logo

фарҳанг

ВАО НИШОНАИ БАРҶАСТАИ ОЗОДИИ СУХАН

Дар солҳои Истиқлолияти давлатӣ журналистикаи тоҷик ба комёбиҳои қобили мулоҳиза даст ёфт. Шумораи ВАО - и расмию хусусӣ ба садҳо адад расид, ки нишонаи барҷастаи озодии баён ва таҳкими ҷомеаи мардумсолорӣ дар Тоҷикистон аст.
Қобили зикр аст, ки бузургони ҷаҳони илму сиёсат, матбуот ва журналистикаро ба гунаҳои мухталиф таъриф дода, аммо зарурат, моҳият ва мавҷудияташро ҳама яксон муҳим хондаанд. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон матбуотро «чашму гӯши халқ», Садриддин Айнӣ «солномаи таърихи миллат», Карл Маркс «ифодакунандаи афкору эҳсоси ҳамарӯзаи мардум», Лев Толстой «як лаҳзаи аломати таърих» ва Мирзо Турсунзода «мактаби адабиёт» номидаанд. Бояд гуфт, ки матбуоти миллиро наметавон бе матбуоти маҳал тасаввур кард. Масъалаи рушди ВАО дар маҳалҳо актуалист, то замоне ки худи журналистика вуҷуд дорад ва ҳосили эҷоди вай ҳаётан муҳим боқӣ мемонад.
Вале муруре ба авзои матбуоти маҳаллӣ ва дурнамои рушди он нишон медиҳад, ки имрӯз ВАО  -   и маҳал бо як идда мушкилот мувоҷеҳанд. Ҳоло соҳибрасонаҳо ва ҳайатҳои эҷодӣ бар сари ин мавзӯъ меандешанд, ки чаро теъдоди нашри рӯзномаҳо дар муқоиса бо шумораи аҳолии маҳаллӣ ночиз аст, кай нашрияҳо аз моҳномаю ҳафтанома ба рӯзнома табдил меёбанд, омилҳои дар рӯзномаҳои маҳаллӣ ба кор нарафтани мутахассисони ҷавон чист, барои беҳбуд бахшидани сифати кор ва муҳтавои матолиби журналистӣ чӣ бояд кард? Ин ҳама саволҳоеанд, ки ташхису таҳлили ҷиддӣ ва иқдоми таконбахши масъулонро мехоҳад.
Мутаассифона, дар аксар шаҳру навоҳӣ танҳо як газета фаъолият мекунад. Мавҷуд набудани рақобати эҷодӣ ва журналистони ҳирфаӣ, надонистани усулҳои мудерн ва муассири пешниҳоди иттилоъ ва ба кор набурдани унсурҳои ҷолибсозии мавод яке аз омилҳои ба кундӣ пеш рафтани матбуоти маҳаллист. Баёни ғалати иддае аз тележурналистон, риоя нашудани одоби касбӣ, сарфи назар кардан аз таъмини тавозуни назарҳо дар гузоришҳо, захираи заифи луғавиро аз ҷумлаи мушкилоти касбии телевизионҳои маҳаллӣ номидан мумкин аст. Бинандаи имрӯзаро тарзу усулҳои куҳнаи хабаррасонӣ қаноатманд сохта наметавонад. Муносибати ҷиддии муҳаррирон ба контенти барномаҳо сабаби афзоиши рағбати тамошогар ба телевизион мегардад.
Эҷодкор бо вориди ҷаҳони журналистика шудан рисолати ҷиддиву азимеро ба дӯш мегирад. Журналист будан маънои инсони ҳадафманду қавиирода ва ҳамзамон ба ҳама дастрасу ҳамроз ва ёрирасон буданро дорад. Ҳамон вақт журналисти хуб будан метавон, ки сарфи вақту неруи худро барои омӯзиши ҳама гуна зуҳуроти ҷомеа дареғ надорӣ, тавонӣ ҳунару истеъдод ва матлаби худро ба аудитория расонӣ, аудиторияе, ки ҳамеша сахтгир асту мунтақид ва ҳамзамон «эркаву эҳсосӣ». Бо вуҷуди он ҳам, беҳтарин лаззат ва кайфият барои журналист ин аст, ки вақте ӯ дармеёбад, ки бо мусоидати қалами ӯ нафаре забон ва адаб омӯхт, ҷӯяндае адолатро дарёфт, касе ба ояндаи беҳтар бовар кард, роҳгумкардае ба сӯйи ростӣ ҳидоят ёфт.
Сардабирони нашрияҳои ноҳиявӣ мегӯянд, ки мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ба нашрияҳои ноҳиявӣ таваҷҷуҳи кофӣ зоҳир намекунанд. Дар соли 2017 теъдоди нашри аксари нашрияҳои маҳаллӣ дар қиёс бо соли гузашта коҳиш ёфт. Масалан, дар ноҳияи Кӯшониён, ки беш аз 200 ҳазор аҳолӣ дорад, нашрияи ноҳиявии “Бохтар” бо теъдоди камтар аз 500 нусха ба чоп мерасад. Яъне, тахминан ба беш аз 400 сокини маҳаллӣ як нусха газета мерасад. Дар ноҳияи Носири Хусрав теъдоди нашри рӯзномаи ноҳиявии “Бешкент” низ камтар аз 500 нусха аст. Яъне, ВАО-и маҳал дар таъсиргузорӣ ба афкори омма ва ташаккули он қудратманд нестанд. Табиист, иттилооте, ки аз роҳи журналистика, саҳеҳтараш ВАО, паҳн мегардад, мебояд барои аудитория аҳамияти баланди иҷтимоию роҳнамоӣ дошта, афкор ва ҷаҳонбинии оммаро ташаккул диҳад, тавонад рӯйдодҳо, ҷараёнҳо ва тамоюли воқеияти замонро ҳамчунон зинда тасвир кунад, ки аудитория худро шоҳиди мустақим эҳсос намояд, дар бораи қонуниятҳое, ки рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ, мазҳабӣ-идеологии ҳаёти ҷомеаро муайян мекунанд, маълумоти сареҳ бидиҳад. 
Ҳама гуна ВАО танҳо тавассути пешниҳоди матолиби хонданӣ, барномаю гуфторҳои мутобиқ ба завқу хоҳиши истеъмолгарон таваҷҷуҳи аудиторияро ба худ ҷалб мекунанд. Ин бештар ба дараҷаи эҷодкорӣ, ҳунармандӣ ва салиқадории журналист вобастагӣ дорад.
Журналист ва матбуот, новобаста аз шакли фаъолият, як рисолат доранд, ки он ҳам бозтоби воқеияти рӯз аст.
Вазифаи қаламкашон ин аст, ки ҳомии арзишҳои инсонӣ бошанд, журналистикаи замони муосирро аз ифроту бадгӯиву баднамоӣ эмин нигоҳ доранд.
Носирҷон МАЪМУРЗОДА,
устоди Донишгоҳи давлатии
Бохтар ба номи Носири Хусрав


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.03.2018    №: 51    Мутолиа карданд: 517

17.02.2020


"РУШДИ ЧОРВОДОРӢ ВА ЧАРОГОҲҲО". ТАТБИҚИ ЗЕРЛОИҲАҲО

ШАҲРИНАВ. ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

ФАЪОЛИЯТИ 32 ГУРӮҲИ МУТАШАККИЛИ ҶИНОЯТӢ ҚАТЪ ГАРДИД

ҲАМКОРИҲО БО ШАРИКОНИ РУШД ТАҲКИМ МЕЁБАНД

ТАРБИЯИ ҶИСМОНӢ ВА ВАРЗИШ 53 НАФАР УНВОНҲОИ СОҲАРО ГИРИФТ

ДАР ТОҶИКИСТОН БАЪДИ КАРАНТИНИ КОРОНАВИРУСӢ 87 НАФАРРО ҶАВОБ ДОДАНД

ЧИН БА ИСТЕҲСОЛИ НАХУСТИН ДОРУИ ЭҲТИМОЛӢ АЗ КОРОНАВИРУС ОҒОЗ НАМУД

ЛЕ ДРИАН: «БАРРАСИИ МАСОИЛИ АМНИЯТ БО РОССИЯ ЗАРУР АСТ»

ДАР ӮЗБЕКИСТОН БА ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ ТАВАССУТИ ИНТЕРНЕТ ҚАБУЛ МЕКУНАНД

НАФАҚАХӮРИ СЕРБ БА ПАРАДИ ҒАЛАБА ПИЁДА РАФТАНИСТ

Ҷаҳон дар як сатр

14.02.2020


ҲИСОР. ТАТБИҚИ ҲАДАФИ ЧОРУМИ СТРАТЕГӢ ДАР МАДДИ АВВАЛ

РОҒУН. БЕШТАРИ ҚОНУНШИКАНИҲО ВОБАСТА БА ИСТИФОДАИ ЗАМИН АСТ

АХД. ҶАЛБИ ЗАНОН БА ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ ҲАНӮЗ ҚОНЕЪКУНАНДА НЕСТ!

ИМА УМЕДВОРИ «МУЗОКИРОТИ ҶИДДӢ» БО РОССИЯ ВА ЧИН ОИД БА СИЛОҲИ ЯДРОӢ МЕБОШАД

ҲУКУМАТДОРОНИ ЧИН КОРХОНАҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДАРО ДАСТГИРӢ МЕКУНАНД

ТЕЪДОДИ МУШТАРИЁНИ WHATSAPP БА ДУ МИЛЛИАРД РАСИД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

13.02.2020


ДУШАНБЕ. 62 КОРХОНАИ САНОАТӢ ТАЪСИС ЁФТ

ШСХК "БАРҚИ ТОҶИК". СОҲА РӮ БА БЕҲБУДӢ МЕОРАД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

480 НОМ БА ФЕҲРИСТИ НОМҲОИ МИЛЛӢ ВОРИД МЕШАВАД

87 КОРМАНДИ ГУМРУК АЗ АТТЕСТАТСИЯ НАГУЗАШТ

ДОНИШКАДАИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ. ТАЪСИСИ ИХТИСОСҲОИ НАВ ТАҚОЗОИ ЗАМОН

БЕШ АЗ 50 ШАҲРВАНДИ ТОҶИКИСТОН АЗ УХАН БА ДУШАНБЕ ОВАРДА ШУД

ДАР ЧИН МОҲИ АПРЕЛ БАР КОРОНОВИРУС ҒОЛИБ ОМАДАНИАНД

ТӮЛИ ЯК МОҲ ДАР АФҒОНИСТОН 200 ТОННА МАВОДИ НАШЪАДОР МУСОДИРА ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

12.02.2020


ҶОМИ КФО. РАҚИБИ "ХУҶАНД" КАДОМ ДАСТА АСТ?

ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ САНОАТӢ 13, 6 ДАРСАД АФЗУД

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. ОЛИМОН 28 ПАТЕНТ ВА 5 ШАҲОДАТНОМА БА ДАСТ ОВАРДАНД

ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ САНОАТӢ БА 1 МИЛЛИАРДУ 640 МИЛЛИОН СОМОНӢ РАСИД

ВАРЗОБ. СОҲАҲОИ ХОҶАГИИ ХАЛҚ РУШД МЕКУНАНД

ТАТБИҚИ ЛОИҲАҲОИ ОБТАЪМИНКУНӢ. ДЕҲОТ БО ОБИ НӮШОӢ ТАЪМИН МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед