logo

иқтисод

ПАЁМ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

Дар Паёми навбатии худ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарияти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистонро муваззаф сохтанд, ки дар сохтори худ Маркази омӯзиши пиряхҳоро таъсис дода, мониторинги доимии пиряхҳо ва дигар сарчашмаҳои обии кишварро ҷиддӣ ба роҳ монад. Ҳамзамон, таъкид гардид, ки муассисаҳои илмии академияро зарур аст таҳқиқотро доир ба гуногунии биологӣ, сарватҳои табииву зеризаминӣ, ҷустуҷӯӣ - геологӣ, корҳои бостоншиносӣ ва омӯзиши таъриху фарҳанги миллати тоҷик идома диҳанд.
Дар шароити имрӯза, ки илму технология бо суръати кайҳонӣ пеш рафта истодааст, олимони кишварро зарур аст, ки ҷиҳати баланд бардоштани қобилияти рақобати илми ватанӣ корҳои таҳқиқотию технологиро вусъат бахшанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали  Муттаҳид «Дар бораи тағйирёбии иқлим» аз соли 1998 ҳамроҳ буда,  Сарвари давлат 5 маротиба аз минбари бонуфузи СММ оид ба пешгирӣ намудани тағйирёбии иқлим пешниҳодҳои ҷолиб намудаанд. Ҳарчанд ҳиссаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаҷми партов ба муҳит дар миқёси олам ночиз мебошад, аммо кишвари мо дар масъалаи тағйирёбии иқлим яке аз давлатҳои осебпазир маҳсуб меёбад.
Имрӯз соҳаҳои асосии иқтисодиёти Тоҷикистон бо пайомадҳои манфии вобаста ба тағйирёбии иқлим рӯ ба рӯ гардидаанд. Кишвари мо, ки зиёда аз 93 дарсади қаламравашро кӯҳсор ташкил медиҳад, яке аз манбаъҳои асосии оби Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Пиряхҳои он беш аз 60 дарсади захираҳои оби минтақаро ташкил медиҳанд. Аз ин рӯ, обшавии босуръати пиряхҳо, ки бар асари тағйирёбии иқлим ба вуҷуд омадааст, ба раванди таъмини шароити мусоиди зиндагии аҳолӣ ва ҳифзи захираҳои об таҳдиди ҷиддӣ дорад.
Тавре ки Пешвои миллат зимни ироаи Паёми навбатии худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз доштанд дар давоми 40 соли охир аз 14 ҳазор пиряхи хурду калони мавҷудаи кишвар, ки барои тамоми минтақа аҳамияти ҳаётӣ доранд, беш аз 1000 пирях ба нобудӣ расидааст.
Феълан ҷараёни босуръати обшавии пиряхҳо дар натиҷаи баландшавии ҳарорати ҳаво боиси афзоиши бесобиқаи офатҳои табиӣ ва таназзули экосистемаи обӣ гардидааст. Ин падида ҳар сол сабаби хароб гардидани иншооти зиёди иқтисодӣ ва ворид шудани хисороти бузург мегардад.
Ҳолати имрӯзаи вазъи муҳити зист дар ҳавзаи дарёҳои фаромарзӣ бо сабаби афзоиши аҳолӣ, рушди саноат, густариши пайвастаи заминҳои обӣ, фарсуда гардидани шабакаҳои обёрӣ, истифодаи ғайрисамараноки захираҳои об ва нокифоя будани имкониятҳо барои пешгирӣ ва коҳиш додани таъсири офатҳои табиӣ метавонад бештар осебпазир гардад.
Барои кишвари мо татбиқи чораҳои амалӣ дар робита ба ҳифзи экосистемаҳои кӯҳӣ, аз ҷумла дар самти пешгирӣ аз таназзули захираҳои обӣ (дарёҳо, кӯлҳо, захираи барф ва пиряхҳо) ва табиӣ ниҳоят муҳим аст.
Аз ҳисоби офатҳои табиии марбут ба об ҳар сол ба ҳисоби миёна ба андозаи беш аз 60 миллиард доллари амрикоӣ зарар ба вуқӯъ пайваста, хушксолию биёбоншавӣ ба сарчашмаи василаҳои зиндагии зиёда аз 1 миллиарду 200 миллион одамон дар тамоми ҷаҳон таҳдид мекунад. Шумораи аҳолии сайёра то соли 2050 зиёда аз 9 миллиард нафарро ташкил дода, ба афзудани истеъмоли об боис мегардад.
Ширин ҚУРБОНОВА,
раиси ташкилоти ибтидоии ҲХДТ «Илмпешагон» - и раёсати  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.01.2018    №: 3    Мутолиа карданд: 177

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед