logo

фарҳанг

БОБОҶОН ҒАФУРОВ ТАБЛИҒГАР ВА ҲОМИИ ОЗОДИҲОИ БОНУВОН

Замони зиндагии аллома Бобоҷон Ғафуров ба даврае рост меояд, ки дар мамлакат дигаргуниҳои бузурги иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва маданӣ ба амал омаданд. Яке аз ҳодисаҳои муҳим ба вуқӯъ омадани инқилоби Октябр буд, ки дар ҳаёти мардум тағйироти куллӣ ба бор оварда, ба Бобоҷон Ғафурову ҳамзамонони ӯ бетаъсир намонд.
Ин сиёсатмадори барҷаста ва олими шинохта нахуст фаъолияташро аз кори матбуот оғоз кард. Солҳои 20 - 30 – юми асри гузашта мақолаву фелетонҳояш мунтазам дар рӯзномаҳои «Овози тоҷик», «Пролетари Хуҷанд» ва «Қизил Тожикистон» ба табъ расиданд. Мавзӯи меҳварии матолибаш дар нашрияҳо аз масъалаҳое чун маҳви бесаводӣ, озодии занон ва баробарҳуқуқии онҳо бо мардон иборат буданд. Зеро бо вуҷуди он ки дар Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон баробарҳуқуқии зану мард дарҷ шуда буд, ҳанӯз ҳам поймол шудани ҳуқуқи занҳо аз ҷониби баъзе амалдорону рӯҳониёни давр ба назар мерасид. Бобоҷон Ғафуров ин рафтори онҳоро маҳкум намуда, ба сифати “аввалин сарбози инқилоби маданӣ” ба мубориза бархост. Аз ҷумла, масъалаи озодии занон дар мақолаҳои «10 сол ва зани озодшуда», «Ҷашни ботантана», «Озодии занон ва дин» ба таври нишонрас таҳлилу баррасӣ гардидааст.
Бояд гуфт, ки ин масъала аз назари таърихшиносону пажӯҳишгарон дур намонд. Бо таваҷҷуҳ ба ин хидмати мондагори Бобоҷон Ғафуров профессор Иброҳим Усмонов дар рисолаи «Журналистикаи Бобоҷон Ғафуров» менависад: «Масъалаи озодии занон аз масъалаҳои умда ба ҳисоб мерафт. Бобоҷон Ғафуров ин масъаларо ба шакли умумӣ ва баланд таблиғ мекард. Зеро озодиҳои демократии шӯравии солҳои сиюм васеътар аз демократияи онвақтаи Ғарб буд: баробарии зану мард, нажод, мубориза ба муқобили мустамликадорӣ, ҳифзи ҳуқуқи коргарон - чунин ақида ва мубориза барои он дар ҳаёти иҷтимоӣ ва сиёсати ҷаҳонӣ зуҳуроти нав буданд».
Бобоҷон Ғафуров дар арафаи 10 - солагии ташкилёбии ҶШС Тоҷикистон мақолаи «Ҷашни ботантана» (маҷаллаи «Бо роҳи Ленинӣ», соли 1939, №10) - ро навишта, дар он нақши инқилоби Октябрро дар пешрафти хоҷагии халқ ва маданияти Тоҷикистон муҳим арзёбӣ мекунад. Ҳамчунин, сухан дар бораи 10 соли озодии занон ва саҳми онҳо дар пешрафти ҷомеа меравад. Ба гуфтаи муаллиф, пеш аз инқилоб занону духтарони тоҷик ҳаёти пуразоб ва пурмашаққатро аз сар гузаронда, дар зери фишору зулм қарор доштанд. Пасон муаллиф дирӯзро бо имрӯз муқоиса менамояд: “Ҳоло занони Тоҷикистон ҳаёти хушбахтона, осудаҳолона ва маданӣ сохта истодаанд. Занони Тоҷикистон ҳоло тракторсавор, самолётрон ва дар фабрикаю заводҳо фармонфармои мошинаҳои мураккаб гаштанд”. Муаллиф дар ин матлаб таъкид мекунад, ки занонро аз зери фаранҷӣ озод карда, онҳоро ба корҳои ҷамъиятию давлатӣ ва истеҳсолот ҷалб намудан ба манфиати давлат аст.
Мақолаи дигари маҷалла (1940, №2) «Ба муқобили боқимондаҳои феодалӣ-боӣ дар муносибат ба занон» мебошад, ки дар он сухан оид ба  рӯзгори пурмашаққати пешазинқилобии занону духтарон меравад. Чуноне Бобоҷон Ғафуров менигорад, занону духтарон дар ин давра ҳаёти талхи ғуломонаро ба сар мебурданд ва ҳатто харидуфурӯши онҳо роиҷ буд. Аммо инқилоб ба ин бесарусомониҳо хотима бахшида, «якумин бор дар таърихи башарият баробарҳуқуқии занон эълон карда шуд». Ба ибораи дигар ба рӯйи занон дари бахту иқбол боз шуд ва онҳо акнун имкон пайдо намуданд, то дар корҳои давлатдорӣ, ҷамъиятӣ ва мадании кишвар фаъолона ширкат варзанд.
Бобоҷон Ғафуров ҳамчун муборизи роҳи озодии занон хостори ба корҳои ҷамъиятӣ пайвастани онҳо буд ва ин масъаларо дар сатҳи баланд таблиғ мекард. Дар нигоштаҳояш пешравиҳои бонувони тоҷикро дар тамоми соҳаҳо бо ифтихор номбар карда, онҳоро бовар мекунонд, ки ҳаёти босаодаташон ҳанӯз дар пеш аст.
Меҳрангез ҚОДИРОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.04.2018    №: 68    Мутолиа карданд: 304

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед