logo

энергетика

ЭНЕРГИЯИ АЛТЕРНАТИВӢ. ТОҶИКИСТОН ИМКОНИ РУШДИ ОНРО ДОРАД

Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми худ ба Маҷлиси Олӣ 22 декабри соли 2017 зикр карданд, ки Ҳукумати мамлакат ҳамаи захираву имкониятҳоро барои истифодаи манбаъҳои энергияи барқароршаванда ва татбиқи «иқтисодиёти сабз» сафарбар кардааст.
Бино ба гуфтаи олимони ватанӣ, дастрастарин манбаи барқароршаванда барои Тоҷикистон барқи офтобӣ мебошад. Зеро кишвари мо дар камари офтобӣ ҷойгир буда, то 300 рӯзи офтобӣ дорад.
Неруи офтобӣ тамомнашаванда ва аз ҳама бехатар аст. Аммо, феълан, сохтмони неругоҳҳои офтобӣ барои кишвари мо гарон буда, истифодаи он аз ҳарорати ҳаво вобаста аст. Алҳол олимон мушкили мавсимӣ ва номунтазам будани нурафшонии офтобро тавассути истифодаи батареяҳои озмоишӣ ҳал карданианд.
Ба андешаи олимони соҳа энергияи Офтоб, бод, Замин, биомасса манбаҳои барқароршавандаи энергия мебошанд, ки бояд омӯхта шаванд ва муайян гарданд, ки дар кадом нуқтаҳои Тоҷикистон метавон аз онҳо истифода бурд. Тибқи назария, аз нурҳои Офтоб ба ҳар як метри мураббаии ҳудуди Тоҷикистон 1кВт энергия истеҳсол кардан мумкин аст. Вале табдил додани нурҳои Офтоб ба барқ мураккаб аст. Барои ин донистани хосияти нурҳо ва тарзи табдили онҳо ба энергияи электрикӣ муҳим аст. Вақте ки нури Офтоб ба модули офтобӣ аз элементҳои хурди офтобӣ – маъдани кремний ва силитсий сохташуда мерасад, фотон ба волт мубаддал  мегардад. Кремний маъданест, ки аз ҳисоби кварс ё булӯри кӯҳӣ ҳосил мешавад. Барои модули офтобӣ на худи кремний, балки дуоксиди кремний (0,0000001 дарсад омехтаи кремний) лозим аст. Аз ин рӯ, бояд технологияи арзони ҳосил кардани чунин кремнийро пайдо намуд.
Олимон иброз медоранд, ки агар мақсад истифодаи энергияи Офтоб бошад, мо бояд неругоҳҳои офтобӣ дошта бошем. Ба гуфтаи онҳо дар Тоҷикистон имкони бунёди неругоҳи офтобии 10 кВт мавҷуд аст. Вале дар хотир бояд дошт, ки дар ҳар макон параметрҳои иқлимӣ гуногунанд. Барои мисол, параметрҳои Душанбе ба Хоруғ рост намеоянд. Бинобар ин, омӯзиши вобастагии энергияи Офтоб аз параметрҳои иқлимӣ (гармӣ, хунукӣ, намнокӣ) зарур мебошад. Баландӣ аз сатҳи баҳр низ омӯхта мешавад, зеро  дар минтақаҳои баландкӯҳ чангу хок камтар буда, қабули шуоҳои Офтоб хубтар аст.
Боиси тазаккур аст, ки коршиносони СММ гуфтаанд, ки инсоният бояд то нимаи аср партови газҳои бухоршавандаро 70 дарсад коҳиш диҳад ва то соли 2100 онро пурра аз байн барад. Танҳо дар ҳамин сурат мо метавонем оқибатҳои фоҷиабори экологиро пешгирӣ намоем. Аз ин рӯ, олимон сарчашмаҳои муфид, барқароршаванда ва аз ҷиҳати экологӣ тозаи барқро ҷустуҷӯ доранд.
Барои мисол, Тоҷикистон аз чашмаҳои гарм, ки манбаи барқароршавандаи энергия ба ҳисоб мераванд, бой аст ва онҳо аслан бо мақсади табобат истифода мешаванд. Аз ҷумла, дар чашмаи «Ҷелондеҳ» (+670С)   ҳарорати баландтарини об ба қайд гирифта шудааст , аммо ба гуфтаи мутахассисон ин барои бунёди неругоҳ кофӣ нест. Агар тавассути парма кардан, обе, ки ҳарорати он то +2000С мерасад, бароварда шавад, метавон неругоҳи геотермалӣ сохт. Неругоҳҳои барқии геотермалӣ дар нимҷазираи Камчатка ва ҷазираҳои Курили Русия мавҷуданд.
Дар баробари ин, олимони ватанӣ дар самти ба даст овардани энергияи биомасса (рустанӣ) низ кор бурда истодаанд. Дар Тоҷикистон рустании сершохубарги топинамбур, ки дар дилхоҳ ҷой, бе обёрӣ хуб нашъунамо меёбад, зиёд вомехӯрад. Олимон чи тавр аз массаи он гирифтани неруи барқро тадқиқ доранд. Ғайр аз ин, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2011 Барномаи рушди инноватсионии Тоҷикистон то соли 2020-ро қабул кард.
Тибқи арзёбии олимон, дар Тоҷикистон, инчунин, аз масолеҳи сохтмонӣ имкони истеҳсоли батареяҳои офтобӣ мавҷуд аст. Вале дар ҷаҳони муосир мавҷудияти танҳо мавод нақши асосӣ надорад. Будани инфрасохтор, мутахассис, корхона, маблағгузор ва ба ҳам омадани онҳо муҳим аст.
Ш. ҚУРБОН, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.02.2018    №: 38    Мутолиа карданд: 6401
29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед