logo

иқтисод

ҶАНГАЛ САРВАТИ БЕБАҲОИ ТАБИАТ

Ҷангалзор як ҷузъи табиати нотакрори Тоҷикистон буда, дар худ садҳо хели набототу ҳайвонот ва парандаро маҳфуз медоранд. Оё дар вилояти Хатлон ба нигоҳубин ва афзоиши масоҳати ҷангал ба таври бояду шояд эътибор дода мешавад? Бо мақсади посух гирифтан ба ин суол бо Сафаралӣ Атавуллоев, сардори муассисаи давлатии хоҷагии ҷангали вилояти Хатлон, ҳамсуҳбат шудем.

Пеш аз ҳама бояд гуфт, ки яке аз вазифаҳои аввалиндараҷаи хоҷагиҳои ҷангал ин бунёд ва барқароркунии ҷангалзорҳо мебошад. Тӯли ду моҳи соли 2018 дар хоҷагиҳои ҷангали вилоят 112,7 гектар ҷангал бунёд шуд, ки 35 гектараш дар минтақаи Бохтар (собиқ минтақаи Қӯрғонтеппа) ва 77,7 гектараш дар минтақаи Кӯлоб мебошад. Бо усули кишти тухмӣ 25 гектар ва бо шинондани ниҳолҳо 87,7 гектар ҷангал бунёд карда шуд. Дар ин муддат дар маҷмӯъ 39021 бех ниҳол шинонда, 125 килограмм тухмӣ коштаем. Аз майдони умумии ҷангалҳои бунёдшуда, ки дар хоҷагиҳои ҷангали Қубодиён, Шаҳритуз ва Даштиҷум воқеъ гардидаанд, 7 гектарашро боғҳои нави мевадиҳанда, амсоли зардолу, шафтолу, гелос, олу ва  анор ташкил медиҳанд.
Зимнан, майдони 175,6 гектар ҷангал барқарор карда шуд, ки аз ин ҳисоб 50 гектараш дар минтақаи Бохтар ва 125,6 гектараш дар минтақаи Кӯлоб ҷойгир шудааст. Бодом, чормағз, хуч, себ, зардолу, олу, олуча, шӯлаш, қарағоч, сафедор, санҷит ва дигар навъи дарахту буттаю гиёҳҳоро ба миқдори умумии 82162 бех ниҳол ва 92 килограмм тухмӣ шинондем. Маҳз самараи ҳамин кӯшишҳост, ки пурракунии ҷойгиршавии ниҳолҳо дар майдони 95,3 гектар ва нигоҳубини ниҳолҳо дар майдони 713 гектар бо муваффақият анҷом дода шуд.
Мавриди зикр аст, ки дар мавзеи Сайёди ноҳияи Данғара хоҷагиҳои ҷангали мо аз соли 2008 инҷониб дар майдони 432 гектар ҷангали нав бунёд карда, ҳамасола ниҳолҳои хушкшудааш иваз карда мешаванд. Аз аввали мавсими соли 2018 дар ин ҷо дар майдони 273 гектар пурракунии ҷойгиршавии ниҳолҳо гузаронда, бо ин мақсад 7125 бех ниҳол шинонда шуд.
Ҳамзамон, дар хоҷагиҳои ниҳолпарварии Қубодиён дар майдони 1,37 гектар, Восеъ 2,7 гектар тухмии дарахтони гуногун ва қаламчаҳо  шинонда шуд. Ғайр аз ин, дар хоҷагиҳои ҷангал дар масоҳати 7,99 гектар ниҳолхонаҳои хурд таъсис дода шудааст.
Яке аз вазифаҳои асосии кормандони хоҷагии ҷангал ин ҳифз ва муҳофизати ҷангал аз қонунвайронкуниҳо мебошад. Дар ин росто давоми ду моҳ аз ҷониби кормандони ҳифзи ҷангали вилоят 90 санад оид ба қонунвайронкуниҳо, ки бештараш ба буриши дарахтон рабт доранд, бо муқаррар кардани 12555 сомонӣ зарар тартиб дода шуда, товон сад дарсад барқарор гардид. Дар асоси Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон 11 санад бо муқаррар кардани 2750 сомонӣ зарар таҳия шуда, маблағи зарар пурра рӯёнда шудааст. Доир ба шикори ғайриқонунӣ, ки асосан марбут ба шикори кабк аст, аз тарафи кормандон ва мутахассисон 6 санад бо нишон додани 660 сомонӣ зарар омода шуда, он маблағ аз шахсони воқеӣ пурра рӯёнда шудааст.
Барои иҷрои корҳои биотехникӣ, бахусус дар фаслҳои сард, имсол барои ҳайвонҳои ваҳшӣ ва парандагон аз тарафи хоҷагиҳои ҷангали вилоят дар маҷмӯъ 30841 сомонӣ харҷ шуд. Ба гунаи мисол, бо ин маблағ 5112 килограмм резаи гандум, 1628 килограмм ҷав, 1800 килограмм донаи ангат, 2440 килограмм кунҷора ва 13500 килограмм хошок харидем.
Умуман, мутасаддиёни соҳа дар самти зиёд кардани саршумори ҳайвоноту парандаҳои нодир ҳамаи тадбирҳои лозимиро меандешанд. Дар хоҷагиҳои ҷангали вилоят саршумори бузи кӯҳии пармашох, яъне морхӯрро ба 1500, бузи кӯҳии сибириро ба 595, гӯсфанди кӯҳии урялро ба 176 ва мурғи даштиро ба 250 сар расонданд. Ба замми ин, дар ин хоҷагиҳо шумораи зиёди ҳайвони калон ва майдаи шохдор, асп ва 938 оилаи замбӯри асал парвариш меёбанд, ки хушбахтона, сол аз сол саршуморашон афзуда истодааст.
Зокир ҲАСАН, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.03.2018    №: 57-58    Мутолиа карданд: 256

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед