logo

иқтисод

ПАЖӮҲИШ. САМАРИ РАНҶ ГАНҶ АСТ

Пажӯҳишгарони Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ соли гузашта дар самти низоми беҳтарини обёрии зироатҳои кишоварзӣ бо усули ҷӯякҳо ва технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ таҳқиқоти манфиатбахши амалӣ анҷом доданд. Яраш Пӯлодов, мудири шуъбаи технологияҳои инноватсионӣ ва таҳқиқоти илмию маърифатии пажӯҳишгоҳи мазкур, доктори илми кишоварзӣ, дар ин бора чунин изҳори назар кард.

- Яке аз омилҳои асосии бештар гардондани ҳосилнокии зироатҳо дар асоси технологияи агротехникӣ ба роҳ мондани реҷаи мувофиқи обёрӣ мебошад.
Афсӯс, ки дар шароити истеҳсолот истифодабарони замин, деҳқонону хоҷагидорон ба ин масъала беаҳамиятӣ карда, то 40 – 50 дарсади ҳосилро талаф медиҳанд. Чанд сол аст, ки олимони пажӯҳишгоҳи мо якҷоя бо пажӯҳишгоҳҳои илмӣ – таҳқиқотии гидромелиоратсия ва зироаткории Академияи илмҳои кишоварзӣ барои муайян намудани реҷаи мувофиқи сарфакорона истифода бурдани об ва ҳосили баланд ба даст овардан аз зироатҳои кишоварзӣ таҷриба мегузаронанд. Аз ҷумла, мо дар хоҷагии «Зироаткор» - и шаҳри Ҳисор дар майдони 7,5 гектар таҳқиқоти илмӣ гузарондем. Таҷрибаи дар замини ин хоҷагӣ гузаронда собит намуд, ки риоя намудани низоми мувофиқи обёрӣ обро хуб сарфа мекунанд. Агар дар обёрии пахтазор, зироатҳои ғалладонагӣ, ҷуворимакка ва амсоли онҳо меъёри мувофиқи обёриро ба роҳ монем, дар ин ҳолат об дар як гектар аз 20 то 25 дарсад сарфа мешавад. Ин таҷриба аввал тӯли 3 - 5 сол дар қитъаҳои хурд аз санҷиш мегузарад ва баъд амалӣ шуданашро дар қитъаҳои калонтар тавсия медиҳем. Дар натиҷаи риоя намудани реҷаи обёрӣ дар хоҷагӣ 24 дарсад об сарфа шуд. Самаранокии иқтисодӣ аз як гектар қариб 1100 сомониро ташкил дод.
Вобаста ба маданияти истифода бурдани замин  то 30 дарсад фоида ба даст меояд. Барои вилояти Суғд, водии Вахш ва минтақаи Кӯлоб бояд аз нав таҷрибаҳои илмӣ гузаронем. Натиҷаҳо дар ин минтақаҳо бо назардошти шароиту таркиби хок ва иқлим дигар мешаванд. Илм исбот кардааст, ки дар шароити Тоҷикистони марказӣ пахта бояд аз як гектар 100 – 120 сентнер ҳосил диҳад.
Усули дигар, ки дар Маркази илмӣ – таҳқиқотии «Ҳисор» - и ноҳияи Рӯдакӣ дар майдони 1, 6 гектар истифода бурдем, татбиқи технологияи обёрии қатрагии боғҳои ангур ҳамчун технологияи нави инноватсионӣ дар шароити Тоҷикистони марказӣ буд. Масалан, агар меъёри обдиҳии зироат бо усули ҷӯякҳо 7 - 8 ҳазор метри мукааб дар як гектар бошад, ҳангоми бо усули қатрагӣ об додан сарфаи об то 50 дарсад мерасад. Ҳосилнокӣ 2 – 3 баробар меафзояд. Бо ин усули обдиҳӣ дар як гектар ба ҳисоби миёна 2 – 3 ҳазор метри мукааб об масраф мегардад. Ҳангоми обёрии қатрагӣ аз ҳар гектар боғи ангур даромади иловагӣ 3 ҳазору 115 сомониро ташкил дод. Деҳқонон метавонанд аз ин усул дар қитъаҳои хурд ва заминҳои наздиҳавлигӣ истифода бурда, ҳосили дилхоҳу фоидаи бештар бигиранд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.03.2018    №: 62-63    Мутолиа карданд: 164

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед