logo

иқтисод

ГАРМИИ ҒАЙРИМУҚАРРАРӢ. ОЛИМОН БА КИШОВАРЗОН ЧӢ ТАВСИЯ МЕДИҲАНД?

Тағйирёбии иқлим дар ҷаҳон, аз ҷумла Тоҷикистон, боиси нигаронии ҷомеа гардидааст. Агентии обуҳавосанҷии мамлакат вазъи обу ҳаворо дар моҳҳои январ – феврали соли равон аз меъёри муқаррарӣ гарм пешгӯӣ кардааст. Чунин вазъи ҳаво дар нашъунамои зироат, боғу токзор, умуман соҳаи кишоварзӣ, ки асоси таъмини амнияти озуқаворӣ маҳсуб меёбад, таъсири манфӣ мерасонад.
Бинобар сабаби хушк омадани тирамоҳ ва фасли зимистон аз ҳисоби мутахассисон ва олимони соҳа ситоди доимоамалкунанда таъсис дода шуда, гурӯҳҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ баҳри пешниҳоди тавсияҳо ба кишоварзон сафарбар карда шудаанд. Олимони соҳа амалисозии чанд тадбири муҳимро дар ин самт ба манфиат арзёбӣ мекунанд.
- Имсол тобистон гарм, тирамоҳ хушк, зимистон низ хушку бебориш омад, ки ин омилҳо ба соҳаи кишоварзӣ бетаъсир намемонанд. Чунки ҳар як фасли сол аз рӯи хусусияти худ ба зироатҳои кишоварзӣ  таъсир мерасонад. Барои пешгирии таъсири гармии зиёд тадбирҳои зарурии  агротехникиро сари вақт ба роҳ мондан зарур аст. Барои он ки дарахтони мевадиҳанда ё зироатҳои кишоварзӣ намнокии заруриро барои фасли баҳор гиранд, мо бояд аз чорабиниҳои агротехникӣ самаранок истифода барем. Гармшавии ҳаво ба зиёд шудани зараррасонҳо мусоидат намуда, онҳо зимистонро дар танаи дарахт, зери хок, зери барг  бо хубӣ мегузаронанд. Барои он, ки онҳо нобуд шаванд, ҳарорат бояд аз 8 – 10 дараҷа паст бошад. Аз ин рӯ, яхобмонӣ яке аз роҳҳои асосии пешгирии зарари гармии ҳаво ба соҳаи кишоварзӣ дар фасли зимистон мебошад, - гуфт Саидалӣ Гулов, профессори Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
Чунонки олим С. Гулов зикр намуд, дар фасли зимистон 2 навъи обмонӣ: яхобмонӣ ва обмонии муқаррариро дар вақташ иҷро намудан ҳатмист. Обмонии муқаррарӣ ба хотири ҷамъ намудани намӣ буда, бояд на танҳо дар боғот, балки дар  ҳамаи заминҳои корам, аз қабили пахтаю зироатҳои полизӣ гузаронда шавад, то дар фасли баҳор барои кишт ва сабзиши зироатҳо  намӣ муътадил бошад. Яхобмонӣ барои нест кардани ҳашарот ва зараррасонҳо, ки дар ҳамаи заминҳо мавҷуданд, манфиат дорад. Яхобмонӣ давраи гулкунии дарахтони мевадиҳандаро қариб як моҳ ақиб мепартояд ва сохти хокро беҳтар мегардонад. Деҳқонон бояд донанд, ки меъёри обмонӣ дар 1 гектар заминҳои қумнок ё сангдор бояд 700 – 800 метри мукааб ва заминҳои хокӣ то 1300 метри мукааб бошад. Ҳамчунин, теъдоди обмониро дар ин давра дуруст риоя намудан зарур аст. Дар давраи зимистон мувофиқи тадбирҳои агротехникӣ бояд дар 1 сол 1 ё 2 маротиба яхоб монда шавад. Лекин, бо назардошти ин, ки тирамоҳу зимистони имсола гарм омад, теъдоди обмонӣ бояд то 2 – 3 маротиба зиёд шавад. Яхобмонӣ омили асосӣ барои сабзиши муътадили зироатҳои кишоварзӣ мебошад.
Омили дигар барои барвақт бедор нашудани ниҳолҳо сафед кардани танаи дарахтон то шохаҳои асосӣ аст. Яъне ба воситаи оҳак бо иловаи даҳани фаранг (номи як навъ дору) маҳлул омода намуда, танаи дарахтонро сафед кардан  барои гарм нашудани танаи дарахт манфиат дошта, ҳашароту зараррасонҳоеро, ки дар танаи дарахт ҳастанд, нобуд месозад. Боришоти табииро, хусусан дар заминҳои лалмӣ, истифода бурдан ба манфиати кор аст. Яъне барфро дар атрофи дарахт ҷамъ намуда, аз рӯи барф хок партофтан зарур аст, то ки барф оҳиста об шуда, намӣ то решаи он равад, - гуфт С. Гулов.
М. ШАРИПОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 649
30.11.2020


ВАО: БАЙДЕН БОРИ НАХУСТ ДАР ТАЪРИХИ ИНТИХОБОТИ ИМА 80 МИЛЛИОН ОВОЗ ГИРИФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТАҒЙИРОТ БА ҚОНУН. МУТАХАССИСОН БО НАЗАРДОШТИ ТАЛАБОТИ БОЗОРИ МЕҲНАТ ОМОДА МЕГАРДАНД

26.11.2020


ВОХӮРИИ РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ БО СЕРГЕЙ СОБЯНИН

НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК. ТАРБИЯИ ИҶТИМОӢ ТАРБИЯИ МИЛЛАТ АСТ

СУҒД. ИТТИФОҚИ КОРГОҲҲОИ САНОАТИ САБУК ТАЪСИС ЁФТ

ДИЕГО МАРАДОНА . НОБИҒАИ ФУТБОЛ БА ДУНЁИ УЛВӢ ПАЙВАСТ

ДАР АФҒОНИСТОН АЗ ДУ ТАРКИШИ САХТ 17 НАФАР ҲАЛОК ГАШТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

25.11.2020


«ШАХСИЯТИ БУЗУРГИ ТАЪРИХСОЗ»

СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ. ҲАМОИШИ ИДОНА БА ИФТИХОРИ ҶАШНИ МИЛЛӢ

ПАРЧАМИ ДАВЛАТӢ РАМЗИ БАХТУ САОДАТ

КФО. "ИСТИҚЛОЛ" 13 ЗИНА БОЛО РАФТ

ДАР ТОҶИКИСТОН ТЕЪДОДИ ШИФОЁБӢ АЗ COVID НАЗАР БА ГИРИФТОРӢ БЕШТАР ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.11.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. МУҚОВИМАТ БО КОРРУПСИЯРО ТАҲКИМ МЕБАХШАНД

ПУТИН АЗ МАНСУБИЯТИ КӮҲИСТОНИ ҚАРИЯБОҒ СУХАН КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЭРЛИНГ ҲОЛАНД "GOLDEN BOY" ШУД

ПАХТА. ИҶРОИ 97 ДАРСАДИ ДУРНАМО

НОҲИЯИ БОБОҶОН ҒАФУРОВ. НАҚШАИ ИСТЕҲСОЛИ ПАХТА БАРЗИЁД ИҶРО ШУД

БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ – 2021. 27 МИЛЛИАРДУ 645,8 МИЛЛИОН СОМОНӢ ПЕШБИНӢ ГАРДИД

КӮЛОБ. ХӮРОК БАРОИ ДАРМОН АСТ, НА ЗИЁН

СУҒД. ДОРУҲОИ ПАСТСИФАТРО НОБУД КАРДАНД

АФШУРАИ АНОР АНГЕЗАИ COVID - РО ТО 80 ДАРСАД МАҲВ МЕКУНАД

«ТОҶИКИСТОН – 2020». ФОРУМИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ САЙЁҲӢ

19.11.2020


ВАҲДАТ. ШАҲР ШУКУФТАН ДОРАД

16 – НОЯБР. ИН РӮЗРО ДАР СУДИ ОЛИИ ИҚТИСОДӢ БОТАНТАНА ҶАШН ГИРИФТАНД

НУРОБОД. 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТРО САЗОВОР ИСТИҚБОЛ МЕГИРЕМ

18.11.2020


НОҲИЯИ СПИТАМЕН. НАҚШАИ ИСТЕҲСОЛИ ПАХТА 100,1 ДАРСАД ИҶРО ГАРДИД

ҶАЙҲУН. САРВАЗИР БА ДАСТРАНҶИ КИШОВАРЗОН БАҲОИ БАЛАНД ДОД

КӮЛОБ. БУНЁДИ МАЙДОНЧАИ ВАРЗИШ

ТАШРИФИ САРМОЯГУЗОРОНИ КОРЕЯ БА МОИ «КӮЛОБ»

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТИ ТИРАМОҲӢ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ҶОИЗАИ НАВБАТИИ СИНАМОГАРОНИ ТОҶИК


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед