logo

иҷтимоиёт

ДУНЁИ КӮДАКОН. ОНРО ЗАҲРОЛУД НАСОЗЕМ!

Таҷрибаи омӯзгорон ва тадқиқоти олимон нишон медиҳанд, ки  дар рушди иҷтимоӣ ва ташаккули шахсияти кӯдак бозӣ нақши муҳим дорад. Он яке аз масъалаҳои гуногунҷанбаи психологияи бачагона ва педагогикаи томактабӣ буда, намудҳо, мазмун ва хусусиятҳои ба худ хоси таълиму тарбиявӣ дорад.
Доктори илмҳои педагогика, профессор Бибиҳафиза Маҷидова дар китобӣ худ “Фаъолиятҳои кӯдакон’’ қайд намудааст, ки бозичаҳо мешаванд сюжетӣ - образнок, дидактикӣ - таълимӣ, техникӣ, сохтмонӣ ва конструкторҳо, варзишӣ, мусиқӣ, саҳнавикардашуда, дилхушкунанда ва бозичаҳои дастсохт. Имрӯз кӯдакони мо бештар аз бозичаҳои дастсохт истифода мебаранд, ки аз тарафи худи кӯдак бо мададу дастгирии мураббия ва волидон сохта мешаванд. Бозичаҳои дастсохтро меҳнати бадеӣ - эҷодкории кӯдакон номидан мумкин аст, ки дар рафти он аз маводи гуногун - коғаз, ширеш, картон, матоъ, сӯзан, ресмон, пенопласт, тугма, маводи нимпартов - қуттичаҳои холишудаи гӯгирд, атриёт, маводи табиӣ - хас, донагиҳо, шохчаҳои дарахтон, лой ва ғайраҳо истифода бурда мешаванд. Ҳангоми сохтани бозичаҳои дастсохт кӯдакон тамоми имкониятҳои ақлию зеҳнӣ, маҳорату малакаҳои худро истифода бурда, аз натиҷаи кори худ қаноатманд мегарданд, аз он ифтихор менамоянд ва кӯшиш мекунанд ба маҳсули дасти худ эҳтиёткорона муносибат намоянд. Бозичаҳо ифодагари маишат, тарзи зиндагӣ,  урфу одат, фарҳанг ва психологияи халқ мебошад. Масалан, бозичаҳои халқҳои Осиёи Ҷанубӣ, Африқо симои ҷину аҷинаҳо, худоҳо ва ҳодисаҳоро ифода мекунанд, ки мардум ба онҳо саҷда мекарданд. Дар халқҳои Сибир ва Шарқи Дур, ки ҳавои хунук, зимистони тӯлонӣ ба онҳо хос аст, бозичаҳои кӯдаконро тӯри моҳидорӣ, қапқон барои шикори ҳайвонҳо ташкил мекунад. Мутаассифона, имрӯз корхонаи ватании истеҳсоли бозича вуҷуд надорад. Бозичаҳо имрӯз аз хориҷи кишвар бо нархи гарон ба кишвари мо ворид мегарданд ва мо маҷбур мешавем, ки онро барои кӯдаконамон харидорӣ намоем. Боз ҷойи  таассуф аст, ки на ҳамаи бозичаҳои замонавӣ ҷанбаи инсондӯстӣ, тарбиявӣ ва таълимӣ доранд. Имрӯз дар бозору мағоза бештар номгӯи зиёди бозичаҳои ҳарбиро дидан мумкин аст, ки онҳо образи техникаи ҳарбӣ, яроқу аслиҳаро дар худ таҷассум мекунанд. Ин бозичаҳо бештар таваҷҷуҳи писарчаҳоро ба худ ҷалб намуда, сабаби ба вуҷуд омадани бозиҳо дар мавзуъҳои ҷанг, задухӯрду муҳорибаҳо мегарданд, зӯроварӣ, бархӯрдҳои нораворо таблиғ менамоянд ва сабаби аз хурдсолӣ бавуҷудомадани ҳисси  зӯроварию бераҳмӣ дар кӯдакон шуда метавонанд. Дар даҳсолаи охир  бозичаҳои электронӣ бо истифодаи микропротсессор, фитаҳо, дискҳо дар компютер, бозӣ бо воситаи телефонҳои мобилӣ ба вуҷуд омаданд. Албатта, ин самт идома хоҳад ёфт, чунки асри XXI  асри рушди воситаи техникаи иттилоотӣ ва иртиботӣ аст. Лекин истифодабарии онҳо бояд ба хусусиятҳои синнусолӣ ва равонию ҷисмонии кӯдакон мувофиқат намояд. Ёрмаҳмад Тӯраев, мудири кафедраи назария ва методикаи таҳсилоти томактабии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ,  ин масъаларо яке аз мавзӯъҳои мубрами рӯз дониста, аз ҷумла қайд намуд, ки вобаста ба синну соли кӯдак бояд тарзе бозичаҳоро интихоб намоем, ки ҷиҳати равонии кӯдак ташаккул ёбад. Айни замон, бархе аз бозичаҳое, ки  дар фурӯшанд, ба зарари  кӯдаконанд. “Мо кӯдакони худро аз хурдӣ миёншикан мекунем бо ҳамин бозичаҳое, ки ба синну соли онҳо вобаста нест ва аз ҷиҳати сифату сохт ба талабот ҷавобгӯ нестанд, - мегӯяд Ё. Тӯраев.
Малоҳат ХОЛМУРОДОВА,
донишҷӯи ДДОТ ба номи С. Айнӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.02.2018    №: 27    Мутолиа карданд: 624
29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед