logo

фарҳанг

ГУЛЧИНЕ АЗ ГУЛШАНИ РОЗИ ТОҶИКУ РУС

Яке аз муҳаққиқоне, ки дар соҳаи адабиёти рус ва тоҷик фаъолият бурда,  саҳми арзандаи хешро барои таҳлилу таҳқиқ ва муаррифии адабиёти миллатҳои гуногун низ гузоштааст, Бароат Ҳоҷибоева мебошад.
Ӯ сарнавишти аҷибе дорад. Падараш Абдураҳим Ҳоҷибоев нахустин Раиси Шӯрои Нозирони Халқии Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон буда, баъдтар дар сатҳи баланди сиёсати давр қарор доштанаш Бароати хурдсол ва дигар пайвандони ӯро ба сахтиҳои зиндагӣ рӯ ба рӯ кард. Кор ба дараҷае расида буд, ки ҳамсари Абдураҳим Ҳоҷибоевро низ ба зиндон андохта, модари хурдсолонро зиндонӣ карданд.
Дар хотираҳои хоҳарбузурги мавсуф, чунин қайд шудааст: “Кӯдакии мо хеле рангину зебо буд. Вақте ки ман мактабрав шудам, хоҳаракам Бароатҷон, бо вуҷуди он ки се сол аз ман хурдтар буд, ҳамроҳи ман ба мактаб мерафт. Муаллимон дар аввал аз омадани ӯ розӣ набуданд, аммо баъди он ки шавқу ҳаваси беандозаи ӯро мушоҳида намуданд, ба ҳолаш гузоштанд. Модарам ҳам ҳар рӯз ба ҷомадончаи мо кулчаву қанд ва пораи нону гӯштро гузошта таъкид мекарданд, ки ҳамроҳ ҳангоми танаффус наҳорӣ кунем.
Дар Москва ба хонаи мо меҳмонҳои зиёд меомаданд. Баъзан падару модарам аз мо хоҳиш мекарданд, ки барои меҳмонон суруд хонем ва рақс кунем. Ман дар роял менавохтам. Бароатҷон ба ман ҷӯр мешуд ва рақс мекард. Кӯдакии мо соли 1937 яку якбора ба охир расид...”
25 январи соли 1938 бо қарори коллегияи ҳарбии Суди Олии ИҶШС А.Ҳоҷибоев ба қатл маҳкум гардид. Баъди ҳабси модар моҳи феврали соли 1938 Рафоат ва Бароат Ҳоҷибоеваҳоро ба хонаи кӯдакони Харков, баъдан ба ятимхонаи Средние Буди супориданд, ки солҳои ҷанг ин ятимхона ба деҳаи Козловкаи Мордовия кӯч бастааст. Дар хонаи кӯдакон ба сабаби камии фарзандони маҳкумшудагон мураббиён аз тақдири волидони онҳо ёдовар намешуданд.
Пас аз шаш соли дар ба дарӣ ва дур аз диёру пайвандон соли 1944 ба Тоҷикистон бозгаштанд. Бароат Ҳоҷибоева хотироти солҳои вазнини ҳаётро дӯст намедошт, вале бо вуҷуди он чунин мегӯяд: “Дар рӯзҳои аввали бозгаштан ҳарфҳое мисли “ҳоҷибоевчигӣ”, “думҳои Ҳоҷибоев” ва “миллатчигии буржуазӣ”, ки дар бораи падар дар рӯзномаву маҷаллаҳо чоп мешуд, хеле озорамон медод".
Дар солҳои вазнини ҳаёт Б. Ҳоҷибоева аз вартаи даҳшатбори ҳаёт наҳаросид, ба факултаи забон ва адабиёти руси Институти омӯзгории Ленинобод дохил шуд ва бо муваффақият онро (соли 1948) хатм намуда, бо камоли сидқу самимият ҳидоятгари шогирдон гашт ва ишқи забону адабиёти рус ва тоҷикро дар дили толибилмонаш бедор намуд. Соли 1968 дар Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи “Таълими осори ғиноӣ дар дарсҳои адабиёти русии мактабҳои тоҷикӣ” муваффақона дифоъ намуд. Пас аз он ба шаҳри Хуҷанд баргашта,  корҳои муҳими илмиро анҷом дод. Самти асосии тадқиқоташ масоили равобити адабиёти русӣ ва тоҷикӣ, таҳлилу баррасии осори илмии бузургони ин адабиёт ва роҳу усулҳои омӯхтани ҷаҳоншиносии шоирон ва нависандагони рус дар иртибот бо суханварони адабиёти классикии тоҷику форс мебошад. Ӯ дар ин маврид 150 асари илмӣ, илмӣ - методӣ, публитсистӣ таълиф намудааст.
Барои заҳматҳои шоёни илмӣ моҳи марти соли 1993 Вазорати мактабҳои олии Федератсияи Русия ба Б. Ҳоҷибоева унвони илмии профессориро шоиста донист. Ҳамзамон баҳри хидмати содиқона ба Ватан, тарбияи насли наврас ва тайёр кардани мутахассисони баландпоя, соҳиби ордену медалҳо ва ифтихорномаҳо шудааст. Моҳи апрели соли 1997 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон профессор Бароат Ҳоҷибоева ба унвони Ходими хидматнишондодаи маданияти Тоҷикистон сарфароз гардонда шуд.
Замира ӮЛМАСОВА,
доктори илмҳои филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.02.2018    №: 49    Мутолиа карданд: 373

22.07.2019


МЕЪМОРӢ ВА СОХТМОН. Қонуншиканиҳо ҳанӯз зиёданд

ТАҲСИЛОТИ САЛОҲИЯТНОК ТАТБИҚ МЕГАРДАД

ЗАМИН. Камбуди оби полизӣ мушкили ҳалталаб боқӣ мемонад

Гилерми: «Тоҷикон соҳиби кишвари афсонавианд»

Швейтсария дар Тоҷикистон бонк мекушояд

Ҷаҳон дар як сатр

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед