷаҳонишавӣ ва дар сояи он падид омадани таҳоҷуми хатарҳои оламшумул, тақвияти ҳар чи бештари матбуот ва дар тавозун нигоҳ доштани фазои иттилотии кишварро талаб менамояд. Қазияи мазкур, махсусан дар маҳалу ноҳияҳо аҳамияти бештар касб мекунад. Биноан, имрӯз фазои иттилоотии солимро дар маҳалҳои кишвар метавон тавассути матбуоти маҳаллӣ ба роҳ монд, ки то имрӯз бо вуҷуди заъфу нотавонӣ, устуворӣ ва интизоми нашрро аз даст надодаанд. Ба андешаи муҳаққиқи соҳа, Қироншоҳ Шарифзода: «Нашрияҳои вилоятӣ дар низоми матбуоти даврии Тоҷикистон мавқеи муайян доранд. Зеро ин намуди нашрияҳо аз замони шӯравӣ бо замина ва бунёди қавии худ мерос монда, бо вуҷуди аз даст додани обрӯву нуфузи пешина, ҳоло ҳам аз истифода намондаанд». Вале дар шароити кунунӣ вазъи нашрияҳои ноҳиявиро хуб ва ҳатто қаноатбахш арзёбӣ кардан душвор мебошад.
Дар водии Рашт чандин нашрияҳо аз қабили «Оинаи Рашт», «Паёми Тоҷикобод”, «Паёми Ҷиргатол”, «Мавҷи Хингоб», «Нури Нуробод» ва ғайра фаъолият мекунанд. «Оинаи Рашт» нашрияест, ки аз соли 1932 инҷониб ба нашр мерасад. Бо тағйирот ва таҳаввулоти низоми замон дар самту услуб ва муҳтавову мундариҷаи нашрияи мазкур тағйирот ва таҳаввулоти мухталиф ба вуҷуд омадааст. Метавон гуфт, ки «Оинаи Рашт» - и имрӯза дар услуб, мундариҷа, муҳтавои матолиб ва теъдоди нашр, «Ҳақиқати Ғарм» ё «Қаротегини советӣ» - и дирӯза нест. Нашрия дар солҳои гуногун,  дар як ҳафта се маротиба, бо тиражи  зиёда аз 30 ҳазор нусха ба нашр мерасид. Имрӯз он дар як моҳ чор маротиба, дар ҳаҷми  чор саҳифа ва бо теъдоди бештар аз ду ҳазор нусха ба табъ мерасаду дар қиёс хеле кам аст.
Бо вуҷуди ин, аз саҳифаҳои он матолибе  пайдо кардан мумкин аст, ки дар бедории афкори ҷавонон ва иршоди мардуми маҳал саҳм доранд. Инчунин, матолибе низ ба чашм мерасанд, ки бардавом сокинони маҳалро аз вазъи кунунии сайёра ва хатарҳои таҳдидкунандаи ҷаҳони муосир пайваста гӯшзад мекунанд.  Ба назар  намудани чунин мавзӯъҳо рӯйи сафаҳоти нашрияи маҳаллӣ дар шароите, ки фаъолияти радиову телевизиони махсус дар маҳал ба роҳ монда нашудааст, муждаи нек дониста мешавад. Муаллифони матолиб бештар кӯшиш ба харҷ додаанд, то дар ҳифзи тафаккури сокинони маҳал, ҳифзи мероси фарҳангу тамаддуни аҷдодӣ саҳми арзанда гузоранд. Онҳо бо таҳлил ва андешарониҳои худ хонандаро аз хатарҳои замони муосир, махсусан хатари якқутбасозии ҷаҳон мехоҳанд огоҳ созанд ва сарнавишти талхи миллатро, ки чанд сол идома ёфт, мавриди қиёс қарор дода, қазияро ба равияҳои муосир пайванд диҳанду аз ҳама қишрҳои ҷомеа даъват ба амал оранд, ки дар ин масъала бетафовут набошанд. Вобаста ба ин гуна мавзӯъҳои доғ ва дар айни ҳол хатарзо, нашр гаштани чунин андешаҳову  афкори ҳидоятгар дар нашрияи маҳаллӣ, то ҳол аз побарҷо будани матбуоти маҳаллӣ, неруи созандаи он ва вуҷуди афроди бедору ҷаҳонбин ва ғамхор дарак медиҳад. Гузашта аз ин, чунин мушоҳидаҳо таваҷҷуҳи мақомоти маҳаллӣ ва масъулини соҳаро дар самти барқарорсозӣ ва тақвияти матбуоти маҳаллӣ бояд бештар гардонад.    
Қадриддин ИСОЕВ,
ходими калони илмии шуъбаи ахбори омма ва табъу нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанг ва иттилоот


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.12.2017    №: 261    Мутолиа карданд: 369

03.05.2019


 ТАВСЕАИ ҲАМКОРИҲОИ СОХТОРҲОИ ГЕОЛОГИИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕ-КИСТОН

 МУЛОҚОТИ ИСМАТУЛЛО НАСРЕДИН БО МЕҲР ХОЛИД

 ФИЛМИ «ТАНГНО» АЗ ҚАЗОН БО ҶОИЗА БАРГАШТ

 ИҶОЗАТНОМА БАРОИ ФАЪОЛИЯТИ ОПЕРАТОРИ НИЗОМИ ПАРДОХТӢ

 ЁВОН. БУНЁДИ 341 ИНШООТ ТО ҶАШНИ ФАРХУНДА

 ВАРЗОБ. ФАРДО АЗ ИМРӮЗ ЗЕБОТАР ХОҲАД ШУД

 ОЛМОН ЗИДДИ ВУРУДИ НИЗОМИЁН БА ВЕНЕСУЭЛА

 ДАР ҲИНДУСТОН АЗ ХАТАРИ ТУНДБОДИ «ФАНИ» БЕШ АЗ 800 ҲАЗОР НАФАР КӮЧОНДА ШУД

 ПАРЛАМЕНТИ ҚИРҒИЗИСТОН КОРКАРДИ КОНҲОИ УРАНРО БОЗДОШТ

 ДАР ТУРКМАНИСТОН НАРХИ ЧИПТАИ ҲАВОПАЙМОҲО ДУ БАРОБАР БОЛО РАФТ

ТУРКИЯ СЕЮМ КИШВАРИ САБЗТАРИНИ ДУНЁ ЭЪТИРОФ ШУД

02.05.2019


 Ҳадияи раиси шаҳр ба ифтихори 74 – умин солгарди Рӯзи Ғалаба

 Мулоқоти Хусрав Нозирӣ бо Муҳаммад ибни Абдураҳмон

 Баррасии фаъолияти ҳуқуқэҷодкунӣ дар кишвар

 ҶОМИ КФО. Пирӯзии «Истиқлол» бар «Дордой»

 Баргузории мизи гирд доир ба дипломатияи мардумӣ дар Тошканд

 Ҷонибҳои тақобули Сурия қисме аз масоили баҳсиро ҳал намуданд

 ЮНИСЕФ: "Беш аз 2 миллион нафар мардуми Ангола аз хушксолӣ дар азоб аст"

Дар Ҷопон давраи нави Рэйва оғоз ёфт

 Ҷаҳон дар як сатр

01.05.2019


Ноболиғони тоҷик ба Ватан баргардонда шуданд

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҳамад Солим

Рушди иҷтимоиву иқтисодии минтақаҳои кишвар матраҳ гардид

Се собиқадори тоҷик дар паради Ғалаба дар Москва ва Санкт - Петербург ширкат мекунанд

Дар Венесуэла исён зидди ҳукумат бебарор анҷом ёфт

Дар Либия 345 нафар қурбони бархӯрди мусаллаҳона гашт

Истеҳсоли рекордии чой дар Кения

Дар Париж ба барҷастатарин занҳои олим арҷгузорӣ намуданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.04.2019


ДЗЮ – ДО. Медали нуқраи Темур Раҳимов аз Чемпионати Осиё

Тиб. Муваффақияти камназири ҷарроҳони рус

Пирӯзии Зеленский дар интихоботи Украина

Фоҷиа дар Шри-Ланка Теъдоди қурбониён ба 300 нафар расид

Лукашенко Россияро ҳомии истиқлолияти Беларус номид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед