logo

иқтисод

ГЕОЛОГИЯ. ОМӮЗИШ ДАР СЕ МАЙДОНИ ОЯНДАДОР ИДОМА ДОРАД

Се сол қабл дар маҷлиси Ҳукумати ҷумҳурӣ «Барномаи давлатии омӯзиш ва арзёбии захираҳои филизҳои нодир барои солҳои 2016 – 2026» тасдиқ шуда, оид ба амалисозии он қарори дахлдор қабул гардида буд. Бо гузашти ду сол  имрӯз барои татбиқи ин барнома чӣ тадбирҳо андешида шудаанд?
Дар ин бора Раҳмонбек Бахтдавлатов, муовини аввали сардори Саридораи геологияи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, чунин иброз намуд:
- Бояд  гуфт,  ки  рушди  илму  техника  ба  истифодаи филизҳои  нодир  сахт алоқаманд   аст.   Ҳамаи  маводи   конструктсионии фавқулмагнитӣ, фавқулсабук, фавқулсахт, фавқулгармитобовар ва баландустувор дар асос ё бо истифодаи филизҳои нодир офарида мешаванд.
Айни замон захираҳои ашёи хомро дар қаъри замин дар муқоиса бо сатҳи истифодаи ҳозиразамони онҳо барои аксарияти филизҳои нодир беканор ҳисобидан мумкин аст. Хелҳои нави конҳои филизҳои нодир ва объектҳои нав нисбатан ба наздикӣ кашф гардиданд ва ба геологҳо лозим меояд, ки бо мақсади зиёд намудани ин кашфиётҳо, аз ҷумла дар ҳудуди Тоҷикистон, иловатан қонунияти ташаккул ва ҷойгиршавии онҳоро омӯзанд.
Дар Тоҷикистон ба истеҳсоли маҳсулоти филизҳои нодир ҷамъиятҳои саҳомии кушодаи «Комбинати фулузоти нодири Ленинобод», «Тамохуш - корхонаи гидрометаллургии Исфара» ва Корхонаи воҳиди давлатии «Востокредмет» машғул буд, айни замон бо иқтидори 10 - 15 дарсади имконот фаъолият доранд.
Омӯзиши мақсадноки геологии филизҳои нодир дар Тоҷикистон солҳои 40 – уми асри гузашта бо коркарди яквақтаи танаҳои ҷудогонаи пегматитҳо дар ҳудуди қаторкӯҳи Туркистон оғоз гардида, баъдан солҳои 1960 - 1970 омӯзиши ҷинсҳои ишқорӣ идома ёфт.
Мавзеъҳои маъдании филизҳои нодир Гапиров, Александров, Зорбурулук, Ходанго, Ванҷрӯд, Ясногор, Родник, Тутек, Самжон ва Чиндон ҳисобида мешавад.
Маъданҳои тантал ва ниобий фақат дар ду минтақаи иқтисодии геологӣ: Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ (Помир) маълуманд. Ҳудуди минтақаи аввал, ба ғайр аз қисми шарқиаш, пурра бо аксбардории калонмиқёс фаро гирифта, дар минтақаи дуюм бошад, аксбардории геологии миқёси 1:50000 танҳо дар ҳудуди 15 дарсади ҳудуди он гузаронда шудааст.
Сарҳади шимолии минтақаи иқтисодии геологии Марказӣ аз қаторкӯҳи Туркистон гузашта, сарҳади ҷанубиаш бо дарёҳои Қизилсу, Сурхобу Элок ба қисми ҷанубии доманаи қаторкӯҳи Ҳисор мегузарад. Дар ҳудуди он қаторкӯҳҳои Зарафшон ва Қаротегин низ ҷойгиранд. Аз минтақаи иқтисодии геологии Ҷанубу Шарқӣ қисми ғарбӣ ва шарқии он барои филизҳои нодир нисбатан ояндадор ба ҳисоб мераванд. Сарҳади шимолии минтақа шартан бо водии дарёи Бартанг гузаронда шуда, сарҳади ҷанубӣ бо сарҳади давлатии Тоҷикистону Афғонистон рост меояд.
Корҳои ҷустуҷӯию арзёбии филизҳои нодир марҳила ба марҳила гузаронда шуда, аз Буҷети давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд.
Имрӯз сохторҳои Саридораи геологияи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар се майдони ояндадор оид ба филизҳои нодири Шазуд - Дӯзахдара, Ходанго ва Ёсуман омӯзиши геологиро ба роҳ мондаанд.  Омӯзиши геологии иҷрошуда дар навбати аввал тадқиқоти рӯизаминиро дар бар мегирад. Аз хандақҳои кофташуда ва профилҳои геохимиявӣ маҳакбардорӣ шудааст ва ҳамаи маҳакҳо барои ташхисот ба озмоишгоҳ супурда шудаанд. Баъди дастрас намудани натиҷаҳои ташхисот маҳакҳо таҳлил мегарданд ва оид ба майдонҳо хулоса бароварда, корҳои минбаъда иҷро мешаванд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.01.2018    №: 12-13    Мутолиа карданд: 404

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед