logo

фарҳанг

МУНК. ИН МАКОНИ ТАЪРИХӢ ҲАНӮЗ ПУРРА ТАҲҚИҚ НАШУДААСТ

Мунк яке аз шаҳрҳои қадимаву калонтарини Хатлон (асрҳои 9 -12 ва аз ин ҳам пештар) дар таҳдашти ноҳияи Ховалинг воқеъ гашта, марказ, регистон, шаҳристон ва қалъааш дар таҳҷои деҳаи Хонақоҳи имрӯза доман густурда аст.
Муаллифони асримиёнагӣ, аз ҷумла сайёҳони маъруфи асри 10 Абуисҳоқи Истахрӣ дар «Китоб-ул-масолик ва-л-мамолик» (соли таълифаш 930 - 933), Муттаҳар ибни Тоҳири Мақдисӣ дар китоби «ал-Баъд ва-т-таърих» (966), Абурайҳони Берунӣ дар «Қонуни Масъудӣ» (1037) ва дигарон дар бораи Мунк маълумотҳои пурарзиш дода, онро назар ба дигар шаҳрҳои Хатлон, бахусус маркази вилоят - шаҳри Ҳулбук ободтар, сернуфузу калонтар ба қалам додаанд.
Айни  ҳол дар ҳудуди шаҳристону регистони шаҳр хатҳои обрави андозаҳояшон ҳархела, калимаи бо ҳам (мос) пайвасткардашуда, роҳҳои зеризаминӣ ба қалъа, таҳҷои роҳҳо, биноҳои зиёди деворҳояшон аз хишти пухта бардошта, гулҳавзҳову чашмаҳои бо хишти пухтаи андозаҳояшон 25х25х5 см ва намудҳои дигар орододашуда, мақбараҳо, сағонаҳо, гӯристонҳо (аз ҷумла тоисломӣ), қабрҳои бо хишти пухта сохташуда, боқимондаҳои қалъаҳо ва бисёр ёдгориҳои нодир зери хок хуфтаанд.
Аз ҳудуди шаҳри Мунк бештар аз 2 ҳазор ёдгорӣ ёфт шудааст, ки дар байни онҳо осори замони зиндагии мардуми ориёинажод - ёдгориҳои асри биринҷ низ хеле зиёданд. Аз ҷумла, ёдгориҳое, ки аз гӯрҳои тоисломии мардуми ориёитабор ёфт шудаанд, бебаҳову нодир ва беназиранд. Дар байни онҳо шаддаҳои муҳра, лавозимоти ороишоти занона, аз он ҷумла ойинаи биринҷӣ, усмакашакҳои биринҷӣ, ки аз гӯри бонуе рӯ заданд, шамшер ва лавозимоти дигар, ки аз қабри марди ҷанговар ба даст омадааст, инчунин, зарфҳои гуногуни сафолини ҳархела, ки аз ҳудуди музофот ва таҳҷои ин шаҳри қадима дастраси мо гардидаанд, қимати баланди илмӣ ва таърихӣ доранд. Бахусус, қолабҳои гулпартоии замони зиндагии мардуми ориёинажод, яъне қолабҳое, ки намуди салибӣ (крестӣ) ва аломатҳои  махсуси  рамзи  ориёӣ дошта ва бозёфтҳои дигар - ёдгориҳои беҳамтои нодир буда, аҳамияти бузурги таърихиро дар худ маҳфуз медоранд.
Дар ин миён тангаҳои гуногуни қадима ва сиккаҳои ҳархелаи замонҳои гуногуни таърихӣ, ки дар шаҳрҳои гуногуни Мовароуннаҳру Хуросон ва берун аз онҳо зарб зада шудаанд, бозгӯи ободӣ, тиҷорат ва шаҳрдории ин гӯшаи дурдасти Хатлонзаминанд.
Умуман, бештар аз ду ҳазор ёдгориҳои таърихӣ – бозёфтҳои нодире, ки дар тӯли бештар аз сӣ сол муаллифи ин сатрҳо аз ҳудуди таҳҷои ин шаҳри азими Хатлонзамин ҷамъоварӣ намуда, дар Осорхонаи таърихӣ – кишваршиносии ноҳиявӣ ба намоиш гузошта шудааст, арзиши баланди таърихӣ доранд.
Агарчи ёдгориҳои таърихӣ дар таҳҷо ва ҳудуди фарогири ин шаҳр хеле зиёданд, ҳанӯз ҳам  таҳқиқоти мукаммале амалӣ нагардидааст. Боварӣ ҳаст, ки бостоншиносони тоҷик ба таҳқиқоти ин шаҳри қадима камар баста, саҳифаҳои пурарзишеро ба таърихи халқи тоҷик илова менамоянд.
Амир Сайиди МУНКӢ,
директори Осорхонаи таърихӣ - кишваршиносии ноҳияи Ховалинг


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.01.2018    №: 20    Мутолиа карданд: 238

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед