logo

фарҳанг

АЗ ҶОМЕАИ ИТТИЛООТӢ БА ҶОМЕАИ РАҚАМӢ Ё ҲАМҚАДАМИ ЗАМОН БОШЕМ!

Паёми  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии  Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон  ба  Маҷлиси  Олиро ҳар дафъа муфассал меомӯзам. Албатта, ҳамчун иқтисодшинос, пеш аз ҳама, ба он диққат медиҳам, ки ин дафъа кадом масъалаҳои муҳимтарини соҳа бештар таваҷҷуҳи Сарвари давлатро ба худ ҷалб намудаанд.
Аз ин паёмҳо ман барои худ ду ҷиҳати умдатаринро кашф кардаам: таҳлили бағоят амиқу объективонаи вазъият ва дар ин асос масъалагузорию пешгӯиҳои некбинона. Яъне, қадами минбаъдаи иқтисоди миллӣ ба кадом самт ва чӣ гуна гузошта шуда, чӣ боздеҳе дошта бошад. Ин ҳаётан муҳим аст, зеро иқтисоди рушдкарда локомотиви кулли соҳаҳои дигар маҳсуб меёбад.
Агар паёмҳои даҳ соли охирро муқоиса кунем, ҷиҳати умда он аст, ки миқёси вазифагузориҳо бамаротиб афзудааст, доманадор шудааст. Ин, пеш аз ҳама, далели зиёдшавии имкониятҳои иқтисодию молиявӣ ва зеҳнии мамлакат мебошад, ки метавонем пеши худ ҳадафҳои бузургтар гузошта бошем, ҳамгироиямон бо иқтисодӣ ҷаҳонӣ бештар гардад, ҳамкориҳои судмандамон бо кишварҳои дунё тақвият ёбанд. Мақсад аз ин ҳама дар ниҳоят эътибори байналмилалии Тоҷикистон чун кишвари пешрав ва таъмини рӯзгори шоистаи мардуми шарифи диёр аст. Албатта, дар сурати таваҷҷуҳи вижа, пеш аз ҳама, ба ҳалли масоили иқтисодӣ.
Дар Паём ба Маҷлиси Олӣ омадааст: «Хотирнишон  месозам,  ки  такмили  низоми   идоракунии  давлатӣ   ва пешниҳоди  хизматрасониҳои босифат самти  муҳими  ислоҳоти  иқтисодӣ   ба  ҳисоб  меравад”.  Аз ин ҳама ҳидояту вазифагузориҳо ояндаи наздику дури иқтисоди миллиро тасаввур метавон кард, ки муҳимтарин дастовардҳои технологияҳои иттилоотию коммуникатсиониро ба таври густурда истифода карда бошад. Яъне, иқтисоди миллии мо низ рӯ ба иқтисоди рақамӣ мениҳад. Зимнан, 20 соли охир он воқеан тренди ҷаҳонӣ гашта, дар ин муддати кӯтоҳ Сингапур, Британияи Кабир, Зеландияи Нав, Амороти Муттаҳидаи Араб, Эстония, Ҳонконг, Ҷопон ва Исроил тавонистанд бо иқтисоди рақамии рушдкарда “элитаи рақамӣ” - и дунё шаванд.
Хушбахтона, дар Тоҷикистони мо низ аз “иқтисоди рақамӣ” дар ғафлат намондаанд. Мо чанд сол инҷониб аз нахустин самараҳои он истифода мебарем. Ин, бешубҳа, даставвал интернет аст, ки ҳам дар кор, ҳам дар таҳсилу рӯзгор ҳамсафару мушкилкушоямон гаштааст. Тавассути он мо низ чун дар дигар давлатҳои пешрафта бо харидуфурӯш машғул мешавем, бо кортҳои электронӣ сару кор дорем, маош мегирем, пардохтҳои гуногун анҷом медиҳем. Дар корхонаҳои пешқадам аз технологияҳои интернети индустриалӣ истифода мебаранд. Сохторҳои давлатӣ барои шаҳрвандон тавассути “Равзанаи ягона” номгӯи зиёди хизматрасониҳои электрониро манзур мекунанд. Фаъолияти “ҳукумати электронӣ” торафт густурдатар мешавад. Дар мактабҳои олӣ тавассути технологияҳои интернетӣ раванди таълим комилан тағйир ёфтааст.
Дар баробари ин, дар кори такмили низоми идоракунии давлатӣ ва пешниҳоди хизматрасониҳои босифат, ки Пешвои миллат вазифагузорӣ карданд, муассиртарин омили калидӣ роҳандозии фаъоли иқтисоди рақамӣ шуда метавонад. Ин ба сари худ як таҳаввулоти ҷиддии муносибат дар ташкили кори соҳаҳои мухталифи иқтисод, алоқаю ҳамкориҳои истеҳсолӣ, иттилоотӣ, тиҷоратӣ ва иҷтимоӣ, сарфи назар аз шакли моликият мебошад. Бинобар ҳамин, дар ин кор на саҳлангорӣ равост, на шитобзадагӣ. Пеш аз ҳама, бояд муайян сохт, ки дар кадом марҳила қарор дорем ва дар асоси омӯзиши таҷрибаи ҷаҳонӣ ба ҳалли кадом масъалаҳо дар навбати якум аҳамият дод. Бешубҳа, барои тезондани афзоиши рақамӣ аз муҳимтарин шартҳо дастрасии саросарӣ ба интернети босуръат, истифодаи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ мебошад. Барор гирифтани нақшаҳо дар роҳандозии иқтисоди рақамӣ ба мавҷудияти IT- мутахассисони баландпоя вобаста мебошад. Яъне, дигар ҷиҳати муҳим омодасозии кадрҳои замонавӣ барои ҳама зинаҳост.
Пӯшида нест, ки дар аксар корхонаҳо техникаю технологияҳои аз нимаи дуюм ва солҳои охири садаи гузашта мондаанд. Яъне, барои онҳо масъалаи рақами як таҷдиди воситаҳои истеҳсолот бо таҷҳизоту технологияҳои муосир мебошад, ки маблағгузории калонро тақозо дорад. Ҳукумати ҷумҳурӣ дар ин бобат онҳоро дастгирӣ карда, барои воридсозии техникаю технологияҳои навтарин имтиёзҳои андозу гумрукӣ муқаррар намудааст. Аз ин рӯ, онҳо зимни харидории воситаҳои истеҳсолот бояд хусусиятҳои иқтисоди рақамиро дар назар дошта бошанд. Иқтисоди рақамӣ роҳи имрӯзу фардои иқтисоди дунёст. Тоҷикистони соҳибистиқлол дар ин ҷода қадамҳои нахустин мегузорад. Ҳидоятҳои дар Паём баёнёфтаи Сарвари давлат ин қадамҳоро устувортар ва тадриҷан аз ҷомеаи иттилоотӣ ба ҷомеаи рақамӣ гузаштани кишварамонро амри ногузир мегардонанд. 
Аъзам ХОЛМАТОВ,
корманди пешбари илмии Институти  иқтисодиёт 
ва  демографияи Академияи  илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илми иқтисод


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.01.2018    №: 20    Мутолиа карданд: 400

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед