logo

фарҳанг

АЗ ҶОМЕАИ ИТТИЛООТӢ БА ҶОМЕАИ РАҚАМӢ Ё ҲАМҚАДАМИ ЗАМОН БОШЕМ!

Паёми  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии  Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон  ба  Маҷлиси  Олиро ҳар дафъа муфассал меомӯзам. Албатта, ҳамчун иқтисодшинос, пеш аз ҳама, ба он диққат медиҳам, ки ин дафъа кадом масъалаҳои муҳимтарини соҳа бештар таваҷҷуҳи Сарвари давлатро ба худ ҷалб намудаанд.
Аз ин паёмҳо ман барои худ ду ҷиҳати умдатаринро кашф кардаам: таҳлили бағоят амиқу объективонаи вазъият ва дар ин асос масъалагузорию пешгӯиҳои некбинона. Яъне, қадами минбаъдаи иқтисоди миллӣ ба кадом самт ва чӣ гуна гузошта шуда, чӣ боздеҳе дошта бошад. Ин ҳаётан муҳим аст, зеро иқтисоди рушдкарда локомотиви кулли соҳаҳои дигар маҳсуб меёбад.
Агар паёмҳои даҳ соли охирро муқоиса кунем, ҷиҳати умда он аст, ки миқёси вазифагузориҳо бамаротиб афзудааст, доманадор шудааст. Ин, пеш аз ҳама, далели зиёдшавии имкониятҳои иқтисодию молиявӣ ва зеҳнии мамлакат мебошад, ки метавонем пеши худ ҳадафҳои бузургтар гузошта бошем, ҳамгироиямон бо иқтисодӣ ҷаҳонӣ бештар гардад, ҳамкориҳои судмандамон бо кишварҳои дунё тақвият ёбанд. Мақсад аз ин ҳама дар ниҳоят эътибори байналмилалии Тоҷикистон чун кишвари пешрав ва таъмини рӯзгори шоистаи мардуми шарифи диёр аст. Албатта, дар сурати таваҷҷуҳи вижа, пеш аз ҳама, ба ҳалли масоили иқтисодӣ.
Дар Паём ба Маҷлиси Олӣ омадааст: «Хотирнишон  месозам,  ки  такмили  низоми   идоракунии  давлатӣ   ва пешниҳоди  хизматрасониҳои босифат самти  муҳими  ислоҳоти  иқтисодӣ   ба  ҳисоб  меравад”.  Аз ин ҳама ҳидояту вазифагузориҳо ояндаи наздику дури иқтисоди миллиро тасаввур метавон кард, ки муҳимтарин дастовардҳои технологияҳои иттилоотию коммуникатсиониро ба таври густурда истифода карда бошад. Яъне, иқтисоди миллии мо низ рӯ ба иқтисоди рақамӣ мениҳад. Зимнан, 20 соли охир он воқеан тренди ҷаҳонӣ гашта, дар ин муддати кӯтоҳ Сингапур, Британияи Кабир, Зеландияи Нав, Амороти Муттаҳидаи Араб, Эстония, Ҳонконг, Ҷопон ва Исроил тавонистанд бо иқтисоди рақамии рушдкарда “элитаи рақамӣ” - и дунё шаванд.
Хушбахтона, дар Тоҷикистони мо низ аз “иқтисоди рақамӣ” дар ғафлат намондаанд. Мо чанд сол инҷониб аз нахустин самараҳои он истифода мебарем. Ин, бешубҳа, даставвал интернет аст, ки ҳам дар кор, ҳам дар таҳсилу рӯзгор ҳамсафару мушкилкушоямон гаштааст. Тавассути он мо низ чун дар дигар давлатҳои пешрафта бо харидуфурӯш машғул мешавем, бо кортҳои электронӣ сару кор дорем, маош мегирем, пардохтҳои гуногун анҷом медиҳем. Дар корхонаҳои пешқадам аз технологияҳои интернети индустриалӣ истифода мебаранд. Сохторҳои давлатӣ барои шаҳрвандон тавассути “Равзанаи ягона” номгӯи зиёди хизматрасониҳои электрониро манзур мекунанд. Фаъолияти “ҳукумати электронӣ” торафт густурдатар мешавад. Дар мактабҳои олӣ тавассути технологияҳои интернетӣ раванди таълим комилан тағйир ёфтааст.
Дар баробари ин, дар кори такмили низоми идоракунии давлатӣ ва пешниҳоди хизматрасониҳои босифат, ки Пешвои миллат вазифагузорӣ карданд, муассиртарин омили калидӣ роҳандозии фаъоли иқтисоди рақамӣ шуда метавонад. Ин ба сари худ як таҳаввулоти ҷиддии муносибат дар ташкили кори соҳаҳои мухталифи иқтисод, алоқаю ҳамкориҳои истеҳсолӣ, иттилоотӣ, тиҷоратӣ ва иҷтимоӣ, сарфи назар аз шакли моликият мебошад. Бинобар ҳамин, дар ин кор на саҳлангорӣ равост, на шитобзадагӣ. Пеш аз ҳама, бояд муайян сохт, ки дар кадом марҳила қарор дорем ва дар асоси омӯзиши таҷрибаи ҷаҳонӣ ба ҳалли кадом масъалаҳо дар навбати якум аҳамият дод. Бешубҳа, барои тезондани афзоиши рақамӣ аз муҳимтарин шартҳо дастрасии саросарӣ ба интернети босуръат, истифодаи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ мебошад. Барор гирифтани нақшаҳо дар роҳандозии иқтисоди рақамӣ ба мавҷудияти IT- мутахассисони баландпоя вобаста мебошад. Яъне, дигар ҷиҳати муҳим омодасозии кадрҳои замонавӣ барои ҳама зинаҳост.
Пӯшида нест, ки дар аксар корхонаҳо техникаю технологияҳои аз нимаи дуюм ва солҳои охири садаи гузашта мондаанд. Яъне, барои онҳо масъалаи рақами як таҷдиди воситаҳои истеҳсолот бо таҷҳизоту технологияҳои муосир мебошад, ки маблағгузории калонро тақозо дорад. Ҳукумати ҷумҳурӣ дар ин бобат онҳоро дастгирӣ карда, барои воридсозии техникаю технологияҳои навтарин имтиёзҳои андозу гумрукӣ муқаррар намудааст. Аз ин рӯ, онҳо зимни харидории воситаҳои истеҳсолот бояд хусусиятҳои иқтисоди рақамиро дар назар дошта бошанд. Иқтисоди рақамӣ роҳи имрӯзу фардои иқтисоди дунёст. Тоҷикистони соҳибистиқлол дар ин ҷода қадамҳои нахустин мегузорад. Ҳидоятҳои дар Паём баёнёфтаи Сарвари давлат ин қадамҳоро устувортар ва тадриҷан аз ҷомеаи иттилоотӣ ба ҷомеаи рақамӣ гузаштани кишварамонро амри ногузир мегардонанд. 
Аъзам ХОЛМАТОВ,
корманди пешбари илмии Институти  иқтисодиёт 
ва  демографияи Академияи  илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илми иқтисод


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.01.2018    №: 20    Мутолиа карданд: 230

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед