logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ РАҚАМӢ. РОҲИ ИННОВАТСИОНИИ РУШДИ ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ

Паёми навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳуҷҷати барномавии фаъолияти иқтисодиву иҷтимоӣ буда, аз ҷумла роҳҳои  таъмин намудани рушди  устувору босуръати иқтисоди миллӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии сокинони кишварро фаро мегирад.
Ҷаҳони имрӯза, сарфи назар аз тазодду хатарҳои глобалӣ, бо суръати баланд рушд мекунад. Хусусан дар ҷодаи техникаю технологияи нав ва  диверсификатсияи онҳо дар ҳамаи ҷабҳаҳои ҳаёти инсон пайваста пешравиҳои нав ба нав ба вуқӯъ меоянд. Суръати рушди инноватсионӣ ба дараҷае расидааст, ки таҳқиқу омӯзиш ва тадриси фарогири ин равандро дар низоми таҳсилот ва корҳои илмӣ, амалӣ ва пажӯҳишӣ тақозо менамояд.
Аз ин рӯ, дастури Пешвои миллат оид ба беҳтар гардондани дараҷаи рушди низоми инноватсияи миллӣ ва нишондиҳандаҳои азхудкунии технологияҳои иттилоотиву коммуникатсионӣ  хеле  муҳиму актуалӣ мебошад.  Дар таъмин намудани иҷрои ин амалҳо сармояи инсонӣ, ки дар асоси  илм ташаккул ёфтааст, нақши бориз дорад.
Дар Паём таъкид гардидааст: “Илми муосири ватанӣ бояд ҷавононро бештар ба илмомӯзӣ, татбиқи лоиҳаҳои инноватсионӣ ва таҳқиқи масъалаҳои иқтисоди рақамӣ сафарбар намояд”.
Иқтисоди рақамӣ чист? Онҳое, ки иқтисоди рақамиро фақат ба соҳаи иқтисод алоқаманд менамоянд, истифодаи технологияҳои рақамӣ ва Интернетро дар иқтисод, пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ (бизнес), андоз, осон кардани савдои мол ва хизматрасонӣ асоси иқтисоди рақамӣ медонанд.
Олимони Донишгоҳи Оксфорд иқтисоди рақамиро чунин шарҳ додаанд: “Иқтисоде, ки дар асоси технологияи рақамӣ, хусусан мубодилаи электронӣ, бо истифодаи Интернет амал мекунад”.
 “Иқтисоде, ки қобилияти пешниҳоди технологияи ахборӣ-коммуникатсионии (ТАК) дорои сифати баланд ва сафарбарнамоии имкониятҳои ТАК ба нафъи истеъмолкунандагон, соҳибкорӣ ва давлатро дорад”, шарҳ додааст маркази тадқиқотии маҷаллаи “Экономист” ва ширкати “Ай-Би-Эм”.
Аксари олимону пажӯҳишгарон ба иқтисоди рақамӣ назари фарохтар доранд ва онро бо маҷмӯи муносибатҳои  иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва ғайра алоқаманд менамоянд. Ба ин манзур дар Бонкӣ ҷаҳонӣ чунин назар доранд: “Иқтисоди рақамӣ низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии ба истифодаи ТАК-и рақамӣ асосёфта мебошад”.
Моҳияти  асосии иқтисоди рақамӣ ҳарчанд дар байни олимон  ихтилофҳои ҷузъӣ вуҷуд доранд, осон кардани мушкилот ва мусоидат ба рушди босуръати иқтисодию иҷтимоист. Пешвои муаззам ҳидоят менамоянд, ки мо бояд ба ҷорӣ намудани иқтисоди рақамӣ дар истеҳсолот ҳамчун ҷузъи муҳими стратегияи дарозмуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон муносибат карда, роҳҳои расидан ба ин мақсадро равшан ва аниқ созем. Ба ақидаи мо, ба мақсад мувофиқ аст, ки дар марҳилаи аввал олимону мутахассисон моҳият, аҳамият ва паҳлуҳои гуногуни иқтисоди рақамиро мушаххасан муайян созанд. Сипас, иқтисоди рақамӣ бояд ба барномаҳои таълимии фанҳои тахассусӣ ҳамчун мавзӯи алоҳида ворид карда, мавриди омӯзиш қарор дода шавад.
Дар баробари ин, зарур аст, ки таҷрибаи ватании истифодаи унсурҳои иқтисоди рақамӣ омӯхта, роҳҳои рушди он муайян карда шаванд. Дар корҳои илмии унвонҷӯён инъикоси масъалаҳои бо иқтисоди рақамӣ алоқаманд низ аз аҳамият холӣ нест. Чунин муносибат имкон медиҳад, ки таҳқиқгарони масъалаҳои гуногуни илмии ҳаёти  ҷамъиятӣ, ки асосан ҷавононанд, ба омӯзиши иқтисоди рақамӣ рӯ оранд, зеро мусаллам аст, ки дар 10 - 15 соли оянда иқтисоди рақамӣ фарогири кулли соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ҷомеа хоҳад шуд.
М. ҲОМИДОВ,
номзади илми иқтисод,
Д. БОБОҶОНОВА,
омӯзгори коллеҷи технологии ба номи А. Қаҳҳорови шаҳри Конибодом


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2018    №: 39    Мутолиа карданд: 842
06.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 399 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

СУҒД. МАҲСУЛОТИ АРЗОН ЗИНДАГИРО БАРАКАТ МЕБАХШАД

АГЕНТӢ. ШУМОРАИ ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ АЗ ҲИСОБИ ЗАНОН КОҲИШ ЁФТААСТ. ЧАРО?

СЕРИЯ ПРО. МУБОРИЗАИ "СОРО - КОМПАНИЯ" ВА "СИПАР" ШИДДАТ МЕГИРАД

05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД

ИҶРОИ НАҚШАИ АНДОЗИ ИҶТИМОӢ 101 ДАРСАД ТАЪМИН ГАШТ

БАЛҶУВОН. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ КОҲИШ ЁФТ

МАҲАЛ. ҶАЛБИ НИЁЗМАНДОН ВА ТИҶОРАТИ КИШОВАРЗӢ

ВМКБ. БОЗДИДИ РАМАЗОН РАҲИМЗОДА АЗ РАФТИ БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

МОЛИЯ. МАБЛАҒГУЗОРИИ СОҲАҲОИ ИҶТИМОӢ АФЗУД

ФУТБОЛ. ТИМИ МИЛЛӢ МОҲИ СЕНТЯБР ДУ БОЗИИ САНҶИШӢ МЕГУЗАРОНАД

ЧИН ВАКСИНАИ АЛАЙҲИ КОРОНАВИРУСРО ДАР БРАЗИЛИЯ ВА АМА МЕОЗМОЯД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

29.07.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 6065 КАС ШИФО ЁФТ

ДДСТДТ. БА ДОВТАЛАБОН ИМТИЁЗҲО ПЕШБИНӢ ШУДААСТ

ДДФСТ. СИФАТИ ТАЪЛИМ ДАР МЕҲВАРИ ТАВАҶҶУҲ

КОНСЕРВАТОРИЯИ МИЛЛӢ БА ШЎРОИ ДИФОЪ НИЁЗ ДОРАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед