logo

фарҳанг

ВАО НИШОНАИ БАРҶАСТАИ ОЗОДИИ СУХАН

Дар солҳои Истиқлолияти давлатӣ журналистикаи тоҷик ба комёбиҳои қобили мулоҳиза даст ёфт. Шумораи ВАО - и расмию хусусӣ ба садҳо адад расид, ки нишонаи барҷастаи озодии баён ва таҳкими ҷомеаи мардумсолорӣ дар Тоҷикистон аст.
Қобили зикр аст, ки бузургони ҷаҳони илму сиёсат, матбуот ва журналистикаро ба гунаҳои мухталиф таъриф дода, аммо зарурат, моҳият ва мавҷудияташро ҳама яксон муҳим хондаанд. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон матбуотро «чашму гӯши халқ», Садриддин Айнӣ «солномаи таърихи миллат», Карл Маркс «ифодакунандаи афкору эҳсоси ҳамарӯзаи мардум», Лев Толстой «як лаҳзаи аломати таърих» ва Мирзо Турсунзода «мактаби адабиёт» номидаанд. Бояд гуфт, ки матбуоти миллиро наметавон бе матбуоти маҳал тасаввур кард. Масъалаи рушди ВАО дар маҳалҳо актуалист, то замоне ки худи журналистика вуҷуд дорад ва ҳосили эҷоди вай ҳаётан муҳим боқӣ мемонад.
Вале муруре ба авзои матбуоти маҳаллӣ ва дурнамои рушди он нишон медиҳад, ки имрӯз ВАО  -   и маҳал бо як идда мушкилот мувоҷеҳанд. Ҳоло соҳибрасонаҳо ва ҳайатҳои эҷодӣ бар сари ин мавзӯъ меандешанд, ки чаро теъдоди нашри рӯзномаҳо дар муқоиса бо шумораи аҳолии маҳаллӣ ночиз аст, кай нашрияҳо аз моҳномаю ҳафтанома ба рӯзнома табдил меёбанд, омилҳои дар рӯзномаҳои маҳаллӣ ба кор нарафтани мутахассисони ҷавон чист, барои беҳбуд бахшидани сифати кор ва муҳтавои матолиби журналистӣ чӣ бояд кард? Ин ҳама саволҳоеанд, ки ташхису таҳлили ҷиддӣ ва иқдоми таконбахши масъулонро мехоҳад.
Мутаассифона, дар аксар шаҳру навоҳӣ танҳо як газета фаъолият мекунад. Мавҷуд набудани рақобати эҷодӣ ва журналистони ҳирфаӣ, надонистани усулҳои мудерн ва муассири пешниҳоди иттилоъ ва ба кор набурдани унсурҳои ҷолибсозии мавод яке аз омилҳои ба кундӣ пеш рафтани матбуоти маҳаллист. Баёни ғалати иддае аз тележурналистон, риоя нашудани одоби касбӣ, сарфи назар кардан аз таъмини тавозуни назарҳо дар гузоришҳо, захираи заифи луғавиро аз ҷумлаи мушкилоти касбии телевизионҳои маҳаллӣ номидан мумкин аст. Бинандаи имрӯзаро тарзу усулҳои куҳнаи хабаррасонӣ қаноатманд сохта наметавонад. Муносибати ҷиддии муҳаррирон ба контенти барномаҳо сабаби афзоиши рағбати тамошогар ба телевизион мегардад.
Эҷодкор бо вориди ҷаҳони журналистика шудан рисолати ҷиддиву азимеро ба дӯш мегирад. Журналист будан маънои инсони ҳадафманду қавиирода ва ҳамзамон ба ҳама дастрасу ҳамроз ва ёрирасон буданро дорад. Ҳамон вақт журналисти хуб будан метавон, ки сарфи вақту неруи худро барои омӯзиши ҳама гуна зуҳуроти ҷомеа дареғ надорӣ, тавонӣ ҳунару истеъдод ва матлаби худро ба аудитория расонӣ, аудиторияе, ки ҳамеша сахтгир асту мунтақид ва ҳамзамон «эркаву эҳсосӣ». Бо вуҷуди он ҳам, беҳтарин лаззат ва кайфият барои журналист ин аст, ки вақте ӯ дармеёбад, ки бо мусоидати қалами ӯ нафаре забон ва адаб омӯхт, ҷӯяндае адолатро дарёфт, касе ба ояндаи беҳтар бовар кард, роҳгумкардае ба сӯйи ростӣ ҳидоят ёфт.
Сардабирони нашрияҳои ноҳиявӣ мегӯянд, ки мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ба нашрияҳои ноҳиявӣ таваҷҷуҳи кофӣ зоҳир намекунанд. Дар соли 2017 теъдоди нашри аксари нашрияҳои маҳаллӣ дар қиёс бо соли гузашта коҳиш ёфт. Масалан, дар ноҳияи Кӯшониён, ки беш аз 200 ҳазор аҳолӣ дорад, нашрияи ноҳиявии “Бохтар” бо теъдоди камтар аз 500 нусха ба чоп мерасад. Яъне, тахминан ба беш аз 400 сокини маҳаллӣ як нусха газета мерасад. Дар ноҳияи Носири Хусрав теъдоди нашри рӯзномаи ноҳиявии “Бешкент” низ камтар аз 500 нусха аст. Яъне, ВАО-и маҳал дар таъсиргузорӣ ба афкори омма ва ташаккули он қудратманд нестанд. Табиист, иттилооте, ки аз роҳи журналистика, саҳеҳтараш ВАО, паҳн мегардад, мебояд барои аудитория аҳамияти баланди иҷтимоию роҳнамоӣ дошта, афкор ва ҷаҳонбинии оммаро ташаккул диҳад, тавонад рӯйдодҳо, ҷараёнҳо ва тамоюли воқеияти замонро ҳамчунон зинда тасвир кунад, ки аудитория худро шоҳиди мустақим эҳсос намояд, дар бораи қонуниятҳое, ки рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ, мазҳабӣ-идеологии ҳаёти ҷомеаро муайян мекунанд, маълумоти сареҳ бидиҳад. 
Ҳама гуна ВАО танҳо тавассути пешниҳоди матолиби хонданӣ, барномаю гуфторҳои мутобиқ ба завқу хоҳиши истеъмолгарон таваҷҷуҳи аудиторияро ба худ ҷалб мекунанд. Ин бештар ба дараҷаи эҷодкорӣ, ҳунармандӣ ва салиқадории журналист вобастагӣ дорад.
Журналист ва матбуот, новобаста аз шакли фаъолият, як рисолат доранд, ки он ҳам бозтоби воқеияти рӯз аст.
Вазифаи қаламкашон ин аст, ки ҳомии арзишҳои инсонӣ бошанд, журналистикаи замони муосирро аз ифроту бадгӯиву баднамоӣ эмин нигоҳ доранд.
Носирҷон МАЪМУРЗОДА,
устоди Донишгоҳи давлатии
Бохтар ба номи Носири Хусрав


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.03.2018    №: 51    Мутолиа карданд: 330

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед