logo

фарҳанг

ВАО НИШОНАИ БАРҶАСТАИ ОЗОДИИ СУХАН

Дар солҳои Истиқлолияти давлатӣ журналистикаи тоҷик ба комёбиҳои қобили мулоҳиза даст ёфт. Шумораи ВАО - и расмию хусусӣ ба садҳо адад расид, ки нишонаи барҷастаи озодии баён ва таҳкими ҷомеаи мардумсолорӣ дар Тоҷикистон аст.
Қобили зикр аст, ки бузургони ҷаҳони илму сиёсат, матбуот ва журналистикаро ба гунаҳои мухталиф таъриф дода, аммо зарурат, моҳият ва мавҷудияташро ҳама яксон муҳим хондаанд. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон матбуотро «чашму гӯши халқ», Садриддин Айнӣ «солномаи таърихи миллат», Карл Маркс «ифодакунандаи афкору эҳсоси ҳамарӯзаи мардум», Лев Толстой «як лаҳзаи аломати таърих» ва Мирзо Турсунзода «мактаби адабиёт» номидаанд. Бояд гуфт, ки матбуоти миллиро наметавон бе матбуоти маҳал тасаввур кард. Масъалаи рушди ВАО дар маҳалҳо актуалист, то замоне ки худи журналистика вуҷуд дорад ва ҳосили эҷоди вай ҳаётан муҳим боқӣ мемонад.
Вале муруре ба авзои матбуоти маҳаллӣ ва дурнамои рушди он нишон медиҳад, ки имрӯз ВАО  -   и маҳал бо як идда мушкилот мувоҷеҳанд. Ҳоло соҳибрасонаҳо ва ҳайатҳои эҷодӣ бар сари ин мавзӯъ меандешанд, ки чаро теъдоди нашри рӯзномаҳо дар муқоиса бо шумораи аҳолии маҳаллӣ ночиз аст, кай нашрияҳо аз моҳномаю ҳафтанома ба рӯзнома табдил меёбанд, омилҳои дар рӯзномаҳои маҳаллӣ ба кор нарафтани мутахассисони ҷавон чист, барои беҳбуд бахшидани сифати кор ва муҳтавои матолиби журналистӣ чӣ бояд кард? Ин ҳама саволҳоеанд, ки ташхису таҳлили ҷиддӣ ва иқдоми таконбахши масъулонро мехоҳад.
Мутаассифона, дар аксар шаҳру навоҳӣ танҳо як газета фаъолият мекунад. Мавҷуд набудани рақобати эҷодӣ ва журналистони ҳирфаӣ, надонистани усулҳои мудерн ва муассири пешниҳоди иттилоъ ва ба кор набурдани унсурҳои ҷолибсозии мавод яке аз омилҳои ба кундӣ пеш рафтани матбуоти маҳаллист. Баёни ғалати иддае аз тележурналистон, риоя нашудани одоби касбӣ, сарфи назар кардан аз таъмини тавозуни назарҳо дар гузоришҳо, захираи заифи луғавиро аз ҷумлаи мушкилоти касбии телевизионҳои маҳаллӣ номидан мумкин аст. Бинандаи имрӯзаро тарзу усулҳои куҳнаи хабаррасонӣ қаноатманд сохта наметавонад. Муносибати ҷиддии муҳаррирон ба контенти барномаҳо сабаби афзоиши рағбати тамошогар ба телевизион мегардад.
Эҷодкор бо вориди ҷаҳони журналистика шудан рисолати ҷиддиву азимеро ба дӯш мегирад. Журналист будан маънои инсони ҳадафманду қавиирода ва ҳамзамон ба ҳама дастрасу ҳамроз ва ёрирасон буданро дорад. Ҳамон вақт журналисти хуб будан метавон, ки сарфи вақту неруи худро барои омӯзиши ҳама гуна зуҳуроти ҷомеа дареғ надорӣ, тавонӣ ҳунару истеъдод ва матлаби худро ба аудитория расонӣ, аудиторияе, ки ҳамеша сахтгир асту мунтақид ва ҳамзамон «эркаву эҳсосӣ». Бо вуҷуди он ҳам, беҳтарин лаззат ва кайфият барои журналист ин аст, ки вақте ӯ дармеёбад, ки бо мусоидати қалами ӯ нафаре забон ва адаб омӯхт, ҷӯяндае адолатро дарёфт, касе ба ояндаи беҳтар бовар кард, роҳгумкардае ба сӯйи ростӣ ҳидоят ёфт.
Сардабирони нашрияҳои ноҳиявӣ мегӯянд, ки мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ба нашрияҳои ноҳиявӣ таваҷҷуҳи кофӣ зоҳир намекунанд. Дар соли 2017 теъдоди нашри аксари нашрияҳои маҳаллӣ дар қиёс бо соли гузашта коҳиш ёфт. Масалан, дар ноҳияи Кӯшониён, ки беш аз 200 ҳазор аҳолӣ дорад, нашрияи ноҳиявии “Бохтар” бо теъдоди камтар аз 500 нусха ба чоп мерасад. Яъне, тахминан ба беш аз 400 сокини маҳаллӣ як нусха газета мерасад. Дар ноҳияи Носири Хусрав теъдоди нашри рӯзномаи ноҳиявии “Бешкент” низ камтар аз 500 нусха аст. Яъне, ВАО-и маҳал дар таъсиргузорӣ ба афкори омма ва ташаккули он қудратманд нестанд. Табиист, иттилооте, ки аз роҳи журналистика, саҳеҳтараш ВАО, паҳн мегардад, мебояд барои аудитория аҳамияти баланди иҷтимоию роҳнамоӣ дошта, афкор ва ҷаҳонбинии оммаро ташаккул диҳад, тавонад рӯйдодҳо, ҷараёнҳо ва тамоюли воқеияти замонро ҳамчунон зинда тасвир кунад, ки аудитория худро шоҳиди мустақим эҳсос намояд, дар бораи қонуниятҳое, ки рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ, мазҳабӣ-идеологии ҳаёти ҷомеаро муайян мекунанд, маълумоти сареҳ бидиҳад. 
Ҳама гуна ВАО танҳо тавассути пешниҳоди матолиби хонданӣ, барномаю гуфторҳои мутобиқ ба завқу хоҳиши истеъмолгарон таваҷҷуҳи аудиторияро ба худ ҷалб мекунанд. Ин бештар ба дараҷаи эҷодкорӣ, ҳунармандӣ ва салиқадории журналист вобастагӣ дорад.
Журналист ва матбуот, новобаста аз шакли фаъолият, як рисолат доранд, ки он ҳам бозтоби воқеияти рӯз аст.
Вазифаи қаламкашон ин аст, ки ҳомии арзишҳои инсонӣ бошанд, журналистикаи замони муосирро аз ифроту бадгӯиву баднамоӣ эмин нигоҳ доранд.
Носирҷон МАЪМУРЗОДА,
устоди Донишгоҳи давлатии
Бохтар ба номи Носири Хусрав


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.03.2018    №: 51    Мутолиа карданд: 427

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед