logo

фарҳанг

САДА ҶАШНИ ОҒОЗИ КОРҲОИ КИШОВАРЗӢ

Сада - яке аз ҷашнҳои қадимтарини мардуми ориёӣ, аз ҷумла тоҷикон, аз наздик шудани фасли баҳор ва оғози корҳои кишоварзон хабар медиҳад. Ҷашни мазкур дар майдонҳои васеъ, дар фазои озод ва талу теппаҳо бо иштироки зану мард, кӯдакон ва тамоми мардум гузаронда шуда, онро иди  ҳамагон меномиданд.
Садаро махсусан кишоварзон бесаброна интизор шуда, бо шукӯҳу шаҳомат баргузор менамуданд. Бо гузашти замон ин ҷашни  миллӣ ба гӯшаи фаромӯшӣ рафт. Маҳз дар замони Истиқлолияти давлатӣ бо иқдоми хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҷашни ниёгонамон аз нав эҳё шуд.
Сарвари давлат ба арзиш ва қимати ҷашнҳои миллӣ баҳои баланд дода, аз ҷумла қайд намудаанд: «Сада ба монанди Наврӯз ва Меҳргон таҷассумгари суннатҳои неки инсонист, ки файзу баракати хони пурнеъмати кишоварзонро инъикос менамояд. Бинобар ин, зарур аст, ки ҳар сол бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил карда шавад. Аз ин хотир, анъанаву расму оинҳо ва фарҳанги ғании мардуми тоҷик, ки аз қадимулаём бо замин сару кор доштанд ва соҳиби маданияти баланди заминдорӣ буданд, то имрӯз зинда боқӣ мондааст ва ҳамчун ҷузъи таркибии тамаддуни умумибашарӣ барои инсоният хизмат менамояд».
Бояд гуфт, ки Сада - иди касбии олимони Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон низ ба шумор меравад. Олимони соҳа бо мақсади сазовор пешвоз гирифтани иди мазкур ва баҳри таъмини илмии рушди бахшҳои кишоварзӣ пурсамар фаъолият намуда, соли сипаригашта ба дастовардҳои муайян соҳиб гардиданд. Аз ҷумла, 7 навъи нави серҳосили зироатҳои кишоварзӣ - 2 навъи пахта, 1 навъ гандум, 1 навъ офтобпараст, 1 навъ юнучқа ва 2 навъ картошка минтақабоб гардида, ба Комиссияи давлатӣ барои санҷиш ва минтақабобкунӣ 21 навъу дурагаҳои зироатҳои кишоварзӣ супорида шуд. Инчунин, мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ ихтироъ гардиданд, ки дар хоҷагиҳои деҳқонӣ мавриди истифода қарор доранд.
Олимони Академия дар офаридани навъҳои серҳосили зироатҳо, доруҳои байторӣ ва тарҳрезии мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ соҳиби 12 патент, 7 шаҳодатномаи ҳуқуқи селексионерӣ, 6 қарори мусбат барои гирифтани патент гардиданд.
Бо мақсади ҷустуҷӯйи роҳҳои баланд бардоштани самаранокии парвариши зироатҳо олимони Академия дар хоҷагии ҶДММ “Агросаноат”- и шаҳри Турсунзода қитъаи намоишии технологияи муосири парвариши пахтаи навъи “Дӯстӣ - ИЗ” дар зери плёнкаро бо усули обёрии қатрагӣ дар масоҳати 1 гектар ташкил  намуданд. Дар оғози кор дар ин қитъа Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳузур доштанд. Аз ин қитъаи якгектара 50,6 сентнер ҳосил гирифта шуд. Инчунин, дар қиёс ба навъҳои чинӣ дар ноҳияҳои Данғара ва Дӯстӣ қитъаҳои намоишии парвариши пахтаи навъҳои олимони тоҷик “Нодир” ва “Тоҷикистон” дар майдони 2 гектар ташкил карда шуд ва ҳосилнокии онҳо мутаносибан 38,1 ва 42,6 сентнер аз ҳар гектарро ташкил дод.
Ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби олимони Академия 9 пешниҳод оид ба ҷобаҷогузории навъҳои пахта дар минтақаҳои ҷумҳурӣ, бунёди боғу токзорҳо дар заминҳои лалмии аз боришот таъмин, парвариши зироатҳои кишоварзӣ ва дарахтони мевадиҳанда дар мавзеи Канаски шаҳри Ваҳдат, интихоби зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ, кишти зериплёнкагии пахта бо усули обмонии қатрагӣ, азхуд намудани заминҳо дар мавзеъҳои ноҳияи Балҷувон, беҳтар намудани ҳолати мелиоративии замин дар ноҳияҳои вилояти Хатлон,  масъалаҳои рӯзмарраи рушди соҳаи парандапарварӣ ва истифодаи манбаъҳои маъдандори маҳаллӣ барои хӯроки чорвою паранда ирсол гардид.
Бо мақсади тайёр намудани кадрҳои ҷавони баландихтисоси илмӣ 13 рисолаи номзадию докторӣ дифоъ гардида, 80 ҷавони лаёқатманд ба магистратура, аспирантура ва докторантураи Академия ҷалб карда шуд.
Дар сохтори худи Академия бошад, 5 муассисаи нав - Маркази илмии ҳифзи рустаниҳо, марказҳои илми кишоварзӣ дар вилоятҳои Хатлону Суғд, Стансияи ҷумҳуриявии таҷрибавии пиллапарварӣ ва Стансияи таҷрибавии кишоварзӣ дар ноҳияи Данғара таъсис дода шуданд. Айни ҳол олимони Академия бо дастгирии доимии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тамоми захираҳои зеҳнии худро баҳри рушди илми кишоварзӣ, таъмини амнияти озуқавории мамлакат ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум равона карда истодаанд.
Нуралӣ АСОЗОДА,
президенти АИКТ,
доктори илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.01.2018    №: 22    Мутолиа карданд: 287

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед