logo

иқтисод

ҶАНГАЛ САРВАТИ БЕБАҲОИ ТАБИАТ

Ҷангалзор як ҷузъи табиати нотакрори Тоҷикистон буда, дар худ садҳо хели набототу ҳайвонот ва парандаро маҳфуз медоранд. Оё дар вилояти Хатлон ба нигоҳубин ва афзоиши масоҳати ҷангал ба таври бояду шояд эътибор дода мешавад? Бо мақсади посух гирифтан ба ин суол бо Сафаралӣ Атавуллоев, сардори муассисаи давлатии хоҷагии ҷангали вилояти Хатлон, ҳамсуҳбат шудем.

Пеш аз ҳама бояд гуфт, ки яке аз вазифаҳои аввалиндараҷаи хоҷагиҳои ҷангал ин бунёд ва барқароркунии ҷангалзорҳо мебошад. Тӯли ду моҳи соли 2018 дар хоҷагиҳои ҷангали вилоят 112,7 гектар ҷангал бунёд шуд, ки 35 гектараш дар минтақаи Бохтар (собиқ минтақаи Қӯрғонтеппа) ва 77,7 гектараш дар минтақаи Кӯлоб мебошад. Бо усули кишти тухмӣ 25 гектар ва бо шинондани ниҳолҳо 87,7 гектар ҷангал бунёд карда шуд. Дар ин муддат дар маҷмӯъ 39021 бех ниҳол шинонда, 125 килограмм тухмӣ коштаем. Аз майдони умумии ҷангалҳои бунёдшуда, ки дар хоҷагиҳои ҷангали Қубодиён, Шаҳритуз ва Даштиҷум воқеъ гардидаанд, 7 гектарашро боғҳои нави мевадиҳанда, амсоли зардолу, шафтолу, гелос, олу ва  анор ташкил медиҳанд.
Зимнан, майдони 175,6 гектар ҷангал барқарор карда шуд, ки аз ин ҳисоб 50 гектараш дар минтақаи Бохтар ва 125,6 гектараш дар минтақаи Кӯлоб ҷойгир шудааст. Бодом, чормағз, хуч, себ, зардолу, олу, олуча, шӯлаш, қарағоч, сафедор, санҷит ва дигар навъи дарахту буттаю гиёҳҳоро ба миқдори умумии 82162 бех ниҳол ва 92 килограмм тухмӣ шинондем. Маҳз самараи ҳамин кӯшишҳост, ки пурракунии ҷойгиршавии ниҳолҳо дар майдони 95,3 гектар ва нигоҳубини ниҳолҳо дар майдони 713 гектар бо муваффақият анҷом дода шуд.
Мавриди зикр аст, ки дар мавзеи Сайёди ноҳияи Данғара хоҷагиҳои ҷангали мо аз соли 2008 инҷониб дар майдони 432 гектар ҷангали нав бунёд карда, ҳамасола ниҳолҳои хушкшудааш иваз карда мешаванд. Аз аввали мавсими соли 2018 дар ин ҷо дар майдони 273 гектар пурракунии ҷойгиршавии ниҳолҳо гузаронда, бо ин мақсад 7125 бех ниҳол шинонда шуд.
Ҳамзамон, дар хоҷагиҳои ниҳолпарварии Қубодиён дар майдони 1,37 гектар, Восеъ 2,7 гектар тухмии дарахтони гуногун ва қаламчаҳо  шинонда шуд. Ғайр аз ин, дар хоҷагиҳои ҷангал дар масоҳати 7,99 гектар ниҳолхонаҳои хурд таъсис дода шудааст.
Яке аз вазифаҳои асосии кормандони хоҷагии ҷангал ин ҳифз ва муҳофизати ҷангал аз қонунвайронкуниҳо мебошад. Дар ин росто давоми ду моҳ аз ҷониби кормандони ҳифзи ҷангали вилоят 90 санад оид ба қонунвайронкуниҳо, ки бештараш ба буриши дарахтон рабт доранд, бо муқаррар кардани 12555 сомонӣ зарар тартиб дода шуда, товон сад дарсад барқарор гардид. Дар асоси Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон 11 санад бо муқаррар кардани 2750 сомонӣ зарар таҳия шуда, маблағи зарар пурра рӯёнда шудааст. Доир ба шикори ғайриқонунӣ, ки асосан марбут ба шикори кабк аст, аз тарафи кормандон ва мутахассисон 6 санад бо нишон додани 660 сомонӣ зарар омода шуда, он маблағ аз шахсони воқеӣ пурра рӯёнда шудааст.
Барои иҷрои корҳои биотехникӣ, бахусус дар фаслҳои сард, имсол барои ҳайвонҳои ваҳшӣ ва парандагон аз тарафи хоҷагиҳои ҷангали вилоят дар маҷмӯъ 30841 сомонӣ харҷ шуд. Ба гунаи мисол, бо ин маблағ 5112 килограмм резаи гандум, 1628 килограмм ҷав, 1800 килограмм донаи ангат, 2440 килограмм кунҷора ва 13500 килограмм хошок харидем.
Умуман, мутасаддиёни соҳа дар самти зиёд кардани саршумори ҳайвоноту парандаҳои нодир ҳамаи тадбирҳои лозимиро меандешанд. Дар хоҷагиҳои ҷангали вилоят саршумори бузи кӯҳии пармашох, яъне морхӯрро ба 1500, бузи кӯҳии сибириро ба 595, гӯсфанди кӯҳии урялро ба 176 ва мурғи даштиро ба 250 сар расонданд. Ба замми ин, дар ин хоҷагиҳо шумораи зиёди ҳайвони калон ва майдаи шохдор, асп ва 938 оилаи замбӯри асал парвариш меёбанд, ки хушбахтона, сол аз сол саршуморашон афзуда истодааст.
Зокир ҲАСАН, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.03.2018    №: 57-58    Мутолиа карданд: 391

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед