logo

фарҳанг

«ДОНИШНОМАИ ДОНИШМАНДОНИ ТОҶИКИСТОН ДАР ИБТИДОИ ҚАРНИ XXI»

Зарурати ҳарчи зудтар таълифу тадвин кардани китобе андар шинохти донишмандони имрӯзаи мамлакат ва осори онон ба миён афтод, то бад-ин восита соҳибон ва мутахассисони бевоситаи мақолаҳои баъдӣ «кашф» шаванд ва бидуни такудавҳои пайдарпай ва гоҳе бенатиҷаи муҳаррирони муассиса кори таълиф аз ҷониби худи онҳо ва ё ба воситаи таҳрири энсиклопедии мақолаҳои санҷидашудаи мунташираи эшон осонтар гардад ва анҷоми корҳо суръати бештар гирад.

Аз ин рӯ, тасмим гирифта шуд дар навбати аввал донишномаи донишмандоне мураттаб гардад, ки эшон дар қайди ҳаёт бошанд, то ба воситаи огоҳӣ аз осори эшон битавон онҳоро ба навиштани мақолоти навбатии «Энсиклопедияи миллии тоҷик» ва дигар донишномаҳои соҳавии илмӣ ҷалб кард ё ақаллан мақолаҳои нашршудаи онҳоро дар таҳрири энсиклопедӣ ба китоб ворид намуд. Ин на танҳо ба кори тадвину таълифи ҷилдҳои навбатии ин китоб суръат мебахшад, балки сифати илмии онҳоро низ хеле боло мебарад, зеро ҳар мақолае, ки минбаъд интихоб мешавад, дар доираи таҳқиқоти чандинсолаи донишманде ё олимони шинохтаву эътирофшудаи соҳаи илме сурат мегирад.
Чун ҳамарӯза дар анҷуманҳои илмӣ, васоити иттилооти омма, китобҳо, маҷмӯаҳои илмӣ ва илмӣ-оммавӣ, донишномаҳо ва амсоли инҳо дар хусуси теъдоди осори баъзе аз донишмандон ба иғроқ рафта, онҳоро аз садҳо то ба ҳазору яку ним ҳазори шубҳаангез муаррифӣ мекарданд, бад-ин хотир, дар тадвини ин китоб дар баробари номи китобҳо овардани унвони ҳама мақолаҳои илмии донишмандон (ки таҳти унвони «асарҳо» ёд мешуданд) зарур дониста шуд. Ин амал дар ҷилди аввал, ки инак, ба дасти хонанда мерасад, собит сохт, ки то ин ҷо донишманде ба назар намерасад, ки осори илмии ӯ аз 500 убур карда бошад. Аз ҷангалзоре бо номи «асарҳо» берун кашидани мақолаҳо, ташхиси онҳо аз ҷузваву дастурамалу китобҳо, ба низом даровардани кулли онон барои дарёфти ҷойгоҳи илмии донишмандон ва бад-ин восита муайян ва осон кардани роҳҳои ҳамкории муҳаррирони энсиклопедия бо эшон хеле мусоид барои тарафайн ва, албатта, муфидтар аз ҳама барои пешрафти кори донишномаҳои миллӣ ва умуман илми муосири тоҷик хоҳад буд.
Зарурати дигари падид овардани ин китоб вуҷуд надоштани маълумотнома – донишномаи умумиватание роҷеъ ба ҳаёту фаъолияти илмии кулли донишмандони Тоҷикистон буд. Мутобиқи меъёрҳои таъйиншудаи Сарредаксияи илмии «Энсиклопедияи миллии тоҷик» ба ин китоби бузурги миллӣ танҳо донишмандоне ворид карда мешаванд, ки дорандагони унвони доктори илм бошанд. 
Илова бар ин, дар ин миён донишмандони дигаре ҳастанд, ки умуман унвони илмӣ надоранд, аммо таҳқиқоте анҷом додаанд, ки аҳамияташон на камтар аз рисолаҳои муътамади илмист. Акнун дар ин китоб донишмандони ба истилоҳ «бе унвони илмӣ»-е «кашф» шуданд, ки воқеан ҳам корҳои арзишманди илмӣ ва мондагореро ба анҷом расондаанд ва ҳатто дар соҳаҳои таҳқиқотии худ беназир будаанд, ки хонандаи арҷманд, ҳангоми мутолиаи китоб бо онҳо шинос хоҳад шуд. Яъне, дар китоб тамоми донишмандоне оварда шудаанд, ки таълифоти илмии эшон дар маҷаллаву китобҳои дастаҷамъонаи илмӣ (ё дар шакли китобҳои инфиродӣ) дар Тоҷикистон ва берун аз он ба табъ расидаанд, бидуни доштан ё надоштани унвони расмии илмӣ.
Агарчи ҷилди аввали ин китоб баъди даҳ соли шурӯи кор мунташир шуд, хонандаи гиромӣ ваоқиф бошад, ки минбаъд ҳар сол як ҷилди он ба табъ хоҳад расид.
Нурмуҳаммад АМИРШОҲӢ,
номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.04.2018    №: 67    Мутолиа карданд: 237

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед