logo

фарҳанг

МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ ВА РАВАНДИ ҶАҲОНИШАВӢ

Ҷаҳонишавӣ ё ин ки хислати умумисайёравӣ касб намудани ин ё он раванд, ҳарчанд дар ҳаёти башарӣ навгонӣ ва тараққиёти бесобиқа ба вуҷуд овард, дар баробари ин, хатарҳо низ дар пай дорад, ки онҳоро сарфи назар карда наметавонем.

Барои мисол имрӯз яке аз таъсироти манфии ҷаҳонишавӣ, ба вуҷуд омадани таҳаввулоти сӯзанда дар афкори насли нав мебошад, ки дарвоқеъ ҷойи нигаронӣ аст. Равзанаи фарохи интернет дар ин самт таъсири манфии худро босуръат мегузорад. Ба андешаи соҳибназарон, матбуот дар рафъи буҳрони мазкур яке аз сангарҳои қавӣ ва қалъаи маънавӣ ба ҳисоб меравад. Матбуоти давлатӣ ва мустақили мо дар муносибат бо ин ҷараён то андозае рисолати худро ба анҷом расонда истодаанд, аммо вазъи матбуоти маҳаллии кишвар ҳамоно нигаронкунанда боқӣ мемонад. Бо чунин суръат ҷараён гирифтани ҷаҳонишавӣ ва дар сояи он падид омадани таҳоҷуми хатарҳои оламшумул, тақвияти ҳар чи бештари матбуот ва дар тавозун нигоҳ доштани фазои иттилотии кишварро талаб менамояд. Қазияи мазкур, махсусан дар маҳалу ноҳияҳо аҳамияти бештар касб мекунад. Биноан, имрӯз фазои иттилоотии солимро дар маҳалҳои кишвар метавон тавассути матбуоти маҳаллӣ ба роҳ монд, ки то имрӯз бо вуҷуди заъфу нотавонӣ, устуворӣ ва интизоми нашрро аз даст надодаанд. Ба андешаи муҳаққиқи соҳа, Қироншоҳ Шарифзода: «Нашрияҳои вилоятӣ дар низоми матбуоти даврии Тоҷикистон мавқеи муайян доранд. Зеро ин намуди нашрияҳо аз замони шӯравӣ бо замина ва бунёди қавии худ мерос монда, бо вуҷуди аз даст додани обрӯву нуфузи пешина, ҳоло ҳам аз истифода намондаанд». Вале дар шароити кунунӣ вазъи нашрияҳои ноҳиявиро хуб ва ҳатто қаноатбахш арзёбӣ кардан душвор мебошад.
Дар водии Рашт чандин нашрияҳо аз қабили «Оинаи Рашт», «Паёми Тоҷикобод”, «Паёми Ҷиргатол”, «Мавҷи Хингоб», «Нури Нуробод» ва ғайра фаъолият мекунанд. «Оинаи Рашт» нашрияест, ки аз соли 1932 инҷониб ба нашр мерасад. Бо тағйирот ва таҳаввулоти низоми замон дар самту услуб ва муҳтавову мундариҷаи нашрияи мазкур тағйирот ва таҳаввулоти мухталиф ба вуҷуд омадааст. Метавон гуфт, ки «Оинаи Рашт» - и имрӯза дар услуб, мундариҷа, муҳтавои матолиб ва теъдоди нашр, «Ҳақиқати Ғарм» ё «Қаротегини советӣ» - и дирӯза нест. Нашрия дар солҳои гуногун,  дар як ҳафта се маротиба, бо тиражи  зиёда аз 30 ҳазор нусха ба нашр мерасид. Имрӯз он дар як моҳ чор маротиба, дар ҳаҷми  чор саҳифа ва бо теъдоди бештар аз ду ҳазор нусха ба табъ мерасаду дар қиёс хеле кам аст.
Бо вуҷуди ин, аз саҳифаҳои он матолибе  пайдо кардан мумкин аст, ки дар бедории афкори ҷавонон ва иршоди мардуми маҳал саҳм доранд. Инчунин, матолибе низ ба чашм мерасанд, ки бардавом сокинони маҳалро аз вазъи кунунии сайёра ва хатарҳои таҳдидкунандаи ҷаҳони муосир пайваста гӯшзад мекунанд.  Ба назар  намудани чунин мавзӯъҳо рӯйи сафаҳоти нашрияи маҳаллӣ дар шароите, ки фаъолияти радиову телевизиони махсус дар маҳал ба роҳ монда нашудааст, муждаи нек дониста мешавад. Муаллифони матолиб бештар кӯшиш ба харҷ додаанд, то дар ҳифзи тафаккури сокинони маҳал, ҳифзи мероси фарҳангу тамаддуни аҷдодӣ саҳми арзанда гузоранд. Онҳо бо таҳлил ва андешарониҳои худ хонандаро аз хатарҳои замони муосир, махсусан хатари якқутбасозии ҷаҳон мехоҳанд огоҳ созанд ва сарнавишти талхи миллатро, ки чанд сол идома ёфт, мавриди қиёс қарор дода, қазияро ба равияҳои муосир пайванд диҳанду аз ҳама қишрҳои ҷомеа даъват ба амал оранд, ки дар ин масъала бетафовут набошанд. Вобаста ба ин гуна мавзӯъҳои доғ ва дар айни ҳол хатарзо, нашр гаштани чунин андешаҳову  афкори ҳидоятгар дар нашрияи маҳаллӣ, то ҳол аз побарҷо будани матбуоти маҳаллӣ, неруи созандаи он ва вуҷуди афроди бедору ҷаҳонбин ва ғамхор дарак медиҳад. Гузашта аз ин, чунин мушоҳидаҳо таваҷҷуҳи мақомоти маҳаллӣ ва масъулини соҳаро дар самти барқарорсозӣ ва тақвияти матбуоти маҳаллӣ бояд бештар гардонад.    
Қадриддин ИСОЕВ,
ходими калони илмии шуъбаи ахбори омма ва табъу нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанг ва иттилоот


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.12.2017    №: 261    Мутолиа карданд: 543
04.06.2020


ОБОДКОРИҲОИ БЕҚИЁС ДАР ТОҶИКОБОД

ЁРИИ ХАЙРИЯВӢ БАҲРИ ПЕШГИРИИ КОРОНАВИРУС

ФУТБОЛ. ҶАЛИЛОВҲО МЕХОҲАНД ҲАМЕША ДАР САФИ ПЕШ БОШАНД

КОРОНАВИРУС ДАР ИТАЛИЯ: БЕШ АЗ ЯК МОҲ ИНҶОНИБ СИРОЯТЁБӢ КАМ МЕШАВАД

ДАР КРЕМЛ БА ХОҲИШИ БО РОССИЯ СОЗИШНОМАИ ЯДРОӢ БАСТАНИ ТРАМП БАҲО ДОДАНД

ТРАМП ҶОНИБДОРИ ҲУЗУРИ ПУТИН ДАР G7

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.06.2020


ХАБАРИ ФАВРӢ. БОЗ БЕШ АЗ 200 БЕМОР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

МУБОРИЗА БО COVID-19. КОРМАНДОНИ АНМН БА СУРАТҲИСОБИ МАХСУС 50 000 ГУЗАРОНДАНД

ХУҶАНД. ТАШХИСГОҲИ НАВИ ВИРУСОЛОГӢ БУНЁД ГАРДИД

ХАТЛОН. СОҲИБКОРОН ТАДБИРҲОИ МУҲИМРО ТАТБИҚ МЕСОЗАНД

ВАРЗОБ. 112 ИНШООТИ ҶАШНӢ МАВРИДИ ИСТИФОДА ҚАРОР ГИРИФТ

КФО АВВАЛИН ОНЛАЙН-КОНФРОНСРО ДОИР МЕКУНАД

ДОРУИ ЗИДДИ COVID-19 ДАР БЕМОРХОНАҲОИ РОССИЯ 11 ИЮН ПАЙДО МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.06.2020


ХУШХАБАР. ДАР ТОҶИКИСТОН БЕШ АЗ 2000 СИРОЯТЁФТА ШИФО ЁФТ

РОҶЕР ФЕДЕРЕР. ГАРОНАРЗИШТАРИН ВАРЗИШГАРИ САЙЁРА

29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед