logo

иқтисод

ПАЁМ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

Дар Паёми навбатии худ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарияти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистонро муваззаф сохтанд, ки дар сохтори худ Маркази омӯзиши пиряхҳоро таъсис дода, мониторинги доимии пиряхҳо ва дигар сарчашмаҳои обии кишварро ҷиддӣ ба роҳ монад. Ҳамзамон, таъкид гардид, ки муассисаҳои илмии академияро зарур аст таҳқиқотро доир ба гуногунии биологӣ, сарватҳои табииву зеризаминӣ, ҷустуҷӯӣ - геологӣ, корҳои бостоншиносӣ ва омӯзиши таъриху фарҳанги миллати тоҷик идома диҳанд.
Дар шароити имрӯза, ки илму технология бо суръати кайҳонӣ пеш рафта истодааст, олимони кишварро зарур аст, ки ҷиҳати баланд бардоштани қобилияти рақобати илми ватанӣ корҳои таҳқиқотию технологиро вусъат бахшанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали  Муттаҳид «Дар бораи тағйирёбии иқлим» аз соли 1998 ҳамроҳ буда,  Сарвари давлат 5 маротиба аз минбари бонуфузи СММ оид ба пешгирӣ намудани тағйирёбии иқлим пешниҳодҳои ҷолиб намудаанд. Ҳарчанд ҳиссаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаҷми партов ба муҳит дар миқёси олам ночиз мебошад, аммо кишвари мо дар масъалаи тағйирёбии иқлим яке аз давлатҳои осебпазир маҳсуб меёбад.
Имрӯз соҳаҳои асосии иқтисодиёти Тоҷикистон бо пайомадҳои манфии вобаста ба тағйирёбии иқлим рӯ ба рӯ гардидаанд. Кишвари мо, ки зиёда аз 93 дарсади қаламравашро кӯҳсор ташкил медиҳад, яке аз манбаъҳои асосии оби Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Пиряхҳои он беш аз 60 дарсади захираҳои оби минтақаро ташкил медиҳанд. Аз ин рӯ, обшавии босуръати пиряхҳо, ки бар асари тағйирёбии иқлим ба вуҷуд омадааст, ба раванди таъмини шароити мусоиди зиндагии аҳолӣ ва ҳифзи захираҳои об таҳдиди ҷиддӣ дорад.
Тавре ки Пешвои миллат зимни ироаи Паёми навбатии худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз доштанд дар давоми 40 соли охир аз 14 ҳазор пиряхи хурду калони мавҷудаи кишвар, ки барои тамоми минтақа аҳамияти ҳаётӣ доранд, беш аз 1000 пирях ба нобудӣ расидааст.
Феълан ҷараёни босуръати обшавии пиряхҳо дар натиҷаи баландшавии ҳарорати ҳаво боиси афзоиши бесобиқаи офатҳои табиӣ ва таназзули экосистемаи обӣ гардидааст. Ин падида ҳар сол сабаби хароб гардидани иншооти зиёди иқтисодӣ ва ворид шудани хисороти бузург мегардад.
Ҳолати имрӯзаи вазъи муҳити зист дар ҳавзаи дарёҳои фаромарзӣ бо сабаби афзоиши аҳолӣ, рушди саноат, густариши пайвастаи заминҳои обӣ, фарсуда гардидани шабакаҳои обёрӣ, истифодаи ғайрисамараноки захираҳои об ва нокифоя будани имкониятҳо барои пешгирӣ ва коҳиш додани таъсири офатҳои табиӣ метавонад бештар осебпазир гардад.
Барои кишвари мо татбиқи чораҳои амалӣ дар робита ба ҳифзи экосистемаҳои кӯҳӣ, аз ҷумла дар самти пешгирӣ аз таназзули захираҳои обӣ (дарёҳо, кӯлҳо, захираи барф ва пиряхҳо) ва табиӣ ниҳоят муҳим аст.
Аз ҳисоби офатҳои табиии марбут ба об ҳар сол ба ҳисоби миёна ба андозаи беш аз 60 миллиард доллари амрикоӣ зарар ба вуқӯъ пайваста, хушксолию биёбоншавӣ ба сарчашмаи василаҳои зиндагии зиёда аз 1 миллиарду 200 миллион одамон дар тамоми ҷаҳон таҳдид мекунад. Шумораи аҳолии сайёра то соли 2050 зиёда аз 9 миллиард нафарро ташкил дода, ба афзудани истеъмоли об боис мегардад.
Ширин ҚУРБОНОВА,
раиси ташкилоти ибтидоии ҲХДТ «Илмпешагон» - и раёсати  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.01.2018    №: 3    Мутолиа карданд: 191

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед