logo

иқтисод

ПАЖӮҲИШГОҲИ БИОЛОГИИ ПОМИР. ИЛМАТ БА АМАЛ ЧУ ЁР ГАРДАД...

Олимони Пажӯҳишгоҳи биологии Помир дар пажӯҳиши мушкилоти ҷаҳонӣ - омӯхтани таъсири тағйирёбии иқлим ба рушду нумӯ ва ҳосилнокии рустаниҳои худрӯй  ва кишоварзӣ ширкат меварзанд.  Вазифаи экологон аз он иборат аст, ки дар байни рустаниҳои гуногун намуд ва навъҳоеро пайдо кунанд, ки ба тағйирёбии иқлим қобилияти устувори мутобиқшавӣ дошта бошанд. Кормандони муассиса исбот намуданд, ки тавассути истифодаи оби гарми  зеризаминӣ парвариши навъҳои гуногуни сабзавот ва гулу гулбуттаҳо имкон дорад.
Бино ба иттилои Довудшо Наврӯзшоев, сарвари Пажӯҳишгоҳи биологии Помир, доктори илми биология, мевашиносони пажӯҳишгоҳ генофонди рустаниҳои мевадиҳанда ва аҷдодони худрӯи онҳоро дар ноҳияҳои Помири Ғарбӣ мавриди тадқиқот қарор дода, дар ҳудуди вилоят мавҷуд будани гуногунии хеле бойи дарахтони мевадиҳанда, ҳосилнокии онҳо вобаста ба баландии макони ҷойгиршавӣ, марзи болоии паҳншавии рустаниҳои мевадиҳанда, сифат ва ғизонокии онҳоро муайян намуданд. Дар натиҷа даҳҳо хели дарахтони мевадиҳанда ҷудо карда шуданд, ки аз ҷиҳати сифати меваи худ ба тадқиқоти иловагии селексионӣ эҳтиёҷ надоранд. Дар заминаи ин тадқиқот дар ниҳолхонаҳои пажӯҳишгоҳ барои эҳтиёҷоти хоҷагиҳои деҳқонӣ ва кабудизоркунии ҳудуди шаҳри Хоруғ ва дигар маконҳои аҳолинишин ҳар сол даҳҳо ҳазор  ниҳолҳои мевадиҳандаю рустаниҳои  буттагӣ омода мешаванд.
Дар озмоишгоҳи генетикаю селексияи рустаниҳо бо роҳбарии Қозимамад Абдуламонов, узви вобастаи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, доктори илмҳои кишоварзӣ, доир ба ҷамъкунӣ ва нигоҳдории генофонди нодири зироатҳои кишоварзӣ - гандум, ҷав, ҷавдор тадқиқот идома дорад. Бо кӯшишу ғайрати олимону кормандони озмоишгоҳ тухмии навъҳои гандуми «Бобилло», «Сафедак», «Сурххӯша»,  «Садирас» ва дигар навъҳои селексияи мардумӣ аз нобудшавӣ наҷот ёфтанд. Ҳоло дар ҳудуди вилоят тухмии ин навъҳоро танҳо аз озмоишгоҳ  дастрас кардан мумкин аст.  Пажӯҳишгарон  соли гузашта бештар аз 15 тонна тухмии ғалладона ва 11 тонна картошкаи тухмӣ тайёр намуданд. Яке аз падидаҳои нав дар фаъолияти кормандони озмоишгоҳ коркарди технологияи истеҳсоли тухми беҷурми картошка аз тухми ботаникии он мебошад. Ин усули ҳозиразамони биотехнологӣ гирифтани кулӯлаҳои беҷурмро таъмин мекунад. Соли гузашта бо истифода аз ин усул аввалин маротиба 3,5 тонна тухмии картошка ба даст оварда шуд. Соли сипаришуда дар пойгоҳи тадқиқотии ноҳияи Ишкошим дар баландии 2600 метр аз сатҳи баҳр  10 навъи нави беҳтарини картошка, ки селексионерони ҷумҳурӣ ба даст овардаанд, аз санҷиш гузашт. Натиҷа нишон дод, ки навъҳои нави картошкаи “Рашт” ва “Файзобод” нисбат ба навъи “Пикассо” аз ҷиҳати ҳосили лӯндаҳо бартарӣ дошта, барои истифода дар истеҳсолоти кишоварзии вилоят мувофиқанд.
- Дар вилоят ба дарахтони мевадиҳанда 30, ба зироатҳои ғалладонагӣ 12 ва ба гиёҳҳои шифобахш 17 намуди ҳашарот зарар мерасонанд.  Олимони пажӯҳишгоҳ бар зидди ҳашароти номбурда чораҳои агротехникӣ, микробиологӣ ва химиявиро тавсия намуданд. Дар озмоишгоҳи пажӯҳишгоҳ дар  ҳамкорӣ бо мутахассисони  фабрикаи биологии шаҳри Исфараи вилояти Суғд ба роҳ мондани парвариш ва истифодаи се намуд ҳашароти фоидабахш (габробракон, трихограмма ва тиллочашмак) падидаи нав дар фаъолияти ҳашаротшиносон мебошад.  Ҳар сол дар озмоишгоҳ бо риояи реҷаи махсуси ҳарорат, рутубатнокӣ ва муҳити хеле тоза садҳо ҳазор адад аз ин ҳашарот парвариш ва ба боғҳои дарахтони мевадиҳанда, майдонҳои сабзавоткорию полизкорӣ сар дода мешавад. Ин усул аз ҷиҳати экологӣ тамоман безарар буда, истифодаи он ҳосилро хуб ҳифз мекунад, - гуфт Довудшо Наврӯзшоев.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2018    №: 39    Мутолиа карданд: 324

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед