logo

фарҳанг

НАҚШЕ, КИ РАНГ БАСТ ЗИ «ИРФОН»

Номи Муассисаи нашриявии «Ирфон» аз маҳбубтарин номҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Сарварии ин боргоҳи суханро устод Абулқосим Лоҳутӣ бар уҳда доштанд ва дар таҳкиму ташаккулаш устод Садриддин Айнӣ мақому хидмати шоиста доранд. Ин саромадони адабиёти навини тоҷик бо ҷалби афроди соҳибфазлу ботаҷриба ва соҳибистеъдоду бофарҳанги замон дар рушду нумӯ, ташаккулу такомули ин муассисаи фарҳангӣ хизмат кардаанд.

Чопи китоб бо забони модарии мо ба маънои пуррааш, мутобиқ бо барномаи ҳадафманд то таъсиси Ҷумҳурии мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон (1924) вуҷуд надошт. Ва, танҳо дар таърихи 7 октябри соли 1925 бо қарори раёсати Кумитаи инқилобии ҶМШС Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе «Нашриёти давлатии Тоҷикистон» ташкил ёфт.
«Нашриёти Давлатии Тоҷикистон» дар чанд моҳи фаъолияти худ дар соли аввали таъсисаш (1925) 8 номгӯй китоб нашр кард, ки аз он 4 – тоаш китобҳои дарсӣ буданд. Даҳ соли баъд, яъне соли 1935 номгӯйи китобҳои нашркардаи он ба 266 расид.
Моҳи апрели соли 1926 Абулқосим Лоҳутӣ ба Самарқанд меравад ва мутобиқи салоҳияте, ки ба ӯ дода шуда буд, шуъбаи самарқандии нашриётро таъсис медиҳад. Устод Садриддин Айнӣ вазифаи сармуҳарририи онро ба уҳда мегиранд. Раҳим Ҳошим ба муносибати таҷлили 60 - солагии нашриёт, ин иқдоми нек-ро ёдоварӣ намуда, нигоштааст: «Бо сабаби дар он рӯзҳо дар Душанбе мавҷуд набудани шароити нашри китоб,  муаллифон ва тарҷумонҳо қарор дода шуда буд, ки идораи нашриёт дар Самарқанд ба кор сар кунад». Устод Айнӣ бо ҷамъ овардани беҳтарин неруи адабиву зеҳнӣ аз зумраи Ҳ. Ирфон, С. Манофзода, И. Раҳматуллозода, Т. Зеҳнӣ, Х. Абдухолиқзода, Р. Ҳошим, С. Ализода ва дигарон ба кор мепардозанд. Баъдтар ба кори табъу нашр А. Деҳотӣ, А. Пирмуҳаммадзода, С. Ҷавҳаризода, Л. Бузургзода, Ш. Ҳусейнзода, Ҳ. Аҳрорӣ барин адибону олимони шинохта ҷалб мешаванд.
Нашриёт баробари китобҳои дарсию илмӣ ва сиёсию иҷтимоӣ ба чопи адабиёти бадеӣ низ шуғл меварзид. Соли 1927 повести «Одина» ва соли 1930 аввалин романи адабиёти тоҷик – «Дохунда» - и устод С. Айнӣ аз чоп баромад. Дафтари ашъори устод А. Лоҳутӣ, ҳикояҳои А. Деҳотӣ ва Ҷ. Икромӣ ба нашр расиданд.
Дар даврони Ҷанги дувуми ҷаҳон китобҳои нашриёт дар корхонаҳои полиграфии Ленинград чоп мешуд ва дар ин шаҳр намояндагии нашриёт фаъол буд, ки баъдтар ба шуъбаи мустақили он табдил гардид. Шуъба барои хондану тасҳеҳи нусхаҳо ва чопи китоб донишҷӯёни факултаи шарқшиносии Донишгоҳи Ленинградро ҷалб менамуд.
Тӯли солҳои 1947 - 1956 «Нашриёти давлатии Тоҷикистон» зиёда аз 2605 номгӯйи китобу ҷузва ва мусаввараю варақаро бо теъдоди умумии 27 миллион нусха аз чоп баровард. Солҳои 70 – 80 – уми асри гузашта дар таърихи фаъолияти «Ирфон» давраи ниҳоят пурмаҳсул, даҳсолаҳои пешрафти бузург ҳам аз ҷиҳати дархӯри замон будани мавзӯъву мундариҷа ва ҳам сифати чоп буд. Нимаи аввали солҳои 90 - ум бар асари мушкилоти иқтисодиву камбуди маводи чопӣ  нашри китоб хеле коҳиш ёфт. Бо вуҷуди ин, нашриёти «Ирфон» тавонист, ки тайи ин солҳо асарҳоеро аз қабили «Тоҷикистон дар роҳи демократия ва ҷомеаи мутамаддин», «Ваҳдати миллӣ мароми мост», «Тоҷикистон дар оинаи таърих», «Китоби сурхи Тоҷикистон» - ро манзури хонандагон гардонад.
Соли 2002 Созмони байналмилалии Бизнес Дайрекшн Инишиатив Муассисаи нашриявии «Ирфон» - ро бо медали тиллоии сифат  мукофотонид. Муассиса дар намоишгоҳ ва озмунҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил «Санъати китоб» барои нашри китобҳои беҳтарин ду маротиба сазовори ҷоизаи байналмилалӣ гардид. 
Алҳол  «Ирфон»  ҳамасола  аз  30  то 45 номгӯй китобу ҷузваро  бо  теъдоди  50 - 60  ҳазор  нусха  ба  табъ  мерасонад. Тамғаи «Ирфон» дар саросари кишвар  маълуму машҳур  мебошад, он  аз ҷониби КОА (Комиссияи олии аттестатсионии) Федератсияи Русия эътироф  шудааст.   Аз ин рӯ, ҳар сол то дусад номгӯй рисолаю корҳои илмию таҳқиқотӣ  ба  чоп мерасанд.
Кормандони муассисаи нашриявӣ дорои таҷрибаи бой ва анъанаи пурғановат мебошанд ва ҳамеша кӯшиш мекунанд, ки дар байни ҳамкасбони худ дар бозори китоб ҷой ва мақоми сазовор дошта бошанд.  
Ҳабиб СУЛАЙМОНӢ,
сармуҳаррири Муассисаи нашриявии «Ирфон»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.01.2018    №: 1    Мутолиа карданд: 272

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед