logo

иқтисод

ПАЖӮҲИШ. САМАРИ РАНҶ ГАНҶ АСТ

Пажӯҳишгарони Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ соли гузашта дар самти низоми беҳтарини обёрии зироатҳои кишоварзӣ бо усули ҷӯякҳо ва технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ таҳқиқоти манфиатбахши амалӣ анҷом доданд. Яраш Пӯлодов, мудири шуъбаи технологияҳои инноватсионӣ ва таҳқиқоти илмию маърифатии пажӯҳишгоҳи мазкур, доктори илми кишоварзӣ, дар ин бора чунин изҳори назар кард.

- Яке аз омилҳои асосии бештар гардондани ҳосилнокии зироатҳо дар асоси технологияи агротехникӣ ба роҳ мондани реҷаи мувофиқи обёрӣ мебошад.
Афсӯс, ки дар шароити истеҳсолот истифодабарони замин, деҳқонону хоҷагидорон ба ин масъала беаҳамиятӣ карда, то 40 – 50 дарсади ҳосилро талаф медиҳанд. Чанд сол аст, ки олимони пажӯҳишгоҳи мо якҷоя бо пажӯҳишгоҳҳои илмӣ – таҳқиқотии гидромелиоратсия ва зироаткории Академияи илмҳои кишоварзӣ барои муайян намудани реҷаи мувофиқи сарфакорона истифода бурдани об ва ҳосили баланд ба даст овардан аз зироатҳои кишоварзӣ таҷриба мегузаронанд. Аз ҷумла, мо дар хоҷагии «Зироаткор» - и шаҳри Ҳисор дар майдони 7,5 гектар таҳқиқоти илмӣ гузарондем. Таҷрибаи дар замини ин хоҷагӣ гузаронда собит намуд, ки риоя намудани низоми мувофиқи обёрӣ обро хуб сарфа мекунанд. Агар дар обёрии пахтазор, зироатҳои ғалладонагӣ, ҷуворимакка ва амсоли онҳо меъёри мувофиқи обёриро ба роҳ монем, дар ин ҳолат об дар як гектар аз 20 то 25 дарсад сарфа мешавад. Ин таҷриба аввал тӯли 3 - 5 сол дар қитъаҳои хурд аз санҷиш мегузарад ва баъд амалӣ шуданашро дар қитъаҳои калонтар тавсия медиҳем. Дар натиҷаи риоя намудани реҷаи обёрӣ дар хоҷагӣ 24 дарсад об сарфа шуд. Самаранокии иқтисодӣ аз як гектар қариб 1100 сомониро ташкил дод.
Вобаста ба маданияти истифода бурдани замин  то 30 дарсад фоида ба даст меояд. Барои вилояти Суғд, водии Вахш ва минтақаи Кӯлоб бояд аз нав таҷрибаҳои илмӣ гузаронем. Натиҷаҳо дар ин минтақаҳо бо назардошти шароиту таркиби хок ва иқлим дигар мешаванд. Илм исбот кардааст, ки дар шароити Тоҷикистони марказӣ пахта бояд аз як гектар 100 – 120 сентнер ҳосил диҳад.
Усули дигар, ки дар Маркази илмӣ – таҳқиқотии «Ҳисор» - и ноҳияи Рӯдакӣ дар майдони 1, 6 гектар истифода бурдем, татбиқи технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ буд. Масалан, агар меъёри обдиҳии зироат бо усули ҷӯякҳо 7 - 8 ҳазор метри мукааб дар як гектар бошад, ҳангоми бо усули қатрагӣ об додан сарфаи об то 50 дарсад мерасад. Ҳосилнокӣ 2 – 3 баробар меафзояд. Бо ин усули обдиҳӣ дар як гектар ба ҳисоби миёна 2 – 3 ҳазор метри мукааб об масраф мегардад. Ҳангоми обёрии қатрагӣ аз ҳар гектар боғи ангур даромади иловагӣ 3 ҳазору 115 сомониро ташкил дод. Деҳқонон метавонанд аз ин усул дар қитъаҳои хурд ва заминҳои наздиҳавлигӣ истифода бурда, ҳосили дилхоҳу фоидаи бештар бигиранд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.03.2018    №: 62-63    Мутолиа карданд: 208

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед