logo

иқтисод

ПАЖӮҲИШ. САМАРИ РАНҶ ГАНҶ АСТ

Пажӯҳишгарони Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ соли гузашта дар самти низоми беҳтарини обёрии зироатҳои кишоварзӣ бо усули ҷӯякҳо ва технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ таҳқиқоти манфиатбахши амалӣ анҷом доданд. Яраш Пӯлодов, мудири шуъбаи технологияҳои инноватсионӣ ва таҳқиқоти илмию маърифатии пажӯҳишгоҳи мазкур, доктори илми кишоварзӣ, дар ин бора чунин изҳори назар кард.

- Яке аз омилҳои асосии бештар гардондани ҳосилнокии зироатҳо дар асоси технологияи агротехникӣ ба роҳ мондани реҷаи мувофиқи обёрӣ мебошад.
Афсӯс, ки дар шароити истеҳсолот истифодабарони замин, деҳқонону хоҷагидорон ба ин масъала беаҳамиятӣ карда, то 40 – 50 дарсади ҳосилро талаф медиҳанд. Чанд сол аст, ки олимони пажӯҳишгоҳи мо якҷоя бо пажӯҳишгоҳҳои илмӣ – таҳқиқотии гидромелиоратсия ва зироаткории Академияи илмҳои кишоварзӣ барои муайян намудани реҷаи мувофиқи сарфакорона истифода бурдани об ва ҳосили баланд ба даст овардан аз зироатҳои кишоварзӣ таҷриба мегузаронанд. Аз ҷумла, мо дар хоҷагии «Зироаткор» - и шаҳри Ҳисор дар майдони 7,5 гектар таҳқиқоти илмӣ гузарондем. Таҷрибаи дар замини ин хоҷагӣ гузаронда собит намуд, ки риоя намудани низоми мувофиқи обёрӣ обро хуб сарфа мекунанд. Агар дар обёрии пахтазор, зироатҳои ғалладонагӣ, ҷуворимакка ва амсоли онҳо меъёри мувофиқи обёриро ба роҳ монем, дар ин ҳолат об дар як гектар аз 20 то 25 дарсад сарфа мешавад. Ин таҷриба аввал тӯли 3 - 5 сол дар қитъаҳои хурд аз санҷиш мегузарад ва баъд амалӣ шуданашро дар қитъаҳои калонтар тавсия медиҳем. Дар натиҷаи риоя намудани реҷаи обёрӣ дар хоҷагӣ 24 дарсад об сарфа шуд. Самаранокии иқтисодӣ аз як гектар қариб 1100 сомониро ташкил дод.
Вобаста ба маданияти истифода бурдани замин  то 30 дарсад фоида ба даст меояд. Барои вилояти Суғд, водии Вахш ва минтақаи Кӯлоб бояд аз нав таҷрибаҳои илмӣ гузаронем. Натиҷаҳо дар ин минтақаҳо бо назардошти шароиту таркиби хок ва иқлим дигар мешаванд. Илм исбот кардааст, ки дар шароити Тоҷикистони марказӣ пахта бояд аз як гектар 100 – 120 сентнер ҳосил диҳад.
Усули дигар, ки дар Маркази илмӣ – таҳқиқотии «Ҳисор» - и ноҳияи Рӯдакӣ дар майдони 1, 6 гектар истифода бурдем, татбиқи технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ буд. Масалан, агар меъёри обдиҳии зироат бо усули ҷӯякҳо 7 - 8 ҳазор метри мукааб дар як гектар бошад, ҳангоми бо усули қатрагӣ об додан сарфаи об то 50 дарсад мерасад. Ҳосилнокӣ 2 – 3 баробар меафзояд. Бо ин усули обдиҳӣ дар як гектар ба ҳисоби миёна 2 – 3 ҳазор метри мукааб об масраф мегардад. Ҳангоми обёрии қатрагӣ аз ҳар гектар боғи ангур даромади иловагӣ 3 ҳазору 115 сомониро ташкил дод. Деҳқонон метавонанд аз ин усул дар қитъаҳои хурд ва заминҳои наздиҳавлигӣ истифода бурда, ҳосили дилхоҳу фоидаи бештар бигиранд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.03.2018    №: 62-63    Мутолиа карданд: 110

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед