logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ РАҚАМӢ. РОҲИ ИННОВАТСИОНИИ РУШДИ ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ

Паёми навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳуҷҷати барномавии фаъолияти иқтисодиву иҷтимоӣ буда, аз ҷумла роҳҳои  таъмин намудани рушди  устувору босуръати иқтисоди миллӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии сокинони кишварро фаро мегирад.
Ҷаҳони имрӯза, сарфи назар аз тазодду хатарҳои глобалӣ, бо суръати баланд рушд мекунад. Хусусан дар ҷодаи техникаю технологияи нав ва  диверсификатсияи онҳо дар ҳамаи ҷабҳаҳои ҳаёти инсон пайваста пешравиҳои нав ба нав ба вуқӯъ меоянд. Суръати рушди инноватсионӣ ба дараҷае расидааст, ки таҳқиқу омӯзиш ва тадриси фарогири ин равандро дар низоми таҳсилот ва корҳои илмӣ, амалӣ ва пажӯҳишӣ тақозо менамояд.
Аз ин рӯ, дастури Пешвои миллат оид ба беҳтар гардондани дараҷаи рушди низоми инноватсияи миллӣ ва нишондиҳандаҳои азхудкунии технологияҳои иттилоотиву коммуникатсионӣ  хеле  муҳиму актуалӣ мебошад.  Дар таъмин намудани иҷрои ин амалҳо сармояи инсонӣ, ки дар асоси  илм ташаккул ёфтааст, нақши бориз дорад.
Дар Паём таъкид гардидааст: “Илми муосири ватанӣ бояд ҷавононро бештар ба илмомӯзӣ, татбиқи лоиҳаҳои инноватсионӣ ва таҳқиқи масъалаҳои иқтисоди рақамӣ сафарбар намояд”.
Иқтисоди рақамӣ чист? Онҳое, ки иқтисоди рақамиро фақат ба соҳаи иқтисод алоқаманд менамоянд, истифодаи технологияҳои рақамӣ ва Интернетро дар иқтисод, пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ (бизнес), андоз, осон кардани савдои мол ва хизматрасонӣ асоси иқтисоди рақамӣ медонанд.
Олимони Донишгоҳи Оксфорд иқтисоди рақамиро чунин шарҳ додаанд: “Иқтисоде, ки дар асоси технологияи рақамӣ, хусусан мубодилаи электронӣ, бо истифодаи Интернет амал мекунад”.
 “Иқтисоде, ки қобилияти пешниҳоди технологияи ахборӣ-коммуникатсионии (ТАК) дорои сифати баланд ва сафарбарнамоии имкониятҳои ТАК ба нафъи истеъмолкунандагон, соҳибкорӣ ва давлатро дорад”, шарҳ додааст маркази тадқиқотии маҷаллаи “Экономист” ва ширкати “Ай-Би-Эм”.
Аксари олимону пажӯҳишгарон ба иқтисоди рақамӣ назари фарохтар доранд ва онро бо маҷмӯи муносибатҳои  иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва ғайра алоқаманд менамоянд. Ба ин манзур дар Бонкӣ ҷаҳонӣ чунин назар доранд: “Иқтисоди рақамӣ низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии ба истифодаи ТАК-и рақамӣ асосёфта мебошад”.
Моҳияти  асосии иқтисоди рақамӣ ҳарчанд дар байни олимон  ихтилофҳои ҷузъӣ вуҷуд доранд, осон кардани мушкилот ва мусоидат ба рушди босуръати иқтисодию иҷтимоист. Пешвои муаззам ҳидоят менамоянд, ки мо бояд ба ҷорӣ намудани иқтисоди рақамӣ дар истеҳсолот ҳамчун ҷузъи муҳими стратегияи дарозмуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон муносибат карда, роҳҳои расидан ба ин мақсадро равшан ва аниқ созем. Ба ақидаи мо, ба мақсад мувофиқ аст, ки дар марҳилаи аввал олимону мутахассисон моҳият, аҳамият ва паҳлуҳои гуногуни иқтисоди рақамиро мушаххасан муайян созанд. Сипас, иқтисоди рақамӣ бояд ба барномаҳои таълимии фанҳои тахассусӣ ҳамчун мавзӯи алоҳида ворид карда, мавриди омӯзиш қарор дода шавад.
Дар баробари ин, зарур аст, ки таҷрибаи ватании истифодаи унсурҳои иқтисоди рақамӣ омӯхта, роҳҳои рушди он муайян карда шаванд. Дар корҳои илмии унвонҷӯён инъикоси масъалаҳои бо иқтисоди рақамӣ алоқаманд низ аз аҳамият холӣ нест. Чунин муносибат имкон медиҳад, ки таҳқиқгарони масъалаҳои гуногуни илмии ҳаёти  ҷамъиятӣ, ки асосан ҷавононанд, ба омӯзиши иқтисоди рақамӣ рӯ оранд, зеро мусаллам аст, ки дар 10 - 15 соли оянда иқтисоди рақамӣ фарогири кулли соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ҷомеа хоҳад шуд.
М. ҲОМИДОВ,
номзади илми иқтисод,
Д. БОБОҶОНОВА,
омӯзгори коллеҷи технологии ба номи А. Қаҳҳорови шаҳри Конибодом


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2018    №: 39    Мутолиа карданд: 350

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед