logo

фарҳанг

БОБОҶОН ҒАФУРОВ ТАБЛИҒГАР ВА ҲОМИИ ОЗОДИҲОИ БОНУВОН

Замони зиндагии аллома Бобоҷон Ғафуров ба даврае рост меояд, ки дар мамлакат дигаргуниҳои бузурги иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва маданӣ ба амал омаданд. Яке аз ҳодисаҳои муҳим ба вуқӯъ омадани инқилоби Октябр буд, ки дар ҳаёти мардум тағйироти куллӣ ба бор оварда, ба Бобоҷон Ғафурову ҳамзамонони ӯ бетаъсир намонд.
Ин сиёсатмадори барҷаста ва олими шинохта нахуст фаъолияташро аз кори матбуот оғоз кард. Солҳои 20 - 30 – юми асри гузашта мақолаву фелетонҳояш мунтазам дар рӯзномаҳои «Овози тоҷик», «Пролетари Хуҷанд» ва «Қизил Тожикистон» ба табъ расиданд. Мавзӯи меҳварии матолибаш дар нашрияҳо аз масъалаҳое чун маҳви бесаводӣ, озодии занон ва баробарҳуқуқии онҳо бо мардон иборат буданд. Зеро бо вуҷуди он ки дар Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон баробарҳуқуқии зану мард дарҷ шуда буд, ҳанӯз ҳам поймол шудани ҳуқуқи занҳо аз ҷониби баъзе амалдорону рӯҳониёни давр ба назар мерасид. Бобоҷон Ғафуров ин рафтори онҳоро маҳкум намуда, ба сифати “аввалин сарбози инқилоби маданӣ” ба мубориза бархост. Аз ҷумла, масъалаи озодии занон дар мақолаҳои «10 сол ва зани озодшуда», «Ҷашни ботантана», «Озодии занон ва дин» ба таври нишонрас таҳлилу баррасӣ гардидааст.
Бояд гуфт, ки ин масъала аз назари таърихшиносону пажӯҳишгарон дур намонд. Бо таваҷҷуҳ ба ин хидмати мондагори Бобоҷон Ғафуров профессор Иброҳим Усмонов дар рисолаи «Журналистикаи Бобоҷон Ғафуров» менависад: «Масъалаи озодии занон аз масъалаҳои умда ба ҳисоб мерафт. Бобоҷон Ғафуров ин масъаларо ба шакли умумӣ ва баланд таблиғ мекард. Зеро озодиҳои демократии шӯравии солҳои сиюм васеътар аз демократияи онвақтаи Ғарб буд: баробарии зану мард, нажод, мубориза ба муқобили мустамликадорӣ, ҳифзи ҳуқуқи коргарон - чунин ақида ва мубориза барои он дар ҳаёти иҷтимоӣ ва сиёсати ҷаҳонӣ зуҳуроти нав буданд».
Бобоҷон Ғафуров дар арафаи 10 - солагии ташкилёбии ҶШС Тоҷикистон мақолаи «Ҷашни ботантана» (маҷаллаи «Бо роҳи Ленинӣ», соли 1939, №10) - ро навишта, дар он нақши инқилоби Октябрро дар пешрафти хоҷагии халқ ва маданияти Тоҷикистон муҳим арзёбӣ мекунад. Ҳамчунин, сухан дар бораи 10 соли озодии занон ва саҳми онҳо дар пешрафти ҷомеа меравад. Ба гуфтаи муаллиф, пеш аз инқилоб занону духтарони тоҷик ҳаёти пуразоб ва пурмашаққатро аз сар гузаронда, дар зери фишору зулм қарор доштанд. Пасон муаллиф дирӯзро бо имрӯз муқоиса менамояд: “Ҳоло занони Тоҷикистон ҳаёти хушбахтона, осудаҳолона ва маданӣ сохта истодаанд. Занони Тоҷикистон ҳоло тракторсавор, самолётрон ва дар фабрикаю заводҳо фармонфармои мошинаҳои мураккаб гаштанд”. Муаллиф дар ин матлаб таъкид мекунад, ки занонро аз зери фаранҷӣ озод карда, онҳоро ба корҳои ҷамъиятию давлатӣ ва истеҳсолот ҷалб намудан ба манфиати давлат аст.
Мақолаи дигари маҷалла (1940, №2) «Ба муқобили боқимондаҳои феодалӣ-боӣ дар муносибат ба занон» мебошад, ки дар он сухан оид ба  рӯзгори пурмашаққати пешазинқилобии занону духтарон меравад. Чуноне Бобоҷон Ғафуров менигорад, занону духтарон дар ин давра ҳаёти талхи ғуломонаро ба сар мебурданд ва ҳатто харидуфурӯши онҳо роиҷ буд. Аммо инқилоб ба ин бесарусомониҳо хотима бахшида, «якумин бор дар таърихи башарият баробарҳуқуқии занон эълон карда шуд». Ба ибораи дигар ба рӯйи занон дари бахту иқбол боз шуд ва онҳо акнун имкон пайдо намуданд, то дар корҳои давлатдорӣ, ҷамъиятӣ ва мадании кишвар фаъолона ширкат варзанд.
Бобоҷон Ғафуров ҳамчун муборизи роҳи озодии занон хостори ба корҳои ҷамъиятӣ пайвастани онҳо буд ва ин масъаларо дар сатҳи баланд таблиғ мекард. Дар нигоштаҳояш пешравиҳои бонувони тоҷикро дар тамоми соҳаҳо бо ифтихор номбар карда, онҳоро бовар мекунонд, ки ҳаёти босаодаташон ҳанӯз дар пеш аст.
Меҳрангез ҚОДИРОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.04.2018    №: 68    Мутолиа карданд: 251

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед