logo

иқтисод

ПАЖӮҲИШГОҲИ БИОЛОГИИ ПОМИР. ИЛМАТ БА АМАЛ ЧУ ЁР ГАРДАД...

Олимони Пажӯҳишгоҳи биологии Помир дар пажӯҳиши мушкилоти ҷаҳонӣ - омӯхтани таъсири тағйирёбии иқлим ба рушду нумӯ ва ҳосилнокии рустаниҳои худрӯй  ва кишоварзӣ ширкат меварзанд.  Вазифаи экологон аз он иборат аст, ки дар байни рустаниҳои гуногун намуд ва навъҳоеро пайдо кунанд, ки ба тағйирёбии иқлим қобилияти устувори мутобиқшавӣ дошта бошанд. Кормандони муассиса исбот намуданд, ки тавассути истифодаи оби гарми  зеризаминӣ парвариши навъҳои гуногуни сабзавот ва гулу гулбуттаҳо имкон дорад.
Бино ба иттилои Довудшо Наврӯзшоев, сарвари Пажӯҳишгоҳи биологии Помир, доктори илми биология, мевашиносони пажӯҳишгоҳ генофонди рустаниҳои мевадиҳанда ва аҷдодони худрӯи онҳоро дар ноҳияҳои Помири Ғарбӣ мавриди тадқиқот қарор дода, дар ҳудуди вилоят мавҷуд будани гуногунии хеле бойи дарахтони мевадиҳанда, ҳосилнокии онҳо вобаста ба баландии макони ҷойгиршавӣ, марзи болоии паҳншавии рустаниҳои мевадиҳанда, сифат ва ғизонокии онҳоро муайян намуданд. Дар натиҷа даҳҳо хели дарахтони мевадиҳанда ҷудо карда шуданд, ки аз ҷиҳати сифати меваи худ ба тадқиқоти иловагии селексионӣ эҳтиёҷ надоранд. Дар заминаи ин тадқиқот дар ниҳолхонаҳои пажӯҳишгоҳ барои эҳтиёҷоти хоҷагиҳои деҳқонӣ ва кабудизоркунии ҳудуди шаҳри Хоруғ ва дигар маконҳои аҳолинишин ҳар сол даҳҳо ҳазор  ниҳолҳои мевадиҳандаю рустаниҳои  буттагӣ омода мешаванд.
Дар озмоишгоҳи генетикаю селексияи рустаниҳо бо роҳбарии Қозимамад Абдуламонов, узви вобастаи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, доктори илмҳои кишоварзӣ, доир ба ҷамъкунӣ ва нигоҳдории генофонди нодири зироатҳои кишоварзӣ - гандум, ҷав, ҷавдор тадқиқот идома дорад. Бо кӯшишу ғайрати олимону кормандони озмоишгоҳ тухмии навъҳои гандуми «Бобилло», «Сафедак», «Сурххӯша»,  «Садирас» ва дигар навъҳои селексияи мардумӣ аз нобудшавӣ наҷот ёфтанд. Ҳоло дар ҳудуди вилоят тухмии ин навъҳоро танҳо аз озмоишгоҳ  дастрас кардан мумкин аст.  Пажӯҳишгарон  соли гузашта бештар аз 15 тонна тухмии ғалладона ва 11 тонна картошкаи тухмӣ тайёр намуданд. Яке аз падидаҳои нав дар фаъолияти кормандони озмоишгоҳ коркарди технологияи истеҳсоли тухми беҷурми картошка аз тухми ботаникии он мебошад. Ин усули ҳозиразамони биотехнологӣ гирифтани кулӯлаҳои беҷурмро таъмин мекунад. Соли гузашта бо истифода аз ин усул аввалин маротиба 3,5 тонна тухмии картошка ба даст оварда шуд. Соли сипаришуда дар пойгоҳи тадқиқотии ноҳияи Ишкошим дар баландии 2600 метр аз сатҳи баҳр  10 навъи нави беҳтарини картошка, ки селексионерони ҷумҳурӣ ба даст овардаанд, аз санҷиш гузашт. Натиҷа нишон дод, ки навъҳои нави картошкаи “Рашт” ва “Файзобод” нисбат ба навъи “Пикассо” аз ҷиҳати ҳосили лӯндаҳо бартарӣ дошта, барои истифода дар истеҳсолоти кишоварзии вилоят мувофиқанд.
- Дар вилоят ба дарахтони мевадиҳанда 30, ба зироатҳои ғалладонагӣ 12 ва ба гиёҳҳои шифобахш 17 намуди ҳашарот зарар мерасонанд.  Олимони пажӯҳишгоҳ бар зидди ҳашароти номбурда чораҳои агротехникӣ, микробиологӣ ва химиявиро тавсия намуданд. Дар озмоишгоҳи пажӯҳишгоҳ дар  ҳамкорӣ бо мутахассисони  фабрикаи биологии шаҳри Исфараи вилояти Суғд ба роҳ мондани парвариш ва истифодаи се намуд ҳашароти фоидабахш (габробракон, трихограмма ва тиллочашмак) падидаи нав дар фаъолияти ҳашаротшиносон мебошад.  Ҳар сол дар озмоишгоҳ бо риояи реҷаи махсуси ҳарорат, рутубатнокӣ ва муҳити хеле тоза садҳо ҳазор адад аз ин ҳашарот парвариш ва ба боғҳои дарахтони мевадиҳанда, майдонҳои сабзавоткорию полизкорӣ сар дода мешавад. Ин усул аз ҷиҳати экологӣ тамоман безарар буда, истифодаи он ҳосилро хуб ҳифз мекунад, - гуфт Довудшо Наврӯзшоев.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2018    №: 39    Мутолиа карданд: 566
07.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 443 БЕМОРИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ШИНОСОИИ АЗИМ ИБРОҲИМ БО ҶАРАЁНИ КОР ДАР ИНШООТИ ҶАШНӢ

КМИР. НАҚШАИ ТАҚВИМИИ ЧОРАБИНИҲОИ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОНРО ТАСДИҚ КАРД

ЛИГАИ БОНУВОН. «ХАТЛОН» ҒОЛИБИ МАРҲИЛАИ АВВАЛ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 399 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

СУҒД. МАҲСУЛОТИ АРЗОН ЗИНДАГИРО БАРАКАТ МЕБАХШАД

АГЕНТӢ. ШУМОРАИ ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ АЗ ҲИСОБИ ЗАНОН КОҲИШ ЁФТААСТ. ЧАРО?

СЕРИЯ ПРО. МУБОРИЗАИ "СОРО - КОМПАНИЯ" ВА "СИПАР" ШИДДАТ МЕГИРАД

05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД

ИҶРОИ НАҚШАИ АНДОЗИ ИҶТИМОӢ 101 ДАРСАД ТАЪМИН ГАШТ

БАЛҶУВОН. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ КОҲИШ ЁФТ

МАҲАЛ. ҶАЛБИ НИЁЗМАНДОН ВА ТИҶОРАТИ КИШОВАРЗӢ

ВМКБ. БОЗДИДИ РАМАЗОН РАҲИМЗОДА АЗ РАФТИ БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

МОЛИЯ. МАБЛАҒГУЗОРИИ СОҲАҲОИ ИҶТИМОӢ АФЗУД

ФУТБОЛ. ТИМИ МИЛЛӢ МОҲИ СЕНТЯБР ДУ БОЗИИ САНҶИШӢ МЕГУЗАРОНАД

ЧИН ВАКСИНАИ АЛАЙҲИ КОРОНАВИРУСРО ДАР БРАЗИЛИЯ ВА АМА МЕОЗМОЯД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед