logo

иқтисод

ИҚТИСОДИ РАҚАМӢ. РОҲИ ИННОВАТСИОНИИ РУШДИ ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ

Паёми навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳуҷҷати барномавии фаъолияти иқтисодиву иҷтимоӣ буда, аз ҷумла роҳҳои  таъмин намудани рушди  устувору босуръати иқтисоди миллӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии сокинони кишварро фаро мегирад.
Ҷаҳони имрӯза, сарфи назар аз тазодду хатарҳои глобалӣ, бо суръати баланд рушд мекунад. Хусусан дар ҷодаи техникаю технологияи нав ва  диверсификатсияи онҳо дар ҳамаи ҷабҳаҳои ҳаёти инсон пайваста пешравиҳои нав ба нав ба вуқӯъ меоянд. Суръати рушди инноватсионӣ ба дараҷае расидааст, ки таҳқиқу омӯзиш ва тадриси фарогири ин равандро дар низоми таҳсилот ва корҳои илмӣ, амалӣ ва пажӯҳишӣ тақозо менамояд.
Аз ин рӯ, дастури Пешвои миллат оид ба беҳтар гардондани дараҷаи рушди низоми инноватсияи миллӣ ва нишондиҳандаҳои азхудкунии технологияҳои иттилоотиву коммуникатсионӣ  хеле  муҳиму актуалӣ мебошад.  Дар таъмин намудани иҷрои ин амалҳо сармояи инсонӣ, ки дар асоси  илм ташаккул ёфтааст, нақши бориз дорад.
Дар Паём таъкид гардидааст: “Илми муосири ватанӣ бояд ҷавононро бештар ба илмомӯзӣ, татбиқи лоиҳаҳои инноватсионӣ ва таҳқиқи масъалаҳои иқтисоди рақамӣ сафарбар намояд”.
Иқтисоди рақамӣ чист? Онҳое, ки иқтисоди рақамиро фақат ба соҳаи иқтисод алоқаманд менамоянд, истифодаи технологияҳои рақамӣ ва Интернетро дар иқтисод, пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ (бизнес), андоз, осон кардани савдои мол ва хизматрасонӣ асоси иқтисоди рақамӣ медонанд.
Олимони Донишгоҳи Оксфорд иқтисоди рақамиро чунин шарҳ додаанд: “Иқтисоде, ки дар асоси технологияи рақамӣ, хусусан мубодилаи электронӣ, бо истифодаи Интернет амал мекунад”.
 “Иқтисоде, ки қобилияти пешниҳоди технологияи ахборӣ-коммуникатсионии (ТАК) дорои сифати баланд ва сафарбарнамоии имкониятҳои ТАК ба нафъи истеъмолкунандагон, соҳибкорӣ ва давлатро дорад”, шарҳ додааст маркази тадқиқотии маҷаллаи “Экономист” ва ширкати “Ай-Би-Эм”.
Аксари олимону пажӯҳишгарон ба иқтисоди рақамӣ назари фарохтар доранд ва онро бо маҷмӯи муносибатҳои  иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва ғайра алоқаманд менамоянд. Ба ин манзур дар Бонкӣ ҷаҳонӣ чунин назар доранд: “Иқтисоди рақамӣ низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии ба истифодаи ТАК-и рақамӣ асосёфта мебошад”.
Моҳияти  асосии иқтисоди рақамӣ ҳарчанд дар байни олимон  ихтилофҳои ҷузъӣ вуҷуд доранд, осон кардани мушкилот ва мусоидат ба рушди босуръати иқтисодию иҷтимоист. Пешвои муаззам ҳидоят менамоянд, ки мо бояд ба ҷорӣ намудани иқтисоди рақамӣ дар истеҳсолот ҳамчун ҷузъи муҳими стратегияи дарозмуҳлати рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон муносибат карда, роҳҳои расидан ба ин мақсадро равшан ва аниқ созем. Ба ақидаи мо, ба мақсад мувофиқ аст, ки дар марҳилаи аввал олимону мутахассисон моҳият, аҳамият ва паҳлуҳои гуногуни иқтисоди рақамиро мушаххасан муайян созанд. Сипас, иқтисоди рақамӣ бояд ба барномаҳои таълимии фанҳои тахассусӣ ҳамчун мавзӯи алоҳида ворид карда, мавриди омӯзиш қарор дода шавад.
Дар баробари ин, зарур аст, ки таҷрибаи ватании истифодаи унсурҳои иқтисоди рақамӣ омӯхта, роҳҳои рушди он муайян карда шаванд. Дар корҳои илмии унвонҷӯён инъикоси масъалаҳои бо иқтисоди рақамӣ алоқаманд низ аз аҳамият холӣ нест. Чунин муносибат имкон медиҳад, ки таҳқиқгарони масъалаҳои гуногуни илмии ҳаёти  ҷамъиятӣ, ки асосан ҷавононанд, ба омӯзиши иқтисоди рақамӣ рӯ оранд, зеро мусаллам аст, ки дар 10 - 15 соли оянда иқтисоди рақамӣ фарогири кулли соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ҷомеа хоҳад шуд.
М. ҲОМИДОВ,
номзади илми иқтисод,
Д. БОБОҶОНОВА,
омӯзгори коллеҷи технологии ба номи А. Қаҳҳорови шаҳри Конибодом


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2018    №: 39    Мутолиа карданд: 311

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед