logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ РАҚАМӢ. РОҲИ ИННОВАТСИОНИИ РУШДИ ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ

Паёми навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳуҷҷати барномавии фаъолияти иқтисодиву иҷтимоӣ буда, аз ҷумла роҳҳои  таъмин намудани рушди  устувору босуръати иқтисоди миллӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии сокинони кишварро фаро мегирад.
Ҷаҳони имрӯза, сарфи назар аз тазодду хатарҳои глобалӣ, бо суръати баланд рушд мекунад. Хусусан дар ҷодаи техникаю технологияи нав ва  диверсификатсияи онҳо дар ҳамаи ҷабҳаҳои ҳаёти инсон пайваста пешравиҳои нав ба нав ба вуқӯъ меоянд. Суръати рушди инноватсионӣ ба дараҷае расидааст, ки таҳқиқу омӯзиш ва тадриси фарогири ин равандро дар низоми таҳсилот ва корҳои илмӣ, амалӣ ва пажӯҳишӣ тақозо менамояд.
Аз ин рӯ, дастури Пешвои миллат оид ба беҳтар гардондани дараҷаи рушди низоми инноватсияи миллӣ ва нишондиҳандаҳои азхудкунии технологияҳои иттилоотиву коммуникатсионӣ  хеле  муҳиму актуалӣ мебошад.  Дар таъмин намудани иҷрои ин амалҳо сармояи инсонӣ, ки дар асоси  илм ташаккул ёфтааст, нақши бориз дорад.
Дар Паём таъкид гардидааст: “Илми муосири ватанӣ бояд ҷавононро бештар ба илмомӯзӣ, татбиқи лоиҳаҳои инноватсионӣ ва таҳқиқи масъалаҳои иқтисоди рақамӣ сафарбар намояд”.
Иқтисоди рақамӣ чист? Онҳое, ки иқтисоди рақамиро фақат ба соҳаи иқтисод алоқаманд менамоянд, истифодаи технологияҳои рақамӣ ва Интернетро дар иқтисод, пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ (бизнес), андоз, осон кардани савдои мол ва хизматрасонӣ асоси иқтисоди рақамӣ медонанд.
Олимони Донишгоҳи Оксфорд иқтисоди рақамиро чунин шарҳ додаанд: “Иқтисоде, ки дар асоси технологияи рақамӣ, хусусан мубодилаи электронӣ, бо истифодаи Интернет амал мекунад”.
 “Иқтисоде, ки қобилияти пешниҳоди технологияи ахборӣ-коммуникатсионии (ТАК) дорои сифати баланд ва сафарбарнамоии имкониятҳои ТАК ба нафъи истеъмолкунандагон, соҳибкорӣ ва давлатро дорад”, шарҳ додааст маркази тадқиқотии маҷаллаи “Экономист” ва ширкати “Ай-Би-Эм”.
Аксари олимону пажӯҳишгарон ба иқтисоди рақамӣ назари фарохтар доранд ва онро бо маҷмӯи муносибатҳои  иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва ғайра алоқаманд менамоянд. Ба ин манзур дар Бонкӣ ҷаҳонӣ чунин назар доранд: “Иқтисоди рақамӣ низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии ба истифодаи ТАК-и рақамӣ асосёфта мебошад”.
Моҳияти  асосии иқтисоди рақамӣ ҳарчанд дар байни олимон  ихтилофҳои ҷузъӣ вуҷуд доранд, осон кардани мушкилот ва мусоидат ба рушди босуръати иқтисодию иҷтимоист. Пешвои муаззам ҳидоят менамоянд, ки мо бояд ба ҷорӣ намудани иқтисоди рақамӣ дар истеҳсолот ҳамчун ҷузъи муҳими стратегияи дарозмуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон муносибат карда, роҳҳои расидан ба ин мақсадро равшан ва аниқ созем. Ба ақидаи мо, ба мақсад мувофиқ аст, ки дар марҳилаи аввал олимону мутахассисон моҳият, аҳамият ва паҳлуҳои гуногуни иқтисоди рақамиро мушаххасан муайян созанд. Сипас, иқтисоди рақамӣ бояд ба барномаҳои таълимии фанҳои тахассусӣ ҳамчун мавзӯи алоҳида ворид карда, мавриди омӯзиш қарор дода шавад.
Дар баробари ин, зарур аст, ки таҷрибаи ватании истифодаи унсурҳои иқтисоди рақамӣ омӯхта, роҳҳои рушди он муайян карда шаванд. Дар корҳои илмии унвонҷӯён инъикоси масъалаҳои бо иқтисоди рақамӣ алоқаманд низ аз аҳамият холӣ нест. Чунин муносибат имкон медиҳад, ки таҳқиқгарони масъалаҳои гуногуни илмии ҳаёти  ҷамъиятӣ, ки асосан ҷавононанд, ба омӯзиши иқтисоди рақамӣ рӯ оранд, зеро мусаллам аст, ки дар 10 - 15 соли оянда иқтисоди рақамӣ фарогири кулли соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ҷомеа хоҳад шуд.
М. ҲОМИДОВ,
номзади илми иқтисод,
Д. БОБОҶОНОВА,
омӯзгори коллеҷи технологии ба номи А. Қаҳҳорови шаҳри Конибодом


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2018    №: 39    Мутолиа карданд: 644

11.12.2019


Баррасии масоили тақвияти ҳамкориҳо

Бахтиёр Худоёрзода бо ҳайати Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА мулоқот намуд

Намоиши филмҳои тоҷикӣ дар Бангладеш

“МАҲБУБИ ВАТАН”

Трамп: «Бо Лавров вохӯрии хубе гузарондем»

Зеленский гуфт, ки бо Путин гуфтушунид кардан мураккаб аст

Сарвазири Эфиопия соҳиби Ҷоизаи сулҳи Нобел шуд

«Толибон» дар шимоли Афғонистон 40 куҳансолро рабуданд

МУСОБИҚАИ СИТОРАҲОИ ДЗЮДО. Бори нахуст кишварро 4 гӯштигир намояндагӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

10.12.2019


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Хуан Тсзян Жун

Шиносоии Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонии роҳҳои Душанбе

Дар доираи Озмуни ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» машварати корӣ баргузор гардид

Дар Париж, Москва ва Киев оид ба муовизаи асирон ба мувофиқа омаданд

Туркия ба рафъи хатари «Давлати исломӣ» дар Афғонистон мусоидат мекунад

Сарвазири нави Финляндия - ҷавонтарин дар ҷаҳон сарвари ҳукумат

Disney дар остонаи рекорди нави ҷаҳонӣ

Ҷаҳон дар як сатр

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед