logo

иқтисод

СОЛЕ, КИ ГУЗАШТ. АЗ БАРОРУ КОМЁБИҲО ТО МУШКИЛОТ ДАР РОҲИ РУШД

Рушди иқтисодию иҷтимоӣ, тавсеаи истеҳсолоти воридотивазкунанда ва содиротӣ, таъсиси ҷойҳои нави корӣ, ҷалби сармояи мустақими дохилӣ ва хориҷӣ барои тараққиёти соҳаҳои афзали  иқтисод, хусусан саноату энергетика,  истихроҷи маъдан ва коркарди маҳсулот, давоми соли 2017 дар меҳвари сиёсати иқтисодии давлат ва Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дошт.

Тибқи маълумоти расмии Агентии омор, ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ назар ба соли 2016 - ум 7,1 дарсад афзуда, ба 61,1 миллиард сомонӣ расид. Дар натиҷаи тадбирҳои роҳандозинамудаи Ҳукумати мамлакат дар самтҳои истеҳсоли молҳои саноатӣ (21,3 %), бахши аграрӣ (6,8 %), маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ (4,1 %) ва савдои чакана (6,6 %) афзоиши босуръати иқтисодӣ таъмин гардид. Истеҳсоли масолеҳи асосии бинокорӣ, риштаи пахтагӣ, қолин ва газвор зиёд шуда, бори нахуст дар таърихи Тоҷикистони соҳибистиқлол истеҳсоли ангишт ба беш аз 1 миллиону 740 ҳазор тонна расид. Бо таъсисёбӣ ва ба фаъолият пардохтани 170 корхонаи саноатӣ қариб 3 ҳазор шаҳрванди кишвар бо ҷойи кор таъмин гардид. Минтақаҳои озоди иқтисодии мамлакат дар маҷмӯъ ба андозаи 368,3 миллион сомонӣ, аз ҷумла «Суғд» 332,6 миллион, «Данғара» 35 миллион ва «Панҷ» 700 ҳазор сомонӣ, маҳсулот истеҳсол карданд.
Нақшаи ҷамъоварии андоз 102,6 % иҷро шуд. Нишондиҳандаҳои макроиқтисодӣ дар сатҳи устувор нигоҳ дошта, суръати рушди воқеии иқтисодиёт ба 7,1 дарсад баробар шуд. Нисбат ба соли пешӣ ММД ба ҳар сари аҳолӣ 12 дарсад зиёд ва таваррум, бино ба маълумоти Бонки миллии Тоҷикистон, аз сатҳи пешбинишуда (7 дарсад) андаке пасттар (6,7 дарсад) ҷамъбаст гардид.
Тибқи маълумоти Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, айни ҳол дар мамлакат 68 барномаи давлатии сармоягузорӣ ба маблағи 24,9 миллиард сомонӣ, аз ҷумла 14 барномаи қарзӣ, 25 барномаи грантӣ ва 29 барномаи маблағгузориашон омехта (қарзию грантӣ) татбиқ шуда истодаанд. Соли гузашта дар доираи ин барномаҳо дар ҳаҷми 293,5 миллион доллар корҳо иҷро гардиданд. Сохтмони маҷмааҳои «Диёри Душанбе» ва «Масҷиди калони Душанбе», бунёду мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани корхонаҳои «Кока – Кола», «Обҳои нӯшокии Тоҷикистон», истихроҷи маъдан, заводҳои металлургӣ, семент ва муассисаҳои металлҳои сиёҳу ранга аз муҳимтарини ин барномаҳоанд.
Гардиши мол дар муомилоти хориҷӣ назар ба соли 2016 ба андозаи 1,1 дарсад афзуда, дар маҷмӯъ ба 3 миллиарду 973 миллион доллар расид. Хурсандиовар аст, ки дар гардиши берунии табодули мол ҳаҷми содирот назар ба соли пешӣ сеяк баробар (33,3 %) – қариб 300 миллион доллар зиёд гардида, воридоти мол 8,5 % ё 256,3 миллион доллар коҳиш ёфт.
Павилйони Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар Намоишгоҳи байналмилалии махсусгардонидашудаи ЭКСПО - 2017 дар шаҳри Остонаи Ҷумҳурии Қазоқистон давоми се моҳ (аз 10 июн то 10 сентябр) зиёда аз 450 ҳазор меҳмонон, ҳайатҳои  давлатӣ ва иштирокчиёни намоишгоҳ тамошо карданд. Муваффақияти кишвар дар ин ҳамоиши бузурги иқтисодӣ – тиҷоратӣ аз сиёсати хирадмандонаи дипломатияи ҳамкорӣ дар соҳаи обу энергетика ва ташаббусҳои глобалии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ ёфтаанд, сарчашма мегирад. Тоҷикистон дар байни 115 давлат ва 22 созмони байналмилалӣ аз рӯи номинатсияи “Мавзӯи намоишгоҳ” сазовори Ҷоизаи тиллоӣ гардид. Рейтинги сайёҳии мамлакат боло рафт ва Тоҷикистон, тибқи раддабандии созмонҳои маъруфи туристӣ, ба сафи кишварҳои барои сайёҳӣ ҷолиб ворид гардид.
Соли 2017 - ро дар қиёс ба солҳои пешӣ соли барору комёбиҳо номидан арзанда аст. Аммо дар баробари комёбиҳо камбудиҳои ҷиддие низ ҳастанд, ки боиси нигаронии Сарвари давлат ва садди роҳи рушди устувори иқтисодию иҷтимоии мамлакат мегарданд. Амалҳои коррупсионӣ, сарфи назар аз чораҳои қатъии андешидаи давлат ва Ҳукумати Тоҷикистон, хусусан дар байни мансабдорон, тамоюли болоравӣ доранд. Қисмати даромади Буҷети давлатии соли 2017 ва нақшаи ҷамъоварии пардохтҳои гумрукӣ иҷро нашуданд. Ҳолатҳои истифодаи нодурусти маблағҳои буҷетӣ ҷой доранд. Дар корхонаҳои саноатии мамлакат ҳамагӣ 18% - нахи пахта коркард шудааст. Фақат 12 дарсади хонандагон бо либоси мактабии истеҳсоли худӣ таъминанд, яъне 88 % - и дигари либоси мактабӣ моли воридотист.
Ҳамчунин, воридшавии маҳсулоти пастсифати ғизоӣ ба кишвар идома дорад. Бештар аз 1,1 миллион метри мураббаъ манзил ба истифода дода шуд, аммо ин нишондод дар муқоиса ба соли пешӣ 8,1 % кам аст. Афзоиши истеҳсоли меваю сабзавот равшан аён бошад ҳам, содироти онҳо назар ба соли пешӣ коҳиш ёфт. Дар мамлакат сардхонаҳо ва марказҳои муосири логистикӣ намерасанд. Имкониятҳои васеи кишвар дар бахшҳои дорусозӣ ва истифодаи обҳои шифобахш босамар истифода  намешаванд.
Соли равон татбиқи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 - 2028», ки бо ташаббуси башардӯстонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қатъномаи Маҷмаи кулли СММ қабул шудааст, оғоз меёбад. Ғайр аз ин, Сарвари давлат ба хотири рушду нумӯи сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ соли 2018 – ро Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ эълон намуданд. Ба хотири муҳайё намудани шароити мусоид барои зиндагии шоиста имсол то 65,7 миллиард сомонӣ боло бурдани ММД, муҳайё намудани 110 ҳазор ҷойи нави кор, бахусус барои бонувону ҷавонон, тарҳрезӣ шудааст. Шак нест, ки бо иҷрои дастуру ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки дар Паём баён доштанд, ба ин ҳадафҳо мерасем.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 31.01.2018    №: 24    Мутолиа карданд: 242

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед