logo

иқтисод

ПАЖӮҲИШ. САМАРИ РАНҶ ГАНҶ АСТ

Пажӯҳишгарони Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ соли гузашта дар самти низоми беҳтарини обёрии зироатҳои кишоварзӣ бо усули ҷӯякҳо ва технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ таҳқиқоти манфиатбахши амалӣ анҷом доданд. Яраш Пӯлодов, мудири шуъбаи технологияҳои инноватсионӣ ва таҳқиқоти илмию маърифатии пажӯҳишгоҳи мазкур, доктори илми кишоварзӣ, дар ин бора чунин изҳори назар кард.

- Яке аз омилҳои асосии бештар гардондани ҳосилнокии зироатҳо дар асоси технологияи агротехникӣ ба роҳ мондани реҷаи мувофиқи обёрӣ мебошад.
Афсӯс, ки дар шароити истеҳсолот истифодабарони замин, деҳқонону хоҷагидорон ба ин масъала беаҳамиятӣ карда, то 40 – 50 дарсади ҳосилро талаф медиҳанд. Чанд сол аст, ки олимони пажӯҳишгоҳи мо якҷоя бо пажӯҳишгоҳҳои илмӣ – таҳқиқотии гидромелиоратсия ва зироаткории Академияи илмҳои кишоварзӣ барои муайян намудани реҷаи мувофиқи сарфакорона истифода бурдани об ва ҳосили баланд ба даст овардан аз зироатҳои кишоварзӣ таҷриба мегузаронанд. Аз ҷумла, мо дар хоҷагии «Зироаткор» - и шаҳри Ҳисор дар майдони 7,5 гектар таҳқиқоти илмӣ гузарондем. Таҷрибаи дар замини ин хоҷагӣ гузаронда собит намуд, ки риоя намудани низоми мувофиқи обёрӣ обро хуб сарфа мекунанд. Агар дар обёрии пахтазор, зироатҳои ғалладонагӣ, ҷуворимакка ва амсоли онҳо меъёри мувофиқи обёриро ба роҳ монем, дар ин ҳолат об дар як гектар аз 20 то 25 дарсад сарфа мешавад. Ин таҷриба аввал тӯли 3 - 5 сол дар қитъаҳои хурд аз санҷиш мегузарад ва баъд амалӣ шуданашро дар қитъаҳои калонтар тавсия медиҳем. Дар натиҷаи риоя намудани реҷаи обёрӣ дар хоҷагӣ 24 дарсад об сарфа шуд. Самаранокии иқтисодӣ аз як гектар қариб 1100 сомониро ташкил дод.
Вобаста ба маданияти истифода бурдани замин  то 30 дарсад фоида ба даст меояд. Барои вилояти Суғд, водии Вахш ва минтақаи Кӯлоб бояд аз нав таҷрибаҳои илмӣ гузаронем. Натиҷаҳо дар ин минтақаҳо бо назардошти шароиту таркиби хок ва иқлим дигар мешаванд. Илм исбот кардааст, ки дар шароити Тоҷикистони марказӣ пахта бояд аз як гектар 100 – 120 сентнер ҳосил диҳад.
Усули дигар, ки дар Маркази илмӣ – таҳқиқотии «Ҳисор» - и ноҳияи Рӯдакӣ дар майдони 1, 6 гектар истифода бурдем, татбиқи технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ буд. Масалан, агар меъёри обдиҳии зироат бо усули ҷӯякҳо 7 - 8 ҳазор метри мукааб дар як гектар бошад, ҳангоми бо усули қатрагӣ об додан сарфаи об то 50 дарсад мерасад. Ҳосилнокӣ 2 – 3 баробар меафзояд. Бо ин усули обдиҳӣ дар як гектар ба ҳисоби миёна 2 – 3 ҳазор метри мукааб об масраф мегардад. Ҳангоми обёрии қатрагӣ аз ҳар гектар боғи ангур даромади иловагӣ 3 ҳазору 115 сомониро ташкил дод. Деҳқонон метавонанд аз ин усул дар қитъаҳои хурд ва заминҳои наздиҳавлигӣ истифода бурда, ҳосили дилхоҳу фоидаи бештар бигиранд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.03.2018    №: 62-63    Мутолиа карданд: 125

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед