logo

фарҳанг

БОБОҶОН ҒАФУРОВ ТАБЛИҒГАР ВА ҲОМИИ ОЗОДИҲОИ БОНУВОН

Замони зиндагии аллома Бобоҷон Ғафуров ба даврае рост меояд, ки дар мамлакат дигаргуниҳои бузурги иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва маданӣ ба амал омаданд. Яке аз ҳодисаҳои муҳим ба вуқӯъ омадани инқилоби Октябр буд, ки дар ҳаёти мардум тағйироти куллӣ ба бор оварда, ба Бобоҷон Ғафурову ҳамзамонони ӯ бетаъсир намонд.
Ин сиёсатмадори барҷаста ва олими шинохта нахуст фаъолияташро аз кори матбуот оғоз кард. Солҳои 20 - 30 – юми асри гузашта мақолаву фелетонҳояш мунтазам дар рӯзномаҳои «Овози тоҷик», «Пролетари Хуҷанд» ва «Қизил Тожикистон» ба табъ расиданд. Мавзӯи меҳварии матолибаш дар нашрияҳо аз масъалаҳое чун маҳви бесаводӣ, озодии занон ва баробарҳуқуқии онҳо бо мардон иборат буданд. Зеро бо вуҷуди он ки дар Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон баробарҳуқуқии зану мард дарҷ шуда буд, ҳанӯз ҳам поймол шудани ҳуқуқи занҳо аз ҷониби баъзе амалдорону рӯҳониёни давр ба назар мерасид. Бобоҷон Ғафуров ин рафтори онҳоро маҳкум намуда, ба сифати “аввалин сарбози инқилоби маданӣ” ба мубориза бархост. Аз ҷумла, масъалаи озодии занон дар мақолаҳои «10 сол ва зани озодшуда», «Ҷашни ботантана», «Озодии занон ва дин» ба таври нишонрас таҳлилу баррасӣ гардидааст.
Бояд гуфт, ки ин масъала аз назари таърихшиносону пажӯҳишгарон дур намонд. Бо таваҷҷуҳ ба ин хидмати мондагори Бобоҷон Ғафуров профессор Иброҳим Усмонов дар рисолаи «Журналистикаи Бобоҷон Ғафуров» менависад: «Масъалаи озодии занон аз масъалаҳои умда ба ҳисоб мерафт. Бобоҷон Ғафуров ин масъаларо ба шакли умумӣ ва баланд таблиғ мекард. Зеро озодиҳои демократии шӯравии солҳои сиюм васеътар аз демократияи онвақтаи Ғарб буд: баробарии зану мард, нажод, мубориза ба муқобили мустамликадорӣ, ҳифзи ҳуқуқи коргарон - чунин ақида ва мубориза барои он дар ҳаёти иҷтимоӣ ва сиёсати ҷаҳонӣ зуҳуроти нав буданд».
Бобоҷон Ғафуров дар арафаи 10 - солагии ташкилёбии ҶШС Тоҷикистон мақолаи «Ҷашни ботантана» (маҷаллаи «Бо роҳи Ленинӣ», соли 1939, №10) - ро навишта, дар он нақши инқилоби Октябрро дар пешрафти хоҷагии халқ ва маданияти Тоҷикистон муҳим арзёбӣ мекунад. Ҳамчунин, сухан дар бораи 10 соли озодии занон ва саҳми онҳо дар пешрафти ҷомеа меравад. Ба гуфтаи муаллиф, пеш аз инқилоб занону духтарони тоҷик ҳаёти пуразоб ва пурмашаққатро аз сар гузаронда, дар зери фишору зулм қарор доштанд. Пасон муаллиф дирӯзро бо имрӯз муқоиса менамояд: “Ҳоло занони Тоҷикистон ҳаёти хушбахтона, осудаҳолона ва маданӣ сохта истодаанд. Занони Тоҷикистон ҳоло тракторсавор, самолётрон ва дар фабрикаю заводҳо фармонфармои мошинаҳои мураккаб гаштанд”. Муаллиф дар ин матлаб таъкид мекунад, ки занонро аз зери фаранҷӣ озод карда, онҳоро ба корҳои ҷамъиятию давлатӣ ва истеҳсолот ҷалб намудан ба манфиати давлат аст.
Мақолаи дигари маҷалла (1940, №2) «Ба муқобили боқимондаҳои феодалӣ-боӣ дар муносибат ба занон» мебошад, ки дар он сухан оид ба  рӯзгори пурмашаққати пешазинқилобии занону духтарон меравад. Чуноне Бобоҷон Ғафуров менигорад, занону духтарон дар ин давра ҳаёти талхи ғуломонаро ба сар мебурданд ва ҳатто харидуфурӯши онҳо роиҷ буд. Аммо инқилоб ба ин бесарусомониҳо хотима бахшида, «якумин бор дар таърихи башарият баробарҳуқуқии занон эълон карда шуд». Ба ибораи дигар ба рӯйи занон дари бахту иқбол боз шуд ва онҳо акнун имкон пайдо намуданд, то дар корҳои давлатдорӣ, ҷамъиятӣ ва мадании кишвар фаъолона ширкат варзанд.
Бобоҷон Ғафуров ҳамчун муборизи роҳи озодии занон хостори ба корҳои ҷамъиятӣ пайвастани онҳо буд ва ин масъаларо дар сатҳи баланд таблиғ мекард. Дар нигоштаҳояш пешравиҳои бонувони тоҷикро дар тамоми соҳаҳо бо ифтихор номбар карда, онҳоро бовар мекунонд, ки ҳаёти босаодаташон ҳанӯз дар пеш аст.
Меҳрангез ҚОДИРОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.04.2018    №: 68    Мутолиа карданд: 227

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед